<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X30n0600"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 600 法花经入疏</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 600 法花经入疏</title> <author>宋 道威入注</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>12卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">30</idno>.<idno type="no">600</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-08 12:38:29 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经入疏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00376"> <charName>CBETA CHARACTER CB00376</charName> <mapping cb:dec="983416" type="PUA">U+F0178</mapping> <mapping type="unicode">U+4ACC</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卑*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01469"> <charName>CBETA CHARACTER CB01469</charName> <mapping cb:dec="984509" type="PUA">U+F05BD</mapping> <mapping type="unicode">U+26D54</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>菹</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[廿/(爻*且)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04514"> <charName>CBETA CHARACTER CB04514</charName> <mapping cb:dec="987554" type="PUA">U+F11A2</mapping> <mapping type="unicode">U+2E31E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[月*肴]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05418"> <charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName> <mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping> <mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16612"> <charName>CBETA CHARACTER CB16612</charName> <mapping cb:dec="999652" type="PUA">U+F40E4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7934</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>礡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[礡-莆+蒲]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-14T11:22:42"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0001a" n="0001a"/> <lb ed="X" n="0001a01"/> <lb ed="X" n="0001a02"/> <lb ed="X" n="0001a03"/> <lb ed="X" n="0001a04"/><lb ed="R047" n="0001a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head>妙法莲花经入疏目<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/>次</head> <lb ed="X" n="0001a05"/><lb ed="R047" n="0001a02"/> <lb ed="X" n="0001a06"/><lb ed="R047" n="0001a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a0601">卷第一 <lb ed="X" n="0001a07"/><lb ed="R047" n="0001a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a0701">序</item><item xml:id="itemX30p0001a0702">序品第一</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R047" n="0001a05"/><item xml:id="itemX30p0001a0801">卷第二 <lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R047" n="0001a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a0901">方便品第二</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R047" n="0001a07"/><item xml:id="itemX30p0001a1001">卷第三 <lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R047" n="0001a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1101">譬喩品第三</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R047" n="0001a09"/><item xml:id="itemX30p0001a1201">卷第四 <lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R047" n="0001a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1301">信解品第四</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R047" n="0001a11"/><item xml:id="itemX30p0001a1401">卷第五 <lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R047" n="0001a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1501">药草喩品第五</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R047" n="0001a13"/><item xml:id="itemX30p0001a1601">卷第六 <lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R047" n="0001a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1701">授记品第六</item><item xml:id="itemX30p0001a1706">化城喩品第七</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R047" n="0001a15"/><item xml:id="itemX30p0001a1801">卷第七 <lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R047" n="0001a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1901">五百弟子授记品第八</item><item xml:id="itemX30p0001a1910">授学无学人记品第九</item> <lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R047" n="0001a17"/><item xml:id="itemX30p0001a2001">法师品第十</item><item xml:id="itemX30p0001a2006">见宝塔品第十一</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a21"/><lb ed="R047" n="0001a18"/><item xml:id="itemX30p0001a2101">卷第八 <lb ed="X" n="0001a22"/><lb ed="R047" n="0001b01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a2201">提婆达多品第十二</item><item xml:id="itemX30p0001a2209">劝持品第十三</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a23"/><lb ed="R047" n="0001b02"/><item xml:id="itemX30p0001a2301">卷第九 <lb ed="X" n="0001a24"/><lb ed="R047" n="0001b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a2401">安乐行品第十四</item></list></item> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0001b" n="0001b"/> <lb ed="X" n="0001b01"/><lb ed="R047" n="0001b04"/><item xml:id="itemX30p0001b0101">卷第十 <lb ed="X" n="0001b02"/><lb ed="R047" n="0001b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001b0201">从地涌出品第十五</item><item xml:id="itemX30p0001b0209"><persName>如来</persName>寿量品第十六</item> <lb ed="X" n="0001b03"/><lb ed="R047" n="0001b06"/><item xml:id="itemX30p0001b0301">分别功德品第十七</item></list></item> <lb ed="X" n="0001b04"/><lb ed="R047" n="0001b07"/><item xml:id="itemX30p0001b0401">卷第十一 <lb ed="X" n="0001b05"/><lb ed="R047" n="0001b08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001b0501">随喜功德品第十八</item><item xml:id="itemX30p0001b0509">法师功德品第十九</item> <lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R047" n="0001b09"/><item xml:id="itemX30p0001b0601">常不轻菩萨品第二十</item> <lb ed="X" n="0001b07"/><lb ed="R047" n="0001b10"/><item xml:id="itemX30p0001b0701"><persName>如来</persName>神力品第二十一</item> <lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R047" n="0001b11"/><item xml:id="itemX30p0001b0801">嘱累品第二十二</item> <lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R047" n="0001b12"/><item xml:id="itemX30p0001b0901">药王菩萨本事品第二十三</item></list></item> <lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R047" n="0001b13"/><item xml:id="itemX30p0001b1001">卷第十二 <lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R047" n="0001b14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001b1101">妙音菩萨品第二十四</item> <lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R047" n="0001b15"/><item xml:id="itemX30p0001b1201">观世音菩萨普门品第二十五</item> <lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R047" n="0001b16"/><item xml:id="itemX30p0001b1301">陀罗尼品第二十六</item><item xml:id="itemX30p0001b1309">妙莊严王本事第二十七</item> <lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R047" n="0001b17"/><item xml:id="itemX30p0001b1401">普贤菩萨劝发品第二十八</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R047" n="0001b18"/><p xml:id="pX30p0001b1501">妙法莲花经入疏目次<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0001b16"/> <lb ed="X" n="0001b17"/> <lb ed="X" n="0001b18"/> <lb ed="X" n="0001b19"/> <lb ed="X" n="0001b20"/> <lb ed="X" n="0001b21"/> <lb ed="X" n="0001b22"/> <lb ed="X" n="0001b23"/> <lb ed="X" n="0001b24"/> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0001c" n="0001c"/> <lb ed="X" n="0001c01"/> <lb ed="X" n="0001c02"/> <lb ed="X" n="0001c03"/> <lb ed="X" n="0001c04"/> <lb ed="X" n="0001c05"/> <lb ed="X" n="0001c06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 600-A 刻法花入疏序</cb:mulu><head>No. 600-A <lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R047" n="0002a01"/> 刻法花入疏序</head> <lb ed="X" n="0001c08"/> <lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R047" n="0002a02"/><p xml:id="pX30p0001c0901">妙法花经。一切诸经之父。而通经之家。天台独得其 <lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R047" n="0002a03"/>宗。天台儿孙。节取其疏。註于经文者。古今凡五家矣。 <lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R047" n="0002a04"/>宋四明威师入疏。柯山伦师科註。元习善徐居士科 <lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R047" n="0002a05"/>註。明上<name role="" type="person">天竺寺</name>如师科註。古吴藕益旭师会義。是也。 <lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R047" n="0002a06"/>世盛传伦师以下四书。而不知有威师入疏。乙亥之 <lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R047" n="0002a07"/>春余开讲文句于台麓。会有书氏。持入疏来。质梓刻 <lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R047" n="0002a08"/>于余。余喜而读之。其节录疏记之要。不似四书之略。 <lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R047" n="0002a09"/>或易其文。或移其语。使读者易解。诚大有益于初学 <lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R047" n="0002a10"/>焉。呜呼斯书。本成乎四书之先。而今行乎四书之後。 <lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R047" n="0002a11"/>所谓显晦有时者乎。遂书以卑之书氏。刻于其端。</p> <lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R047" n="0002a12"/><p xml:id="pX30p0001c1901">时 <lb ed="X" n="0001c20" type="honorific"/><lb ed="R047" n="0002a13"/>元禄丁丑九月下浣沙门光谦谨撰</p></cb:div> <lb ed="X" n="0001c21"/> <lb ed="X" n="0001c22"/> <lb ed="X" n="0001c23"/> <lb ed="X" n="0001c24"/> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0002a" n="0002a"/> <lb ed="X" n="0002a01"/> <lb ed="X" n="0002a02"/><cb:docNumber>No. 600</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R047" n="0002b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法莲花经入疏卷第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002001" n="0002001"/>一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0002a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu> <lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R047" n="0002b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0002a0501">所言妙者。妙名不可思议也。所言法者。十界十如 <lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R047" n="0002b03"/>权实之法也。莲花者。譬权实法也。良以妙法难解。 <lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R047" n="0002b04"/>假喩易彰。况意乃多。略拟前後。合成六喩也。一为 <lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R047" n="0002b05"/>莲故华。譬为实施权。文云。知第一寂灭。以方便力 <lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R047" n="0002b06"/>故。虽示种种道。其实为<persName>佛</persName>乘。二花敷譬开权。莲现 <lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R047" n="0002b07"/>譬显实。文云。开方便门。示真实相。三花落譬废权。 <lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R047" n="0002b08"/>莲成譬立实。文云。正直捨方便。但说无上道。又莲 <lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R047" n="0002b09"/>譬于本。华譬于迹。从本垂迹。迹依于本。文云。我实 <lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R047" n="0002b10"/>成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0002a1301" n="0002a1301"/><anchor xml:id="beg0002a1301" n="0002a1301"/>已<anchor xml:id="end0002a1301"/>来。久远若斯。但教化众生。作如是说。我少 <lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R047" n="0002b11"/>出家。得三菩提。二花敷譬开迹。莲现譬显本。文云。 <lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R047" n="0002b12"/>一切世间。皆谓今始得道。然我成<persName>佛</persName>来。无量无边。 <lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R047" n="0002b13"/>那由他劫。三花落譬废迹。莲成譬立本。文云。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R047" n="0002b14"/><persName>如来</persName>。法皆如是。为度众生。皆实不虚。是以先标妙 <lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R047" n="0002b15"/>法。次喩莲花。荡化城之执教。废草庵之滞情。开方 <lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R047" n="0002b16"/>便之权门。示真实之妙理。会众善之小行。归廣大 <lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R047" n="0002b17"/>之一乘。上中下根。皆与记莂。发众圣之权巧。显本 <lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R047" n="0002b18"/>地之幽微。故增道损生。位邻大觉。一期化导。事理 <lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R047" n="0003a01"/>俱圆。莲花之譬。意在斯矣。又发秘密之奥藏。称之 <lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R047" n="0003a02"/>为妙。示权实之正轨。故号为法。指久远之本果。喩 <lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R047" n="0003a03"/>之以莲。会不二之圆道。譬之以华。又妙法莲花。叙 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0002b" n="0002b"/> <lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R047" n="0003a04"/>名也。示真实之妙理。叙体。归廣大之一乘。叙宗。荡 <lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R047" n="0003a05"/>化城之执教。叙用。一期化圆。叙教也。声为<persName>佛</persName>事。称 <lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R047" n="0003a06"/>之为经。经者外国。称修多罗。圣教之都名。有翻无 <lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R047" n="0003a07"/>翻。各十五義。具在玄文。卷者捲舒也。第者居也。众 <lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R047" n="0003a08"/>次之首。名为第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R047" n="0003a09"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法师 鸠摩罗什 译</byline> <lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R047" n="0003a10"/><byline cb:type="other">天台 智者 疏 幷记</byline> <lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R047" n="0003a11"/><byline cb:type="author">四明沙门 道威 入注</byline></cb:div> <lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R047" n="0003a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0002b0901">妙法莲花经序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R047" n="0003a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0002b1001">妙法莲花经五字。通题。委在玄義。略如前说。序品 <lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R047" n="0003a14"/>别号。此下略申。序者训序也。谓阶位宾主问答。悉 <lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R047" n="0003a15"/>庠序之義。如下文。通别二序。以别内外也。又可用 <lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R047" n="0003a16"/>安详。即非匆猝越次之意。即通别二序。共有此義。 <lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R047" n="0003a17"/>後方正故。此约字训释也。若经家从義。则有次序 <lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R047" n="0003a18"/>由序述序也。初次者。以如是等五事。冠于经首。即 <lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R047" n="0003b01"/>名次序。即是通序。即从如是我闻。至退坐一面。都 <lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R047" n="0003b02"/>名通序。通冠经首。故曰次序也。二由序者。即别序 <lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R047" n="0003b03"/>也。如从尔时<persName>世尊</persName>。讫此一品。名为别序。良以放光 <lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R047" n="0003b04"/>现瑞。别为起发之端。名为由序。三述序者。由光所 <lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R047" n="0003b05"/>照。见万八千土。弥勒怀疑致问。文殊引古而答。为 <lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R047" n="0003b06"/>众释疑。作正说哢引。名为叙述序也。当知序之一 <lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R047" n="0003b07"/>字。具此三義。初次序名通。二三由述名别。然通者。 <lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R047" n="0003b08"/>则一切经初。皆安如是等五事。证信<persName>佛</persName>经。对破外 <lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R047" n="0003b09"/>道不如不是之计。缘起如下文明。二三别序者。别 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0002c" n="0002c"/> <lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R047" n="0003b10"/>明本经。不与馀经共。故引起正说之由。永异诸经。 <lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R047" n="0003b11"/>故名别序。又复须知。通序通诸部。别序别一部。又 <lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R047" n="0003b12"/>通序通诸经。别序别一教。如今经。部教纯一无杂 <lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R047" n="0003b13"/>兼但对带偏圆小大。唯一开权显实。纯妙圆经之 <lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R047" n="0003b14"/>别序。故云别序。别一教也。又通序名。通而体别。别 <lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R047" n="0003b15"/>序。事别而義通。義通故。诸经通有别序体别故。别 <lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R047" n="0003b16"/>在今经。故知今经通别俱别。以由法花超出一代 <lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R047" n="0003b17"/>众经之上别在<persName>佛</persName>乘。以如是等不关馀经。方可得 <lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R047" n="0003b18"/>云序是正家之序。正名序家之正。若得此意。一部 <lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R047" n="0004a01"/>炳然。下文正解。以此贯通。不更重释也。言品者。中 <lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R047" n="0004a02"/>阿含云<g ref="#CB02494">跋</g>渠。此翻为品。品義则通。下去诸品。以通 <lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R047" n="0004a03"/>从别。不更释品字。当知品字则通。序名在别。别一 <lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R047" n="0004a04"/>品故。品者。義类同故。聚在一段。故名品也。然聚者 <lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R047" n="0004a05"/>谁人聚之。题为品目。如下经文。或<persName>佛</persName>自唱。或是结 <lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R047" n="0004a06"/>集经家之语。言<persName>佛</persName>自唱者。如药王品云。<persName>佛</persName>告宿王 <lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R047" n="0004a07"/>华。若有人闻是药王菩萨本事品。能随喜等。又云。 <lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R047" n="0004a08"/>宿王华。以此药王菩萨本事品。嘱累于汝。乃至云 <lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R047" n="0004a09"/>持是品等文。是<persName>佛</persName>自唱其品也。若经家之语者。如 <lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R047" n="0004a10"/>妙音观音乃至劝发品等。皆是结集经者安之。非 <lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R047" n="0004a11"/>翻译人也。以此经梵文中诸品先足。幷是结集者 <lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R047" n="0004a12"/>所置。信无译人明矣。第者居也。一者众数之始。诸 <lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R047" n="0004a13"/>品之初。故言第一也。当须以通别二序。冠于经首。 <lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R047" n="0004a14"/>则二十七品。方名为经。以序从正。俱皆名经。故妙 <lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R047" n="0004a15"/>法之唱。非唯正宗。二十八品。俱名妙故。故品品之 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0003a" n="0003a"/> <lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R047" n="0004a16"/>内。咸具体等。句句之下。通结妙名。教行人理四。皆 <lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R047" n="0004a17"/>称一故。一家相承序。正流通三段可识。摩顶至足。 <lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R047" n="0004a18"/>皆是一身。二十八品。俱称为妙。使妙旨不失。稍似 <lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R047" n="0004b01"/>弘通。故云妙法莲花经序品也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R047" n="0004b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0003a0501">如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R047" n="0004b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0003a0601">此擧所闻之法体。即五事之一也。则都指一部。为 <lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R047" n="0004b04"/>所闻之法体。别在正宗及流通故。亦可兼于别序。 <lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R047" n="0004b05"/>乃怀疑答问。及无量義。通名闻故。雨花动地。从所 <lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R047" n="0004b06"/>表说。通皆表闻。故始末一经。俱为所闻体也。当约 <lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R047" n="0004b07"/>因缘四悉解之。故知如是者。三世<persName>佛</persName>经之初。皆安 <lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R047" n="0004b08"/>如是。诸<persName>佛</persName>道同。不与世诤。即是欢喜。名世界悉昙 <lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R047" n="0004b09"/>也。又大论云。擧时方令人生信。经有如是。则可生 <lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R047" n="0004b10"/>信。方即崛山。犹通于昔。约时显味。令处非通。即生 <lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R047" n="0004b11"/>实信。方是今经为人悉昙也。又对破外道阿欧二 <lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R047" n="0004b12"/>字不如不是。此義亦通。若依今经。则破昔说兼但 <lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R047" n="0004b13"/>对带之恶。不独破外名。今对治悉昙也。又如是者。 <lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R047" n="0004b14"/>信顺之辞。信则所闻之理会。顺则师资之道成。即 <lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R047" n="0004b15"/>第一義也。故知四悉摄八万法藏。故今用之。若无 <lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R047" n="0004b16"/>此因缘释者。尙不殊外计。况因缘语通。通于一化 <lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R047" n="0004b17"/>故。须知今大事四悉。非馀感应。开显四悉。一道无 <lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R047" n="0004b18"/>外。久远四悉。诸经所无。观心四悉。一观遍收。若得 <lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R047" n="0005a01"/>此意。方会经旨。未知今经阿难。传<persName>佛</persName>何等文。诠何 <lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R047" n="0005a02"/>等是。不可以渐文传顿是。以偏文诠圆是。传诠若 <lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R047" n="0005a03"/>谬。则文不如。文不如则理不是。此義难明。今当略 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0003b" n="0003b"/> <lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R047" n="0005a04"/>说。且寄渐教。分别義趣。若<persName>佛</persName>明俗则有文字。真无 <lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R047" n="0005a05"/>文字。阿难传<persName>佛</persName>俗谛文字。与<persName>佛</persName>说不异。故名为如。 <lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R047" n="0005a06"/>因此俗文。会真谛理。故名为是者。此乃小乘三藏 <lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R047" n="0005a07"/>经初如是。非今经也。若<persName>佛</persName>说即色是空。空即是色。 <lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R047" n="0005a08"/>色空空色。无二无别。空色不二为如。即事而真为是。 <lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R047" n="0005a09"/>阿难传<persName>佛</persName>文不异为如。能诠即所诠为是。此是大 <lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R047" n="0005a10"/>乘之始。通教经初如是。亦非今经如是。若<persName>佛</persName>说生 <lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R047" n="0005a11"/>死是有边。涅槃是无边。出生死有边。入涅槃无边。 <lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R047" n="0005a12"/>出涅槃无边。入于中道。阿难传此。与<persName>佛</persName>说无异为 <lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R047" n="0005a13"/>如。从浅至深无非曰是。此即别教经初如是。非今 <lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R047" n="0005a14"/>经也。若<persName>佛</persName>说生死即涅槃。亦即中道。况涅槃寧非中 <lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R047" n="0005a15"/>道。真如法界。实性实际。遍一切处。无非<persName>佛</persName>法。阿难 <lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R047" n="0005a16"/>传此。与<persName>佛</persName>无异。故名为如。如如不动。故名为是。则 <lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R047" n="0005a17"/>是圆经。今初如是。当知今经如是。超出顿渐秘密 <lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R047" n="0005a18"/>不定诸教之上。开权显实。唯一<persName>佛</persName>乘。更无二三。方 <lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R047" n="0005b01"/>乃今经超八教之如是。方为此经之所闻。若闻此 <lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R047" n="0005b02"/>经如是。即席说听行者。随闻即照了自<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b1701" n="0003b1701"/><anchor xml:id="beg0003b1701" n="0003b1701"/>己<anchor xml:id="end0003b1701"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0003001" n="0003001"/>身。觉心 <lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R047" n="0005b03"/>明净。即信自<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b1801" n="0003b1801"/><anchor xml:id="beg0003b1801" n="0003b1801"/>己<anchor xml:id="end0003b1801"/>之心。名为见<persName>佛</persName>。慧数分明。是见身 <lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R047" n="0005b04"/>子。诸数分明。见众比丘。慈悲心净。是见诸菩萨。经 <lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R047" n="0005b05"/>云。若人信汝所说。即得见我及比丘僧幷诸菩萨。 <lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R047" n="0005b06"/>即于观心。见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b2101" n="0003b2101"/><anchor xml:id="beg0003b2101" n="0003b2101"/>己<anchor xml:id="end0003b2101"/>心体。所表如是。乃免数他宝也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R047" n="0005b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0003b2201">我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R047" n="0005b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0003b2301">我闻者。即第二能持之人。是阿难尊者也。经云。阿 <lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R047" n="0005b09"/>难有四种。一者<name role="" type="person">阿难陀</name>。此云欢喜。持小乘三藏。二 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0003c" n="0003c"/> <lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R047" n="0005b10"/>者阿难<g ref="#CB02494">跋</g>陀。此云欢喜贤。受持初衍门通教杂藏。 <lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R047" n="0005b11"/>三者阿含有典藏阿难。持菩萨藏。四者阿难<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003002" n="0003002"/>婆伽。 <lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R047" n="0005b12"/>此云欢喜海。持圆顿<persName>佛</persName>藏。即今经阿难。然此海阿 <lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R047" n="0005b13"/>难。耳根不壞。声在可闻处。作心欲闻。众缘和合。故 <lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R047" n="0005b14"/>言我闻。问。应言耳闻。那云我闻。答。我是耳主。擧我 <lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R047" n="0005b15"/>即摄众缘也。言众缘者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003003" n="0003003"/>乃藉阿难愿力。及以<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R047" n="0005b16"/>宿誓。灭後众生。有機可发。方乃能令和合成闻。故 <lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R047" n="0005b17"/>且以我。是众缘和合。我方能闻。故云我闻也。又释 <lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R047" n="0005b18"/>论云。凡夫有三种我。谓见我。慢我。名字我。若学人 <lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R047" n="0006a01"/>但二种。无见我也。无学人有一种。但有名字我。若 <lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R047" n="0006a02"/>言阿难是学人。则无邪我。能伏慢我。随世名字。称 <lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R047" n="0006a03"/>我无咎。约教而言。经云。阿难面如净满月。目若靑 <lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R047" n="0006a04"/>莲花。亲承<persName>佛</persName>旨。如仰完器。传以化人。如泻异甁。以 <lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R047" n="0006a05"/>此传闻闻法。即是小乘三藏我闻。非今经我闻也。 <lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R047" n="0006a06"/>若言離四句。我。非我。亦我亦无我。非我非无我。我 <lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R047" n="0006a07"/>所。非我所。亦我亦我所。非我非我所者。離此四句。 <lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R047" n="0006a08"/>方名无我。<persName>佛</persName>正法中无我。谁闻。此贤阿难住于学 <lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R047" n="0006a09"/>地。得空无相愿。眼耳鼻舌。诸根不漏。传持闻不闻 <lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R047" n="0006a10"/>法者。即初衍门通教贤阿难我闻。非今经也。若言 <lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R047" n="0006a11"/>阿难多闻士。知我无我而不二。双亦分别我无我。 <lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R047" n="0006a12"/>是典藏阿难。多所含受。如大雲持雨。此传不闻闻 <lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R047" n="0006a13"/>法者。即别教典阿难。非今经也。若言阿难知我无 <lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R047" n="0006a14"/>我二而不二。方便为侍者。传<persName>如来</persName>无碍智慧。以自 <lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R047" n="0006a15"/>在音声。传权传实。能了是常与无常。能知<persName>如来</persName>常 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0004a" n="0004a"/> <lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R047" n="0006a16"/>不说法。是名阿难菩萨具足多闻。故<persName>佛</persName>法大海水。 <lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R047" n="0006a17"/>流入阿难心。此方是今经海阿难。持不闻不闻之 <lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R047" n="0006a18"/>妙法。即今经之我闻也。问。阿难是<persName>佛</persName>得道夜方生。 <lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R047" n="0006b01"/>侍<persName>佛</persName>二十馀年。未侍<persName>佛</persName>时。应是不闻耶。答。大论云。 <lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R047" n="0006b02"/>阿难集法时。自云。<persName>佛</persName>初转法轮。我尔时不见。如是 <lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R047" n="0006b03"/>辗转闻。当知不悉闻。有云。阿难得<persName>佛</persName>觉三昧。力悉 <lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R047" n="0006b04"/>自能闻。报恩经云。阿难求四愿。所未闻经。愿<persName>佛</persName>重 <lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R047" n="0006b05"/>说。又云。<persName>佛</persName>口密为说之。胎经又云。<persName>佛</persName>从金棺出金 <lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R047" n="0006b06"/>臂。重为阿难。现入胎之相。胎相尙见。况未闻经耶。 <lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R047" n="0006b07"/>当知前经悉得闻也。然今日闻经者。于自<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a1001" n="0004a1001"/><anchor xml:id="beg0004a1001" n="0004a1001"/>己<anchor xml:id="end0004a1001"/>心中。 <lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R047" n="0006b08"/>见我无我闻不闻。达一切法即空。若分别无我而 <lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R047" n="0006b09"/>我不闻而闻。了一切法即假。若知我无我二而不 <lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R047" n="0006b10"/>二。不二而二。见<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a1301" n="0004a1301"/><anchor xml:id="beg0004a1301" n="0004a1301"/>己<anchor xml:id="end0004a1301"/>心中不闻不闻之妙法。一念具 <lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R047" n="0006b11"/>足。即是中道。乃见<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a1401" n="0004a1401"/><anchor xml:id="beg0004a1401" n="0004a1401"/>己<anchor xml:id="end0004a1401"/>心中我闻義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R047" n="0006b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0004a1501">一时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R047" n="0006b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0004a1601">此第三。闻持和合也。言一时者。即第五说法花开 <lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R047" n="0006b14"/>权显实。法王启运。嘉会上上之一时。非昔日兼但 <lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R047" n="0006b15"/>对带大小道合之时。即是此经一大事因缘开<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R047" n="0006b16"/>知见道合之一时也。闻经者即照<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a1901" n="0004a1901"/><anchor xml:id="beg0004a1901" n="0004a1901"/>己<anchor xml:id="end0004a1901"/>心。一念一时。 <lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R047" n="0006b17"/>即空假中。六十劫不離刹那。即妙一时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R047" n="0006b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0004a2101"><persName>佛</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R047" n="0007a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0004a2201">此即第四能说教主。及闻持处也。今不从开。乃合 <lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R047" n="0007a02"/><persName>佛</persName>及处。故今依合解也。然<persName>佛</persName>于法性。无动无出。何 <lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R047" n="0007a03"/>以故。由<persName>佛</persName>能觉法性烦恼。本不二相。便是菩提故。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0004b" n="0004b"/> <lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R047" n="0007a04"/>无动也。能觉生死即是涅槃故。无出也。为众生故。 <lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R047" n="0007a05"/>能令感见。不动而动。示断生因。不出而出。出生死 <lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R047" n="0007a06"/>海。化九道众。故有<persName>佛</persName>身出现世间。而于<persName>如来</persName>。实无 <lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R047" n="0007a07"/>动出也。言<persName>佛</persName>者。西竺云<persName>佛陀</persName>。此云觉者。知者。对迷 <lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R047" n="0007a08"/>名知。对愚说觉。为众生故。强立名字。故有三种觉 <lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R047" n="0007a09"/>義。所谓自觉。由<persName>佛</persName>自能觉了一切诸法。六度万行。 <lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R047" n="0007a10"/>远助圆满。不历僧祇故。成妙觉。安置诸子秘密藏 <lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R047" n="0007a11"/>中。吾亦自住其中。故云自觉觉他觉行圆满也。所 <lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R047" n="0007a12"/>言<persName>佛</persName>名觉者。觉名则通于大小偏圆诸教之<persName>佛</persName>。当 <lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R047" n="0007a13"/>知今经即是开权显实。即劣辨勝。示现尊特之身。 <lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R047" n="0007a14"/>不可思议。如虚空相。遍充法界。无有分别。不同昔 <lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R047" n="0007a15"/>日八十丈六老比丘形一念相应坐莲台受职等身。 <lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R047" n="0007a16"/>以法花前三<persName>佛</persName>離明隔偏小故。来至今经。从劣辨勝。 <lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R047" n="0007a17"/>即三而一。从勝而言。非谓太虚名为圆<persName>佛</persName>。故至今 <lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R047" n="0007a18"/>经乃知指昔。唯<persName>佛</persName>究尽。斯言有在。若观解者。当观 <lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R047" n="0007b01"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b1601" n="0004b1601"/><anchor xml:id="beg0004b1601" n="0004b1601"/>己<anchor xml:id="end0004b1601"/>之心。即空假中。即是圆觉究竟<persName>如来</persName>。以由实 <lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R047" n="0007b02"/>慧冥符。全生是<persName>佛</persName>。得斯旨<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b1701" n="0004b1701"/><anchor xml:id="beg0004b1701" n="0004b1701"/>已<anchor xml:id="end0004b1701"/>。六即甄分。免退屈之 <lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R047" n="0007b03"/>讥。简上慢之失。此略释<persName>佛</persName>竟也。所言住者。<persName>佛</persName>身是 <lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R047" n="0007b04"/>能住。娑婆是所住。非但身依于土。亦乃心法相依。 <lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R047" n="0007b05"/>若只以色身住土。用释住名。且大菩萨。神无方所。 <lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R047" n="0007b06"/>便无所住耶。当知今经能住所住。不同昔日析体 <lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R047" n="0007b07"/>次第兼带能所之住。乃是开权显实。以首楞严定。 <lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R047" n="0007b08"/>住秘密藏。即<name role="" type="person">王舍城</name>。是常寂光。为<persName>佛</persName>住处也。良由 <lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R047" n="0007b09"/>以无住法。住于境中。非但见于<persName>佛</persName>住如如。亦见<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b2401" n="0004b2401"/><anchor xml:id="beg0004b2401" n="0004b2401"/>己<anchor xml:id="end0004b2401"/> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0004c" n="0004c"/> <lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R047" n="0007b10"/>心所住法界也。言王舍者。天竺云<name role="" type="person">罗阅耆</name>伽罗。此 <lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R047" n="0007b11"/>云<name role="" type="person">王舍城</name>。其国名<name role="" type="person">摩伽陀</name>。此云不害。彼无刑杀法 <lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R047" n="0007b12"/>故。亦云<name role="" type="person">摩竭提</name>。此云天罗。王之名也。以王名国耳。 <lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R047" n="0007b13"/>王生太子。名曰斑足。後绍王位。与千国小王。共造 <lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R047" n="0007b14"/>此舍。子城周一百五十里。缘起委如仁王大论法 <lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R047" n="0007b15"/>华文句。省繁不录。然此之王舍。一切大众所见不 <lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R047" n="0007b16"/>同。或见<name role="" type="person">娑罗林</name>地。沙草石壁。即三藏人所见也。或 <lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R047" n="0007b17"/>见七宝淸净莊严。此乃衍门通人所见。或见是三 <lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R047" n="0007b18"/>世诸<persName>佛</persName>所遊行处。即大乘别菩萨见也。或见即是 <lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R047" n="0008a01"/>不可思议诸<persName>佛</persName>境界。真实法体。此即圆顿大乘菩 <lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R047" n="0008a02"/>萨见。此即像法决疑经所明也。所住既有四种。能 <lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R047" n="0008a03"/>住<persName>佛</persName>身。亦须四也。若约观心见王舍者。王即心王。 <lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R047" n="0008a04"/>舍即五阴之舍。以其识阴善恶之王。造此无记之 <lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R047" n="0008a05"/>舍。若能析<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1401" n="0004c1401"/><anchor xml:id="beg0004c1401" n="0004c1401"/>己<anchor xml:id="end0004c1401"/>自心五阴舍空。空为涅槃城。此观浅。 <lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R047" n="0008a06"/>如见土木。小乘始也。若体<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1501" n="0004c1501"/><anchor xml:id="beg0004c1501" n="0004c1501"/>己<anchor xml:id="end0004c1501"/>心五阴舍即空。空为 <lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R047" n="0008a07"/>涅槃城。即通人所照也。若观<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1601" n="0004c1601"/><anchor xml:id="beg0004c1601" n="0004c1601"/>己<anchor xml:id="end0004c1601"/>心五阴舍。因灭是 <lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R047" n="0008a08"/>色。获得常色。受想行识。亦复如是。见<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1701" n="0004c1701"/><anchor xml:id="beg0004c1701" n="0004c1701"/>已<anchor xml:id="end0004c1701"/>常乐我净 <lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R047" n="0008a09"/>四德。为诸<persName>佛</persName>之所遊处者。即大乘别義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1801" n="0004c1801"/><anchor xml:id="beg0004c1801" n="0004c1801"/>已<anchor xml:id="end0004c1801"/>上三義。 <lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R047" n="0008a10"/>俱非圆顿也。今经当观<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1901" n="0004c1901"/><anchor xml:id="beg0004c1901" n="0004c1901"/>己<anchor xml:id="end0004c1901"/>身五阴之舍。即是法性 <lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R047" n="0008a11"/>真如。真如无受想行识。一切众生及国土。即是涅 <lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R047" n="0008a12"/>槃。不可复灭。毕竟空寂之舍。即大涅槃。名见<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c2101" n="0004c2101"/><anchor xml:id="beg0004c2101" n="0004c2101"/>己<anchor xml:id="end0004c2101"/>心 <lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R047" n="0008a13"/>王舍真如实体也。如是则终日闻经法相。未常闻 <lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R047" n="0008a14"/>法相。故曰无離文字即解脱相也。所言耆山者。此 <lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R047" n="0008a15"/>翻灵鹫。以山形似鹫。将峰以名山。阿含经云。<persName>佛</persName>在 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0005a" n="0005a"/> <lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R047" n="0008a16"/><name role="" type="person">灵鹫山</name>。告诸比丘。久远劫来。三世诸<persName>佛</persName>。同名灵鹫。 <lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R047" n="0008a17"/>更有异名。汝等知不。亦名廣普山。又名负重山。又 <lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R047" n="0008a18"/>曰仙窟山。恒有罗汉菩萨神通诸仙所居。委释如 <lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R047" n="0008b01"/>天台文句。问。劫火洞然。天地廓淸。云何前<persName>佛</persName>後<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R047" n="0008b02"/>同居此山耶。答。後劫立时。本相还现。除得神通人 <lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R047" n="0008b03"/>知之。非凡夫二乘所解。若闻经耆山。欲照<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a0601" n="0005a0601"/><anchor xml:id="beg0005a0601" n="0005a0601"/>己<anchor xml:id="end0005a0601"/>心者。 <lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R047" n="0008b04"/>当观自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a0701" n="0005a0701"/><anchor xml:id="beg0005a0701" n="0005a0701"/>己<anchor xml:id="end0005a0701"/>色阴。无知如山。经云。是身无知。犹如草 <lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R047" n="0008b05"/>木瓦砾。观识阴如灵。三阴如鹫。此于自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a0801" n="0005a0801"/><anchor xml:id="beg0005a0801" n="0005a0801"/>己<anchor xml:id="end0005a0801"/>五阴。即 <lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R047" n="0008b06"/>见所观<name role="" type="person">灵鹫山</name>耳。又诸观境。不出五阴。此山虽是 <lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R047" n="0008b07"/>依报。托此以观正报。若观此<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a1001" n="0005a1001"/><anchor xml:id="beg0005a1001" n="0005a1001"/>己<anchor xml:id="end0005a1001"/>阴灵鹫。无常生灭。 <lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R047" n="0008b08"/>即三藏義也。观此灵鹫。即色是空。通教意也。若观 <lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R047" n="0008b09"/>灵即智性。了因智慧莊严。观鹫聚集。缘因福德莊 <lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R047" n="0008b10"/>严。观山即法性。是正因不动。三法名秘藏者。即大 <lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R047" n="0008b11"/>乘别菩萨義。今经观自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a1401" n="0005a1401"/><anchor xml:id="beg0005a1401" n="0005a1401"/>己<anchor xml:id="end0005a1401"/>灵鹫。一心之中。三因顿 <lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R047" n="0008b12"/>具。不纵不横。不幷不别。名秘密藏。即见自心常住 <lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R047" n="0008b13"/>其中。故大经云定慧力莊严。即自住灵鹫也。以此 <lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R047" n="0008b14"/>度众生。即令他住灵鹫。故名安置诸子也。此之大 <lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R047" n="0008b15"/>乘圆顿观法。具如天台止观十境十乘。运大白牛。 <lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R047" n="0008b16"/>不动不出。乘是宝乘。直至道场。非用法相之所逮 <lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R047" n="0008b17"/>也。下去经文既廣。不更一一委笺四释之義。但以 <lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R047" n="0008b18"/>上诸義。贯下众文。使句句字字一一明了。此中预 <lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R047" n="0009a01"/>示。不更细释。具如法花玄疏等。委解分明。若欲细 <lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R047" n="0009a02"/>知。请寻彼教。经言中者。以<persName>佛</persName>处中道。升中天。中日 <lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R047" n="0009a03"/>降。中国生。中夜入灭。皆表中道。今处山中。说中道 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0005b" n="0005b"/> <lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R047" n="0009a04"/>教。是所表也。</p><p xml:id="pX30p0005b0106" cb:place="inline">△此下与大去至退坐一面。都是第 <lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R047" n="0009a05"/>五闻持之伴。此有三节。初声闻。次菩萨。後杂众。所 <lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R047" n="0009a06"/>列先後者。有事有義。言事。谓逐其形迹亲疏。声闻 <lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R047" n="0009a07"/>形出俗网。迹近<persName>如来</persName>。证经亲故。故先列也。天人形 <lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R047" n="0009a08"/>乖服异。迹非侍奉。证经疏故。在後列也。菩萨形不 <lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R047" n="0009a09"/>检节。迹无定处。既不同俗。复异于僧。故处季孟之 <lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R047" n="0009a10"/>间也。有義者。声闻欣涅槃。天人著生死。各有所偏。 <lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R047" n="0009a11"/>菩萨不欣不著。居中求宗。故在两间。古人与释论。 <lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R047" n="0009a12"/>皆作此意申通耳。就声闻中。先列多知识众。次少 <lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R047" n="0009a13"/>知识。後列尼众。此下经文。大科为六段消释。初声 <lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R047" n="0009a14"/>闻。众科竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R047" n="0009a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0005b1201">与大比丘众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R047" n="0009a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0005b1301">此第一擧类也。类者。皆是大比丘之气类。譬群辈。 <lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R047" n="0009a17"/>尽是众所知识。高誉大德之类。故云与等。与者共 <lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R047" n="0009a18"/>也。共義用七一释之。谓共一时一处一戒一心一 <lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R047" n="0009b01"/>见一道一解脱也。若准下歎德。此七俱在鹿苑之 <lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R047" n="0009b02"/>小。若论<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b1701" n="0005b1701"/><anchor xml:id="beg0005b1701" n="0005b1701"/>已<anchor xml:id="end0005b1701"/>得记者。此七全是今经之圆。俱在于大。 <lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R047" n="0009b03"/>以同妙感应等。能与是阿难。所与乃大众。廣释如 <lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R047" n="0009b04"/>疏记。经云大者。释论解大有三義。初大者。为天帝 <lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R047" n="0009b05"/>国主人王大人所敬。名大也。二勝者。升出九十五 <lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R047" n="0009b06"/>种外道之外。故名勝也。三曰多義者。遍知一切内 <lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R047" n="0009b07"/>外经书。名多。又应各三。谓道大。用大。知大也。勝多 <lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R047" n="0009b08"/>亦尔。道即修性念处。大于一切智外道。用即修共 <lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R047" n="0009b09"/>念处。勝神通外道。知即修缘念处。多四韦陀外道。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0005c" n="0005c"/> <lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R047" n="0009b10"/>更须约四教。迭迭论大多勝释義。及明诸大众内 <lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R047" n="0009b11"/>心所契。照理浅深。今置偏小。且明今经大伴者。直 <lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R047" n="0009b12"/>就中道。观<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c0301" n="0005c0301"/><anchor xml:id="beg0005c0301" n="0005c0301"/>己<anchor xml:id="end0005c0301"/>心性廣博若虚空。名大。双遮二边。入 <lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R047" n="0009b13"/>寂灭海。名勝。双照二谛。多所含容。一心一切心。不 <lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R047" n="0009b14"/>可思议。名多。有此三義。是名大也。比丘者。肇什二 <lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R047" n="0009b15"/>师。约四義释。一净命乞士。二破烦恼。三能持戒。四 <lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R047" n="0009b16"/>名怖魔。释论云三義。一怖魔。二破恶。三乞士。今依 <lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R047" n="0009b17"/>论释。以肇什不通初後。论通初後。如初出家白四 <lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R047" n="0009b18"/>羯磨。无作戒力。遍翻一切恶。乃至修禅。发定共等 <lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R047" n="0010a01"/>戒。名为破恶。若初剃发禀戒。修定慧。伏破烦恼。名 <lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R047" n="0010a02"/>怖魔。若初離邪命。以乞自活。修定慧。求无漏。名乞 <lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R047" n="0010a03"/>士。比丘三義。俱通初後。亦应约四教本迹。释比丘 <lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R047" n="0010a04"/>三義。避繁且置。若于<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1301" n="0005c1301"/><anchor xml:id="beg0005c1301" n="0005c1301"/>己<anchor xml:id="end0005c1301"/>心。见比丘三義者。观<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1302" n="0005c1302"/><anchor xml:id="beg0005c1302" n="0005c1302"/>己<anchor xml:id="end0005c1302"/>一 <lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R047" n="0010a05"/>心。净若虚空。不为二边桎梏所碍。平等大慧。无住 <lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R047" n="0010a06"/>无著。即名出家。以中道妙观自资。活法身慧命。名 <lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R047" n="0010a07"/>为<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1601" n="0005c1601"/><anchor xml:id="beg0005c1601" n="0005c1601"/>己<anchor xml:id="end0005c1601"/>心见乞士義。若观<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1602" n="0005c1602"/><anchor xml:id="beg0005c1602" n="0005c1602"/>己<anchor xml:id="end0005c1602"/>心五住烦恼。即是菩提。 <lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R047" n="0010a08"/>名<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1701" n="0005c1701"/><anchor xml:id="beg0005c1701" n="0005c1701"/>己<anchor xml:id="end0005c1701"/>心破恶。若观<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1702" n="0005c1702"/><anchor xml:id="beg0005c1702" n="0005c1702"/>己<anchor xml:id="end0005c1702"/>心。一切诸边顚倒。无非中道。 <lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R047" n="0010a09"/>即是怖魔。此乃自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1801" n="0005c1801"/><anchor xml:id="beg0005c1801" n="0005c1801"/>己<anchor xml:id="end0005c1801"/>心中。见比丘也。众者。天竺云 <lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R047" n="0010a10"/>僧伽。此云和合众。一人不名和合。四人<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1901" n="0005c1901"/><anchor xml:id="beg0005c1901" n="0005c1901"/>已<anchor xml:id="end0005c1901"/>上。乃名 <lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R047" n="0010a11"/>和合。事和无别众。法和无别理。释论明有四种众。 <lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R047" n="0010a12"/>一不依净命。名破戒众。二不解法律。名愚痴众。三 <lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R047" n="0010a13"/>五方便人。惭愧众。四苦法忍。名真实众。更须四教 <lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R047" n="0010a14"/>本迹辨众。文略。若能照<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c2301" n="0005c2301"/><anchor xml:id="beg0005c2301" n="0005c2301"/>己<anchor xml:id="end0005c2301"/>心中道。入相似位。未发 <lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R047" n="0010a15"/>真实。惭第一義天。愧诸圣人。名自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c2401" n="0005c2401"/><anchor xml:id="beg0005c2401" n="0005c2401"/>己<anchor xml:id="end0005c2401"/>心中见惭愧 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0006a" n="0006a"/> <lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R047" n="0010a16"/>众。若发真。即真实众。不依观行。名破戒众。不解观 <lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R047" n="0010a17"/>相。即愚痴众。如此解。非数法相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R047" n="0010a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0006a0301">万二千人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R047" n="0010b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0006a0401">此第二总标多知识众之大数也。问。凡诸列众。及 <lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R047" n="0010b02"/>得道者。何故其数必全无缺耶。答。大论释大数五 <lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R047" n="0010b03"/>千分。中云。若过若减。皆存大数。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0006a0601" n="0006a0601"/><anchor xml:id="beg0006a0601" n="0006a0601"/>己<anchor xml:id="end0006a0601"/>心。见万二 <lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R047" n="0010b04"/>千者。即观<anchor xml:id="nkr_note_add_0006a0701" n="0006a0701"/><anchor xml:id="beg0006a0701" n="0006a0701"/>己<anchor xml:id="end0006a0701"/>阴十二入。一入具十法界。一界又具 <lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R047" n="0010b05"/>十界。界界各十。如是法。则一入中。具足百界千如。 <lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R047" n="0010b06"/>十二入。即成一万二千法门。此意须解天台止观。 <lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R047" n="0010b07"/>假使一法乃至千万法。皆悉一心中见。以自在法 <lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R047" n="0010b08"/>门。无尽过数量时。悉表照心。乃<persName>佛</persName>教本意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R047" n="0010b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0006a1201">皆是阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R047" n="0010b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0006a1301">此第三明知识之位也。皆是者。指上万二千人也。 <lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R047" n="0010b11"/>阿罗汉者。有二義。一是有翻。二是无翻。有翻自有 <lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R047" n="0010b12"/>三義。此云无著不生<persName>应供</persName>三也。九十八使烦恼山 <lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R047" n="0010b13"/>尽。故名无著也。无明糠脱。後世田中。不受生死果 <lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R047" n="0010b14"/>报。故云不生。具智断功德。堪为人天福田。故言应 <lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R047" n="0010b15"/>供。此三義是有翻也。若无翻者。只缘罗汉一名。含 <lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R047" n="0010b16"/>上三義。是故不翻。但称罗汉也。上释且约果解。因 <lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R047" n="0010b17"/>中自有三義。如前。又罗汉一名。有其三种。一名慧 <lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R047" n="0010b18"/>解脱。二名俱解脱。三名无疑大解脱。三种俱名罗 <lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R047" n="0011a01"/>汉。应更约教简之。且置。上释有翻三義。即是约德 <lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R047" n="0011a02"/>解释。若以德论。非但藏通罗汉有此三義。应化<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R047" n="0011a03"/>道别圆二种罗汉。亦有此三義。非但杀贼。亦杀不 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0006b" n="0006b"/> <lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R047" n="0011a04"/>贼。不贼者涅槃是。是亦须破。即杀贼義也。无漏是 <lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R047" n="0011a05"/>不生。仍名为生。今不生于生。亦不生于不生。名曰 <lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R047" n="0011a06"/>不生。非但<persName>应供</persName>。亦是供应。一切众生。成其供应。此 <lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R047" n="0011a07"/>是约初地初住应化等三義之德。所以本是平等 <lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R047" n="0011a08"/>大慧。无破不破。能迹示诸教不生。本证解脱。无贼 <lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R047" n="0011a09"/>不贼。示为杀贼。本得法身。非应不应。能示<persName>应供</persName>。当 <lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R047" n="0011a10"/>知若就<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b0701" n="0006b0701"/><anchor xml:id="beg0006b0701" n="0006b0701"/>己<anchor xml:id="end0006b0701"/>心。用中道妙观。杀无明贼。不生二乘心。 <lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R047" n="0011a11"/>供养此人。如供养<persName>世尊</persName>。又云。供<persName>佛</persName>及文殊。不如供 <lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R047" n="0011a12"/>修方等者一食。又云。若毁赞<persName>佛</persName>。罪福犹轻。毁赞持 <lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R047" n="0011a13"/>经者。罪福甚重。何以故。<persName>佛</persName>无食想。久離八风。不为 <lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R047" n="0011a14"/>损益。施持经者。全肉身。续报命。生法身。增慧命。是 <lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R047" n="0011a15"/>故有益。毁之生忧恼退悔。因失好时。不可救故。此 <lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R047" n="0011a16"/>则大损。此约观行。不生三義。对因<persName>应供</persName>也。天亲指 <lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R047" n="0011a17"/>此。明位一句。是总歎德。下五句。是别歎德。天台承 <lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R047" n="0011a18"/>用耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R047" n="0011b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0006b1601">诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b1601" n="0006b1601"/><anchor xml:id="beg0006b1601" n="0006b1601"/>已<anchor xml:id="end0006b1601"/>尽。无复烦恼。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b1602" n="0006b1602"/><anchor xml:id="beg0006b1602" n="0006b1602"/>己<anchor xml:id="end0006b1602"/>利。尽诸有结。心得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R047" n="0011b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0006b1701">此五句。别歎阿罗汉杀贼<persName>应供</persName>不生三德也。初二 <lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R047" n="0011b03"/>句歎杀贼。言诸漏者。三漏也。一是欲漏。谓欲界一 <lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R047" n="0011b04"/>切烦恼。但除无明。二有漏。谓上色无色二界。一切 <lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R047" n="0011b05"/>烦恼。除无明。三谓无明漏。即三界无明也。又成论 <lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R047" n="0011b06"/>云。失道故名漏。律云。痴人造业。开诸漏门。此约因 <lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R047" n="0011b07"/>说漏也。毘昙云。漏落生死名漏。乃约果说。由造业 <lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R047" n="0011b08"/>因。则失慧命。堕受生死苦果。故亡法身。既失慧命。 <lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R047" n="0011b09"/>丧于法身。则是失道。倾丧重宝。由此失道。漏等为 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0006c" n="0006c"/> <lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R047" n="0011b10"/>所润业致召。能润烦恼。即有九十八使烦恼。流扼 <lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R047" n="0011b11"/>缠盖。逼恼行人。罗汉既断能润所润业等俱尽。故 <lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R047" n="0011b12"/>初二句正歎杀贼一德也。次逮得一句。正歎<persName>应供</persName> <lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R047" n="0011b13"/>一德。由前杀贼。成断功德。断必具智。功成<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c0401" n="0006c0401"/><anchor xml:id="beg0006c0401" n="0006c0401"/>己<anchor xml:id="end0006c0401"/>利。故 <lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R047" n="0011b14"/>堪<persName>应供</persName>也。次尽诸二句。是歎不生德也。诸有。即二 <lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R047" n="0011b15"/>十五有生处也。结。即二十五有生因也。因尽果亡。 <lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R047" n="0011b16"/>歎不生明矣。不应作杀贼歎也。罗汉但应结尽。未 <lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R047" n="0011b17"/>应有尽。有尽者。因中说果。又尽在不久也。诸有结 <lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R047" n="0011b18"/>尽。由定慧具足。定具足故。心得自在。慧具足故。慧 <lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R047" n="0012a01"/>得自在。即是定慧具足。俱解脱人。生决定尽。即是 <lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R047" n="0012a02"/>歎不生德也。上之五句。是别歎罗汉三德故也。当 <lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R047" n="0012a03"/>知诸声闻罗汉原是古<persName>佛</persName>。如须菩提本是东方靑 <lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R047" n="0012a04"/>龙陀<persName>佛</persName>。舍利弗本是金龙陀<persName>佛</persName>。迹辅释迦之化。示 <lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R047" n="0012a05"/>作声闻。本地烦恼漏流。其源久竭。证大涅槃。是本 <lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R047" n="0012a06"/>不生。久证法身智断。实相功德。是本<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c1501" n="0006c1501"/><anchor xml:id="beg0006c1501" n="0006c1501"/>己<anchor xml:id="end0006c1501"/>利<persName>应供</persName>之 <lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R047" n="0012a07"/>德也。本得二十五三昧。破二十五有。显出真我。具 <lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R047" n="0012a08"/>八自在我。是本杀贼。今日迹示二乘功德。世人不 <lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R047" n="0012a09"/>了教意垂迹权方引物之巧。但见诸经或有斥声 <lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R047" n="0012a10"/>闻之语。谓实是败种等。亦学斥声闻诳阿罗汉。致 <lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R047" n="0012a11"/>使天下凡俗。心口亦相熏习。嫌骂圣众。自损累他。 <lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R047" n="0012a12"/>一何伤哉。当知四大十六诸罗汉等。经法花开显。 <lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R047" n="0012a13"/>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c2201" n="0006c2201"/><anchor xml:id="beg0006c2201" n="0006c2201"/>已<anchor xml:id="end0006c2201"/>成<persName>佛</persName>。是真声闻。以<persName>佛</persName>道声。令一切闻。经家歎 <lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R047" n="0012a14"/>德。且从昔歎。既到今经。俱成大菩萨等也。今日闻 <lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R047" n="0012a15"/>经者。欲见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c2401" n="0006c2401"/><anchor xml:id="beg0006c2401" n="0006c2401"/>己<anchor xml:id="end0006c2401"/>心中具此三德者。当用中道正观。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0007a" n="0007a"/> <lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R047" n="0012a16"/>照<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0101" n="0007a0101"/><anchor xml:id="beg0007a0101" n="0007a0101"/>己<anchor xml:id="end0007a0101"/>自心。不漏落空假二边。烦恼不灭而灭。即杀 <lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R047" n="0012a17"/>贼也。能观心性。名为上定。衣珠宝藏。一心中晓。全 <lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R047" n="0012a18"/>是<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0301" n="0007a0301"/><anchor xml:id="beg0007a0301" n="0007a0301"/>己<anchor xml:id="end0007a0301"/>物。即见自心<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0302" n="0007a0302"/><anchor xml:id="beg0007a0302" n="0007a0302"/>己<anchor xml:id="end0007a0302"/>利<persName>应供</persName>也。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0303" n="0007a0303"/><anchor xml:id="beg0007a0303" n="0007a0303"/>己<anchor xml:id="end0007a0303"/>心。正观中 <lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R047" n="0012b01"/>道。断于结贼。亦断二边。中道不存。不为境观缚心。 <lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R047" n="0012b02"/>故名自在。不断烦恼。即入涅槃。即不生義。不俟远 <lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R047" n="0012b03"/>求。于一心中。顿见三德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R047" n="0012b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0007a0701">其名曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R047" n="0012b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0007a0801">从此下去。是第五列名。下欲消名。今先示标名意 <lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R047" n="0012b06"/>旨。然略擧二十一尊者者。<persName>佛</persName>诸弟子。皆备众行。而 <lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R047" n="0012b07"/>隐其圆能。但各从一德标名者。欲引物偏好故。诸 <lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R047" n="0012b08"/>圣者。或初因皆在外道。为破外故。在释种中。为调 <lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R047" n="0012b09"/>伏故。为导为主。而将引之。如身子入胎。迦葉立行。 <lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R047" n="0012b10"/>眷属师友。若逆若顺。能化所化。显诸圣者迹不徒 <lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R047" n="0012b11"/>施。如增一云。有立斋建福。营造房室。有调伏外道。 <lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R047" n="0012b12"/>善供疾病。遊行化人。息事端拱。好著好衣。服弊无 <lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R047" n="0012b13"/>耻。食无厌足。语言粗犷。尼俗众等。皆是大权。各长 <lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R047" n="0012b14"/>偏好引物之仪。如陈如比丘。皆共上座名者有德 <lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R047" n="0012b15"/>大人相随。舍利弗共诸智慧深利者相随。目连与 <lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R047" n="0012b16"/>诸神通大力者相随。各掌一德。若消名号。须识其 <lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R047" n="0012b17"/>行。从德立称。无往不通。凡释義因缘。多寄初教。以 <lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R047" n="0012b18"/>是感应之始故也。一一当须四意消释。或有存没。 <lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R047" n="0013a01"/>省繁略耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R047" n="0013a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0007a2301"><name role="" type="person">阿若憍陈如</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R047" n="0013a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0007a2401">憍陈如姓也。此翻火器。婆罗门种。其先事火。从此 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0007b" n="0007b"/> <lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R047" n="0013a04"/>命族。火有二義。照也。烧也。照则暗不生。烧则物不 <lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R047" n="0013a05"/>生。此以不生为姓也。阿若名也。此翻<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b0201" n="0007b0201"/><anchor xml:id="beg0007b0201" n="0007b0201"/>已<anchor xml:id="end0007b0201"/>知。亦名无 <lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R047" n="0013a06"/>知。即是真知。以无生智为名也。经云。我<persName>佛</persName>法中。宽 <lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R047" n="0013a07"/>仁博识。初受法味。陈如比丘第一。故以阿若为名 <lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R047" n="0013a08"/>也。由<persName>佛</persName>与<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b0501" n="0007b0501"/><anchor xml:id="beg0007b0501" n="0007b0501"/>己<anchor xml:id="end0007b0501"/>二愿所牵。前得无生。如巨夜长寝。无 <lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R047" n="0013a09"/>人能觉。日光未出。明星先现。陈如比丘最初见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R047" n="0013a10"/>得道。初闻法鼓。初服道香。初嚐甘露。初入法流。初 <lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R047" n="0013a11"/>证真谛。<name role="" type="person">阎浮提</name>得道。最在一切天人一切罗汉前 <lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R047" n="0013a12"/>得道。所以阿若列居众首。有所表矣。委释阿若缘 <lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R047" n="0013a13"/>起。约教本迹及前三教观心廣解在疏。须者寻彼。 <lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R047" n="0013a14"/>若今闻经行者。欲了<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b1101" n="0007b1101"/><anchor xml:id="beg0007b1101" n="0007b1101"/>己<anchor xml:id="end0007b1101"/>心无生智者。直观自<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b1102" n="0007b1102"/><anchor xml:id="beg0007b1102" n="0007b1102"/>己<anchor xml:id="end0007b1102"/>一 <lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R047" n="0013a15"/>心如法界镜团圆。中道境智不二。不观背面无明 <lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R047" n="0013a16"/>实智。乃至不观种种形容。不取种种檠像。但观团 <lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R047" n="0013a17"/>圆。无际畔。无始无终。无明无暗。不一不异。譬于圆 <lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R047" n="0013a18"/>观。不取十法界相貌。无善恶邪正。亦无大小等法。 <lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R047" n="0013b01"/>一切皆泯。但缘诸法实相法性<persName>佛</persName>法。若色若香。无 <lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R047" n="0013b02"/>非实相。修性本如。镜内外一。離于三教分别情想。 <lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R047" n="0013b03"/>以无分别智。照无分别境。了了分明。理无明暗。泯 <lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R047" n="0013b04"/>于现前心境。即是法性。当知四谛是一切<persName>佛</persName>法之 <lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R047" n="0013b05"/>大都也。若泯若照。无非实相。以实相体離泯照故。 <lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R047" n="0013b06"/>全泯照。是不可思议。所以阴入界苦即是法身。非 <lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R047" n="0013b07"/>显现故名为法身。障体即是法身。贪恚痴即般若。 <lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R047" n="0013b08"/>非能明故名为般若。无所可照。性自明了故也。业 <lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R047" n="0013b09"/>行繫缚。皆名解脱。非断缚得脱。亦无体可繫。亦无 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0007c" n="0007c"/> <lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R047" n="0013b10"/>能繫。故称解脱也。解脱即业不生般若即烦恼不 <lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R047" n="0013b11"/>生。法身即苦不生。此三不生。即一不生。是一不生 <lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R047" n="0013b12"/>即三不生。非三非一。不幷不别。但观理是。不观染 <lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R047" n="0013b13"/>除。染体自虚。本虚名灭。故妙体灭。不立除名。障体 <lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R047" n="0013b14"/>即德。不待转除。即见<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c0501" n="0007c0501"/><anchor xml:id="beg0007c0501" n="0007c0501"/>己<anchor xml:id="end0007c0501"/>心生即无生也。始闻阿若 <lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R047" n="0013b15"/>无生之名。则解下诸圣者道理皆然。以最初故。略 <lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R047" n="0013b16"/>示大纲。若于阿若权实不迷。以此圆观。消今经中 <lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R047" n="0013b17"/>五<persName>佛</persName>三周本迹流通。悉是无生之大体也。法花一 <lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R047" n="0013b18"/>都。方寸可知。若不然者。则唐设无生之名。永无无 <lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R047" n="0014a01"/>生之旨。略指方隅。则一代观境可识。具悉委如止 <lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R047" n="0014a02"/>观中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R047" n="0014a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0007c1201"><name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R047" n="0014a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0007c1301"><name role="" type="person">摩诃迦葉</name>者。梵云摩诃。此云大也。迦葉此云龟氏。 <lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R047" n="0014a05"/>其先祖学道。灵龟负仙图而应。从德命族。故言大 <lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R047" n="0014a06"/>龟氏也。亦云光波。亦名饮光。以身有光明。能映物 <lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R047" n="0014a07"/>故。名㮿钵罗。或云荜茇波罗延等。从树得名。父母 <lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R047" n="0014a08"/>祷树神。求得此子。以树名之也。迦葉有十大功德。 <lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R047" n="0014a09"/>其家大富勝甁沙王。幷十六大国无以为邻。身纯 <lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R047" n="0014a10"/>金色勝阎浮金。具<persName>佛</persName>三十相。身光远照一由旬外。 <lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R047" n="0014a11"/>但阙白毫肉髻。因毘婆尸<persName>佛</persName>灭後。塔像金色缺壞。 <lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R047" n="0014a12"/>迦葉时为贫女丐金莹<persName>佛</persName>。九十一劫。人中天上。身 <lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R047" n="0014a13"/>恒金色。心恒受乐。最後托<name role="" type="person">摩竭国</name>尼拘律陀婆罗 <lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R047" n="0014a14"/>门家生。畏勝王得罪。减一耕犁。但用九百九十九 <lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R047" n="0014a15"/>双牛金犁。又经云。其家有氎。最下品者値百千两 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0008a" n="0008a"/> <lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R047" n="0014a16"/>金。以钉打入地七尺。叠不穿破。如本不异。六十库 <lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R047" n="0014a17"/>金粟。一库容三百四十斛。库仓类。捨此家业。又经 <lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R047" n="0014a18"/>云。以麦饭供养支<persName>佛</persName>。怛越忉利各千反受乐。身皆 <lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R047" n="0014b01"/>金色。故诸天请结集时。赞言。耆年欲恚慢<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0401" n="0008a0401"/><anchor xml:id="beg0008a0401" n="0008a0401"/>已<anchor xml:id="end0008a0401"/>除。其 <lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R047" n="0014b02"/>形譬如紫金柱。上下端严妙无比。目明淸净如莲 <lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R047" n="0014b03"/>华。又纳金色妇。迭卧无欲。捨而出家。身被无價宝 <lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R047" n="0014b04"/>衣。截为僧伽梨。四氎奉<persName>佛</persName>为座。如是三捨。世无伦 <lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R047" n="0014b05"/>匹。是为捨大也。又于<g ref="#CB02494">跋</g>耆聚落。値<persName>佛</persName>奉无價宝衣 <lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R047" n="0014b06"/>上<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>授与粪扫大衣。此衣是大圣大衣。又大粗 <lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R047" n="0014b07"/>重。而迦葉云。我受<persName>佛</persName>衣。师想塔想。未曾枕头。况以 <lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R047" n="0014b08"/>覆卧。如此大衣。大进我行。故言受大。又于<g ref="#CB02494">跋</g>耆聚 <lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R047" n="0014b09"/>落。初从<persName>佛</persName>闻增上戒定慧。即得无漏。受乞食法。行 <lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R047" n="0014b10"/>十二头陀。逾老不捨。後时<persName>佛</persName>语。汝今年高。可捨乞 <lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R047" n="0014b11"/>食。归众受食。可捨粗重粪扫衣。受壞色居士轻衣。 <lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R047" n="0014b12"/>迦葉白<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>不出世。我当为辟支<persName>佛</persName>。终身行头陀。 <lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R047" n="0014b13"/>我今不敢放所习法更学馀者。又为当来世作明。 <lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R047" n="0014b14"/>未来世言。上座迦葉为<persName>佛</persName>所歎。我当学难行苦行。 <lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R047" n="0014b15"/><persName>佛</persName>言善哉善哉。是为行大。增壹阿含云。迦葉头陀 <lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R047" n="0014b16"/>既久。鬚发长。衣服弊。来诣<persName>佛</persName>所。诸比丘比丘尼起 <lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R047" n="0014b17"/>慢。<persName>佛</persName>命迦葉就<persName>佛</persName>半座共坐。迦葉不肯。<persName>佛</persName>言吾有 <lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R047" n="0014b18"/>四禅。禅定息心。从始至终。无有耗损。迦葉亦然。吾 <lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R047" n="0015a01"/>有大慈。仁覆一切。汝亦如此。体性亦慈。吾有大悲。 <lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R047" n="0015a02"/>济渡众生。汝亦如是。吾有四神三昧。一无形。二无 <lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R047" n="0015a03"/>量意。三淸净积。四不退转。汝亦如是。吾有六通。汝 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0008b" n="0008b"/> <lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R047" n="0015a04"/>亦如是。吾有四定。一禅定。二智定。三慧定。四戒定。 <lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R047" n="0015a05"/>汝亦如是。功德与我不异。何故不坐耶。诸比丘等。 <lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R047" n="0015a06"/>闻<persName>佛</persName>所赞。心惊毛竖。迦葉即坐。<persName>佛</persName>为大众说昔因 <lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R047" n="0015a07"/>缘。昔我为圣王。号文陀竭。高才绝伦。时迦葉为天 <lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R047" n="0015a08"/>帝释。钦服道德。遣千马车。造阙迎王。天帝出候。与 <lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R047" n="0015a09"/>王同坐。相娱乐<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b0601" n="0008b0601"/><anchor xml:id="beg0008b0601" n="0008b0601"/>已<anchor xml:id="end0008b0601"/>。送王还宫。昔迦葉以生死座。命 <lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R047" n="0015a10"/>吾同坐。吾今成<persName>佛</persName>。以正法座。报其往勋。是故命坐。 <lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R047" n="0015a11"/>对<persName>佛</persName>时。天人咸谓<persName>佛</persName>师。迦葉即起便呜<persName>佛</persName>足云。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R047" n="0015a12"/>是我师。我是弟子。又迦葉为尼说法。作狮子吼。为 <lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R047" n="0015a13"/><persName>佛</persName>印可大也。又于大众千二百五十四大弟子等 <lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R047" n="0015a14"/>为大。五百山寺主。<name role="" type="person">阎浮提</name>知事上座。名为位大。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R047" n="0015a15"/>烧身後。<g ref="#CB01926">灰</g>场生四钵多罗树。此表迦葉集三僧祇 <lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R047" n="0015a16"/>劫法。谓三藏四阿含也。三藏者。僧肇序云。宗极绝 <lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R047" n="0015a17"/>于称谓。贤圣以之冲默。玄旨非言不传。释迦以之 <lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R047" n="0015a18"/>致教。约身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/>口防之以禁律。明善恶则导之以契经。 <lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R047" n="0015b01"/>演幽<anchor xml:id="note_star_1" n="0008001" type="star"/>微辨之以法相。此则明戒定慧三藏也。四阿 <lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R047" n="0015b02"/>含者。增一明人天因果。长破邪见。中明深義。杂明 <lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R047" n="0015b03"/>禅定。皆大迦葉之功也。若别论者。迦葉诵出阿毘 <lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R047" n="0015b04"/>昙藏。故今结集大。<persName>如来</persName>去後。法付迦葉。能为一切 <lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R047" n="0015b05"/>而作依止。犹如<persName>如来</persName>。何者<persName>佛</persName>言。若有头陀苦行人。 <lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R047" n="0015b06"/>我法则存。若无此人。我法则不存。迦葉能荷负<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R047" n="0015b07"/>法。令得久住。至未来<persName>佛</persName>。付法授衣竟。然後入灭。故 <lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R047" n="0015b08"/>言持法大。行十二头陀者。一者捨好衣。求时苦。得 <lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R047" n="0015b09"/>时多怖畏。失时生懊恼。二者粪扫衣。无水火盗贼 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0008c" n="0008c"/> <lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R047" n="0015b10"/>王难五怖。三者多蓄。则缝治浣负。其劳亦多。故但 <lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R047" n="0015b11"/>三衣。四者若僧中食。则营佐僧事。故行乞食。五者 <lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R047" n="0015b12"/>若受残食小食。扰动丧时。故一坐食。六者多食难 <lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R047" n="0015b13"/>消。生睡懈怠。少食讥悬乏力。故节量食。七者多器 <lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R047" n="0015b14"/>洗持多妨。故一钵食。八者需浆劳动。故不饮浆。九 <lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R047" n="0015b15"/>者房舍生著。故树下。十者树下又著。故冢间。十一 <lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R047" n="0015b16"/>冢间生忧悲。故露地。十二若卧消功增懒。故常坐。 <lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R047" n="0015b17"/>此十二种行。上圣称歎。今日闻经者。忝预道流。闻 <lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R047" n="0015b18"/>兹勝法。而不自省心行耶。复名十二抖擞。须约教 <lb ed="X" n="0008c10"/><lb ed="R047" n="0016a01"/>本迹及前三教观相。一一消释如疏。若闻经者欲 <lb ed="X" n="0008c11"/><lb ed="R047" n="0016a02"/>见一念心中抖擞。五住烦恼。一抖擞。乃至一切抖 <lb ed="X" n="0008c12"/><lb ed="R047" n="0016a03"/>擞。无非实相。诸<persName>佛</persName>所行是<persName>如来</persName>行。过诸菩萨所行 <lb ed="X" n="0008c13"/><lb ed="R047" n="0016a04"/>淸净。即见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0008c1301" n="0008c1301"/><anchor xml:id="beg0008c1301" n="0008c1301"/>己<anchor xml:id="end0008c1301"/>头陀行也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0008c14"/><lb ed="R047" n="0016a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0008c1401"><name role="" type="person">优楼频螺迦葉</name>。<name role="" type="person">伽耶迦葉</name>。<name role="" type="person">那提迦葉</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0008c15"/><lb ed="R047" n="0016a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0008c1501">此三迦葉。是姓如前释。梵云<name role="" type="person">优楼频</name>螺。此云木瓜 <lb ed="X" n="0008c16"/><lb ed="R047" n="0016a07"/>林也。那提此云河江也。<name role="" type="person">伽耶城</name>名也。家離<name role="" type="person">王舍城</name> <lb ed="X" n="0008c17"/><lb ed="R047" n="0016a08"/>南七由旬。皆以处为名也。因毘婆尸<persName>佛</persName>时。共树刹 <lb ed="X" n="0008c18"/><lb ed="R047" n="0016a09"/>柱缘。为兄弟。兄作甁沙王之师。有五百弟子。二弟 <lb ed="X" n="0008c19"/><lb ed="R047" n="0016a10"/>各有所化二百五十人。共行兄法。<persName>佛</persName>作十种变。谓 <lb ed="X" n="0008c20"/><lb ed="R047" n="0016a11"/>毒龙不中。龙火不烧。恒水不溺。三方取果。北取粳 <lb ed="X" n="0008c21"/><lb ed="R047" n="0016a12"/>粮。乃至知嫌隐去。知念即来。火灭不然。斧擧不下 <lb ed="X" n="0008c22"/><lb ed="R047" n="0016a13"/>等。初睹众变。邪执未改。而言瞿昙虽神。不如我道 <lb ed="X" n="0008c23"/><lb ed="R047" n="0016a14"/>真。<persName>佛</persName>言汝是盲人。目无所睹耶。见诸神变。固谓自 <lb ed="X" n="0008c24"/><lb ed="R047" n="0016a15"/>真。汝非罗汉。亦不得道。迦葉闻语。霍然开悟。师徒 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0009a" n="0009a"/> <lb ed="X" n="0009a01"/><lb ed="R047" n="0016a16"/>皆伏。捨家归<persName>佛</persName>。乃至一千弟子。闻呼善来。得沙门 <lb ed="X" n="0009a02"/><lb ed="R047" n="0016a17"/>果。又阿含经云优楼比丘。能将护四众。供给四事。 <lb ed="X" n="0009a03"/><lb ed="R047" n="0016a18"/>令无所之。最为第一。那提比丘。心意寂然。降伏诸 <lb ed="X" n="0009a04"/><lb ed="R047" n="0016b01"/>结。精进最为第一。伽耶比丘。观了诸法。都无所著。 <lb ed="X" n="0009a05"/><lb ed="R047" n="0016b02"/>善能化导。最为第一。当知优楼本。住般若三德之 <lb ed="X" n="0009a06"/><lb ed="R047" n="0016b03"/>林。伽耶本证法身不动之城。那提本住解脱之水。 <lb ed="X" n="0009a07"/><lb ed="R047" n="0016b04"/>净诸垢秽。迹示依林城水住。以度众生。今日闻经 <lb ed="X" n="0009a08"/><lb ed="R047" n="0016b05"/>者。照一念心。正观心性。中道不动。如城防敌。又心 <lb ed="X" n="0009a09"/><lb ed="R047" n="0016b06"/>性湛然不动。而动如水净诸边倒。又遮照心性枯 <lb ed="X" n="0009a10"/><lb ed="R047" n="0016b07"/>荣。如林蓊<g ref="#CB15106">鬱</g>。三法相资。不即不離。即见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0009a1001" n="0009a1001"/><anchor xml:id="beg0009a1001" n="0009a1001"/>己<anchor xml:id="end0009a1001"/>一心 <lb ed="X" n="0009a11"/><lb ed="R047" n="0016b08"/>三观。一体兄弟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009a12"/><lb ed="R047" n="0016b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0009a1201">舍利弗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009a13"/><lb ed="R047" n="0016b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0009a1301">舍利弗者名也。具足应言舍利弗罗。此云身子。又 <lb ed="X" n="0009a14"/><lb ed="R047" n="0016b11"/>云珠子。为其母好形身。身之所生。故名身子。又其 <lb ed="X" n="0009a15"/><lb ed="R047" n="0016b12"/>母聪明。过一切女。聪明相在眼珠。珠之所生。故言 <lb ed="X" n="0009a16"/><lb ed="R047" n="0016b13"/>珠子。时人以子显母。此二从母得名也。又名优波 <lb ed="X" n="0009a17"/><lb ed="R047" n="0016b14"/>提舍。此云论義。其父学通典籍。铁鍱其腹。头戴火 <lb ed="X" n="0009a18"/><lb ed="R047" n="0016b15"/>冠。独步王舍。打论義鼓。国师陀罗自知陈故。兼则 <lb ed="X" n="0009a19"/><lb ed="R047" n="0016b16"/>相不祥。恐義屈夺封。以女妻之。论義得妻。因论名 <lb ed="X" n="0009a20"/><lb ed="R047" n="0016b17"/>子。显父德也。又舍标父。利标母。双显父母。故言舍 <lb ed="X" n="0009a21"/><lb ed="R047" n="0016b18"/>利也。弗者子也。姓拘栗陀。本婆罗门种也。初于道 <lb ed="X" n="0009a22"/><lb ed="R047" n="0017a01"/>见頞<g ref="#CB00376">䫌</g>威仪详序。因问师法。頞<g ref="#CB00376">䫌</g>答云。诸法从缘 <lb ed="X" n="0009a23"/><lb ed="R047" n="0017a02"/>生。是故说因缘。是法缘及尽。我师如是说。一闻即 <lb ed="X" n="0009a24"/><lb ed="R047" n="0017a03"/>得须陀洹果。来至<persName>佛</persName>所。七日遍达<persName>佛</persName>法渊海。至十 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0009b" n="0009b"/> <lb ed="X" n="0009b01"/><lb ed="R047" n="0017a04"/>五日後。得证无学阿罗汉果。增一云。我<persName>佛</persName>法中。智 <lb ed="X" n="0009b02"/><lb ed="R047" n="0017a05"/>慧无穷。决了诸疑者。舍利弗第一。<name role="" type="person">满慈子</name>称歎曰。 <lb ed="X" n="0009b03"/><lb ed="R047" n="0017a06"/>舆第二<persName>世尊</persName>共论。乃至萦衣顶戴。<persName>佛</persName>说一句。身子 <lb ed="X" n="0009b04"/><lb ed="R047" n="0017a07"/>以一句为本。七日七夜。作狮子吼。更出异味异句。 <lb ed="X" n="0009b05"/><lb ed="R047" n="0017a08"/>其辩无穷。身子智辩。寧可得尽。释论称为右面转 <lb ed="X" n="0009b06"/><lb ed="R047" n="0017a09"/>法轮大将。即其義也。其有昔巧方便。胎慧。寄辩。论 <lb ed="X" n="0009b07"/><lb ed="R047" n="0017a10"/>议。妙術。入道。对治。兼济。解義。通用九种功德。此不 <lb ed="X" n="0009b08"/><lb ed="R047" n="0017a11"/>具书。委如疏辨。今日闻经者。欲获<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b0801" n="0009b0801"/><anchor xml:id="beg0009b0801" n="0009b0801"/>己<anchor xml:id="end0009b0801"/>利。观<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b0802" n="0009b0802"/><anchor xml:id="beg0009b0802" n="0009b0802"/>己<anchor xml:id="end0009b0802"/>妄念 <lb ed="X" n="0009b09"/><lb ed="R047" n="0017a12"/>即空假中。非一异相。而一异相。一心三观。摄得一 <lb ed="X" n="0009b10"/><lb ed="R047" n="0017a13"/>切种智。照了心中一慧一切慧。一切慧一慧。非一 <lb ed="X" n="0009b11"/><lb ed="R047" n="0017a14"/>慧非一切慧。是见<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b1101" n="0009b1101"/><anchor xml:id="beg0009b1101" n="0009b1101"/>己<anchor xml:id="end0009b1101"/>心舍利弗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009b12"/><lb ed="R047" n="0017a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0009b1201"><name role="" type="person">大目犍连</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009b13"/><lb ed="R047" n="0017a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0009b1301"><name role="" type="person">大目犍连</name>者姓也。此云赞诵。或云芦菔。或云胡豆。 <lb ed="X" n="0009b14"/><lb ed="R047" n="0017a17"/>是祖古仙所嗜。因以命族也。名拘律陀。是树名也。 <lb ed="X" n="0009b15"/><lb ed="R047" n="0017a18"/>因祷树神得子。因以名焉。目连有算法。相法等目 <lb ed="X" n="0009b16"/><lb ed="R047" n="0017b01"/>连。简异同名。故云<name role="" type="person">大目犍连</name>也。增一经云。我弟子 <lb ed="X" n="0009b17"/><lb ed="R047" n="0017b02"/>中。神通轻擧。飞到十方者。<name role="" type="person">大目犍连</name>第一。释论云。 <lb ed="X" n="0009b18"/><lb ed="R047" n="0017b03"/>舍利弗才明见贵。目连豪爽取重。智艺相比。德行 <lb ed="X" n="0009b19"/><lb ed="R047" n="0017b04"/>互同。称为左面转法轮大将。因往昔曾助辟支<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0009b20"/><lb ed="R047" n="0017b05"/>剃头浣染。缝袈裟。愿得神通故也。其有制外道。伏 <lb ed="X" n="0009b21"/><lb ed="R047" n="0017b06"/>二龙。厌调达。简非众。驻车问药。化帝释。降慢心。彰 <lb ed="X" n="0009b22"/><lb ed="R047" n="0017b07"/><persName>佛</persName>声。知<persName>佛</persName>意。九种功德。在疏。此不具述。闻经者当 <lb ed="X" n="0009b23"/><lb ed="R047" n="0017b08"/>照<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b2301" n="0009b2301"/><anchor xml:id="beg0009b2301" n="0009b2301"/>己<anchor xml:id="end0009b2301"/>心。三谛寂寂。不起灭定。现大神通。一心欻有 <lb ed="X" n="0009b24"/><lb ed="R047" n="0017b09"/>一切心。观一切心倏无诸心。心无有无。诸法不动。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0009c" n="0009c"/> <lb ed="X" n="0009c01"/><lb ed="R047" n="0017b10"/>通疾如风。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c0101" n="0009c0101"/><anchor xml:id="beg0009c0101" n="0009c0101"/>己<anchor xml:id="end0009c0101"/>心神通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009c02"/><lb ed="R047" n="0017b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0009c0201"><name role="" type="person">摩诃迦旃延</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009c03"/><lb ed="R047" n="0017b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0009c0301"><name role="" type="person">摩诃迦旃延</name>。此云文饰。善赞咏故。亦云扇绳。此子 <lb ed="X" n="0009c04"/><lb ed="R047" n="0017b13"/>生时。父<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c0401" n="0009c0401"/><anchor xml:id="beg0009c0401" n="0009c0401"/>已<anchor xml:id="end0009c0401"/>逝去。此儿碍母不得再嫁。如扇繫绳。亦 <lb ed="X" n="0009c05"/><lb ed="R047" n="0017b14"/>名柯罗。此云思勝。思是慧数。论義功强。得思勝名。 <lb ed="X" n="0009c06"/><lb ed="R047" n="0017b15"/>此皆从姓为名也。长阿含经云。有外道执断见。谓 <lb ed="X" n="0009c07"/><lb ed="R047" n="0017b16"/>无他世。凡有十番问答。廣演诸義。外道便伏而赞 <lb ed="X" n="0009c08"/><lb ed="R047" n="0017b17"/>歎。尊者善哉妙说。又能教化归戒。令屠儿受夜戒。 <lb ed="X" n="0009c09"/><lb ed="R047" n="0017b18"/>婬女受昼戒。後受报时。各获善相。又与世典婆罗 <lb ed="X" n="0009c10"/><lb ed="R047" n="0018a01"/>门论義。世典得远離尘垢。增一经云。善分别義。敷 <lb ed="X" n="0009c11"/><lb ed="R047" n="0018a02"/>演道教者。迦旃延最为第一。闻经者当以三谛观 <lb ed="X" n="0009c12"/><lb ed="R047" n="0018a03"/>智。研于心境。境能发智。往复研核。一心豁悟。義理 <lb ed="X" n="0009c13"/><lb ed="R047" n="0018a04"/>明了。即名<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c1301" n="0009c1301"/><anchor xml:id="beg0009c1301" n="0009c1301"/>己<anchor xml:id="end0009c1301"/>心思勝義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009c14"/><lb ed="R047" n="0018a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0009c1401">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009c15"/><lb ed="R047" n="0018a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0009c1501">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>。楼<g ref="#CB00501">驮</g>者亦云阿那律。亦云阿泥卢豆。梵音不 <lb ed="X" n="0009c16"/><lb ed="R047" n="0018a07"/>同耳。此云无贫。亦曰如意。亦云无獦。得兔。非獦得 <lb ed="X" n="0009c17"/><lb ed="R047" n="0018a08"/>故也。贤愚经云。弗沙<persName>佛</persName>末法时。世饑馑。有支<persName>佛</persName>名 <lb ed="X" n="0009c18"/><lb ed="R047" n="0018a09"/>利咤。行乞食。空钵无获。有一贫人。见而悲悼。白言。 <lb ed="X" n="0009c19"/><lb ed="R047" n="0018a10"/>勝士能受稗否。即以所啖奉之。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c1901" n="0009c1901"/><anchor xml:id="beg0009c1901" n="0009c1901"/>已<anchor xml:id="end0009c1901"/>支<persName>佛</persName>作十八 <lb ed="X" n="0009c20"/><lb ed="R047" n="0018a11"/>变。贫人後採稗。有一兔。跳抱其背。变为死人。无伴 <lb ed="X" n="0009c21"/><lb ed="R047" n="0018a12"/>得脱。待暗还家。委地成金人。拔指随生。用脚即出。 <lb ed="X" n="0009c22"/><lb ed="R047" n="0018a13"/>取之无尽。恶人恶王。欲来夺之。但见死屍。而贫所 <lb ed="X" n="0009c23"/><lb ed="R047" n="0018a14"/>睹纯是金宝。九十一劫。果报充足。故号无贫。是名 <lb ed="X" n="0009c24"/><lb ed="R047" n="0018a15"/>如意也。姓瞿昙。此云纯淑。亦名舍夷。即贵姓也。此 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0010a" n="0010a"/> <lb ed="X" n="0010a01"/><lb ed="R047" n="0018a16"/>乃斛饭季子。名阿那律。是<name role="" type="person">净饭王</name>之姪儿。<persName>世尊</persName>之 <lb ed="X" n="0010a02"/><lb ed="R047" n="0018a17"/>堂弟。阿难之从兄。罗雲之叔。非聊尔人也。为精进 <lb ed="X" n="0010a03"/><lb ed="R047" n="0018a18"/>故。七日七夜不眠。睫不交。眠是眼食。既七日不眠。 <lb ed="X" n="0010a04"/><lb ed="R047" n="0018b01"/>眼则丧睛。失于肉眼。<persName>佛</persName>与八百比丘。为那律作三 <lb ed="X" n="0010a05"/><lb ed="R047" n="0018b02"/>衣。<persName>佛</persName>亲舒张截割。诸比丘缝。一日即成。<persName>佛</persName>说进止 <lb ed="X" n="0010a06"/><lb ed="R047" n="0018b03"/>共俱等戒。无量人得道。<persName>佛</persName>令求天眼。繫念在缘。四 <lb ed="X" n="0010a07"/><lb ed="R047" n="0018b04"/>大净色。半头而发。彻障内外。明暗悉睹明了。对梵 <lb ed="X" n="0010a08"/><lb ed="R047" n="0018b05"/>王曰。吾见释迦大千世界。如观掌果。增一经云。我 <lb ed="X" n="0010a09"/><lb ed="R047" n="0018b06"/><persName>佛</persName>法中。天眼彻视者。阿那律比丘。最为第一。天眼 <lb ed="X" n="0010a10"/><lb ed="R047" n="0018b07"/>有发有修。如疏略辨。当知本住实相天眼。以不二 <lb ed="X" n="0010a11"/><lb ed="R047" n="0018b08"/>相。见诸<persName>佛</persName>国。闻经者以实慧冥符。即凡夫肉眼。便 <lb ed="X" n="0010a12"/><lb ed="R047" n="0018b09"/>是<persName>佛</persName>眼。因中以<persName>佛</persName>眼<persName>佛</persName>智见之。唯<persName>佛</persName>无生。即四眼 <lb ed="X" n="0010a13"/><lb ed="R047" n="0018b10"/>二智所见。是<persName>佛</persName>眼真空冥寂之见。故下经云。父母 <lb ed="X" n="0010a14"/><lb ed="R047" n="0018b11"/>所生眼。悉见三千界。尙于<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a1401" n="0010a1401"/><anchor xml:id="beg0010a1401" n="0010a1401"/>己<anchor xml:id="end0010a1401"/>肉眼。即是<persName>佛</persName>眼。况天 <lb ed="X" n="0010a15"/><lb ed="R047" n="0018b12"/>眼乎。则可知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010a16"/><lb ed="R047" n="0018b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010a1601"><name role="" type="person">劫宾那</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010a17"/><lb ed="R047" n="0018b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010a1701"><name role="" type="person">劫宾那</name>。此云房宿。因父母祷房星感子。以房宿<note place="inline">音秀</note> <lb ed="X" n="0010a18"/><lb ed="R047" n="0018b15"/>为名。此生时名也。又是比丘初出家时。未见<persName>佛</persName>。始 <lb ed="X" n="0010a19"/><lb ed="R047" n="0018b16"/>向<persName>佛</persName>所。中路晚。値雨寄宿陶师房。以草为座。夜又 <lb ed="X" n="0010a20"/><lb ed="R047" n="0018b17"/>一比丘亦寄宿。随後而来。前比丘即推草与之共 <lb ed="X" n="0010a21"/><lb ed="R047" n="0018b18"/>坐。後比丘问前来者。何所之耶。答觅<persName>佛</persName>。後至比丘 <lb ed="X" n="0010a22"/><lb ed="R047" n="0019a01"/>即为说法。辞在阿含。豁然得道。後比丘即是<persName>佛</persName>自 <lb ed="X" n="0010a23"/><lb ed="R047" n="0019a02"/>身。共<persName>佛</persName>房宿。得见法身。此从得道处名<name role="" type="person">劫宾那</name>。宿 <lb ed="X" n="0010a24"/><lb ed="R047" n="0019a03"/>主毘沙门王。持盖随宾那後。宿主既奉。星宿可知。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0010b" n="0010b"/> <lb ed="X" n="0010b01"/><lb ed="R047" n="0019a04"/>增一云。我<persName>佛</persName>法中。善知星宿日月者。<name role="" type="person">劫宾那</name>第一。 <lb ed="X" n="0010b02"/><lb ed="R047" n="0019a05"/>当知本与<persName>如来</persName>同栖实相。迹示房宿。若闻经者。当 <lb ed="X" n="0010b03"/><lb ed="R047" n="0019a06"/>观五阴房舍。即空假中。达苦等三道。即是法身。具 <lb ed="X" n="0010b04"/><lb ed="R047" n="0019a07"/>足报应。四德常然。名<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b0401" n="0010b0401"/><anchor xml:id="beg0010b0401" n="0010b0401"/>己<anchor xml:id="end0010b0401"/>心见房宿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010b05"/><lb ed="R047" n="0019a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010b0501"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010b06"/><lb ed="R047" n="0019a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010b0601">此云牛呞。亦云牛王。亦云牛迹。昔五百世曾作比 <lb ed="X" n="0010b07"/><lb ed="R047" n="0019a10"/>丘。过他粟田。摘看生熟。後作牛偿之。牛若食後。恒 <lb ed="X" n="0010b08"/><lb ed="R047" n="0019a11"/>事虚嚼。今得无学果。尙有馀习。凡人但观形相。不 <lb ed="X" n="0010b09"/><lb ed="R047" n="0019a12"/>知有德。若笑罗汉人即获罪。避人笑故。常居天上。 <lb ed="X" n="0010b10"/><lb ed="R047" n="0019a13"/>天知有德。不笑其形。乐居天上也。<persName>佛</persName>灭度後。迦葉 <lb ed="X" n="0010b11"/><lb ed="R047" n="0019a14"/>集千大罗汉。结集三藏。遣下座僧。使召憍梵。问曰。 <lb ed="X" n="0010b12"/><lb ed="R047" n="0019a15"/><persName>佛</persName>及和尙。答皆灭度。即曰。<persName>佛</persName>住我住。<persName>佛</persName>灭我灭。更 <lb ed="X" n="0010b13"/><lb ed="R047" n="0019a16"/>不下天宫。现四道流。注至大迦葉所。水声说偈云 <lb ed="X" n="0010b14"/><lb ed="R047" n="0019a17"/>稽首礼妙众。第一犬德僧。闻<persName>佛</persName>灭度我随去。大象 <lb ed="X" n="0010b15"/><lb ed="R047" n="0019a18"/>既去象子随。即时入灭。闻经者。当观<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b1501" n="0010b1501"/><anchor xml:id="beg0010b1501" n="0010b1501"/>己<anchor xml:id="end0010b1501"/>心中道妙 <lb ed="X" n="0010b16"/><lb ed="R047" n="0019b01"/>理。安步平正。其疾如风。即见<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b1601" n="0010b1601"/><anchor xml:id="beg0010b1601" n="0010b1601"/>己<anchor xml:id="end0010b1601"/>心憍梵也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010b17"/><lb ed="R047" n="0019b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010b1701">離婆多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010b18"/><lb ed="R047" n="0019b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010b1801">離婆多者亦云離越。此云星宿。或室宿。或假和合。 <lb ed="X" n="0010b19"/><lb ed="R047" n="0019b04"/>或常作声。父母从星辰乞子。既其获感。因星作名。 <lb ed="X" n="0010b20"/><lb ed="R047" n="0019b05"/>虽得出家。犹随本字。言假和合等。因夜宿空亭中。 <lb ed="X" n="0010b21"/><lb ed="R047" n="0019b06"/>见二鬼争屍。缘起委如疏引。众僧云。此人易度。语 <lb ed="X" n="0010b22"/><lb ed="R047" n="0019b07"/>云汝身本是他遗体。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b2201" n="0010b2201"/><anchor xml:id="beg0010b2201" n="0010b2201"/>己<anchor xml:id="end0010b2201"/>有也。即得悟道获果。增 <lb ed="X" n="0010b23"/><lb ed="R047" n="0019b08"/>一云。坐禅入定。心不倒乱者。離越比丘最为第一。 <lb ed="X" n="0010b24"/><lb ed="R047" n="0019b09"/>当知本住日星宿三昧。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b2401" n="0010b2401"/><anchor xml:id="beg0010b2401" n="0010b2401"/>己<anchor xml:id="end0010b2401"/>心。<persName>佛</persName>众生一体无 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0010c" n="0010c"/> <lb ed="X" n="0010c01"/><lb ed="R047" n="0019b10"/>别。于一心中见十方<persName>佛</persName>。多如夜星现。即见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c0101" n="0010c0101"/><anchor xml:id="beg0010c0101" n="0010c0101"/>己<anchor xml:id="end0010c0101"/>離 <lb ed="X" n="0010c02"/><lb ed="R047" n="0019b11"/>越也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010c03"/><lb ed="R047" n="0019b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010c0301">毕陵伽婆蹉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010c04"/><lb ed="R047" n="0019b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010c0401">毕陵者此云馀习。前五百世为婆罗门。馀习犹高。 <lb ed="X" n="0010c05"/><lb ed="R047" n="0019b14"/>因过恒水。咄水神云。小婢驻流。恒水神即为分水 <lb ed="X" n="0010c06"/><lb ed="R047" n="0019b15"/>两派。神後来诉<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>令婆蹉忏谢。即合手忏云。小 <lb ed="X" n="0010c07"/><lb ed="R047" n="0019b16"/>婢莫嗔。大众皆笑。忏而更骂。<persName>佛</persName>言本习如此。实无 <lb ed="X" n="0010c08"/><lb ed="R047" n="0019b17"/>高心。增一云。树下苦坐。不避风雨者。婆蹉比丘最 <lb ed="X" n="0010c09"/><lb ed="R047" n="0019b18"/>为第一。当知本住常乐八自在我。迹示慢心恶口。 <lb ed="X" n="0010c10"/><lb ed="R047" n="0020a01"/>闻经者。谛了粗言软语。皆性恶法。即见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c1001" n="0010c1001"/><anchor xml:id="beg0010c1001" n="0010c1001"/>己<anchor xml:id="end0010c1001"/>婆蹉 <lb ed="X" n="0010c11"/><lb ed="R047" n="0020a02"/>比丘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010c12"/><lb ed="R047" n="0020a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010c1201"><name role="" type="person">薄拘罗</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010c13"/><lb ed="R047" n="0020a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010c1301"><name role="" type="person">薄拘罗</name>者。此云善容。或伟形。或大肥盛等。而色貌 <lb ed="X" n="0010c14"/><lb ed="R047" n="0020a05"/>端正。故言善容。昔施僧一诃梨勒果。故身常无病。 <lb ed="X" n="0010c15"/><lb ed="R047" n="0020a06"/>年一百六十岁。有五不死报。後母曾置热熬。投釜。 <lb ed="X" n="0010c16"/><lb ed="R047" n="0020a07"/>弃水中。与大鱼食。刀破不死。因持不杀戒。以四戒 <lb ed="X" n="0010c17"/><lb ed="R047" n="0020a08"/>莊严。坚持不犯。不避火水。馀人虽持五戒。多毁犯。 <lb ed="X" n="0010c18"/><lb ed="R047" n="0020a09"/>故身常乐寂。常处闲居。乃至不曾与人言一两句 <lb ed="X" n="0010c19"/><lb ed="R047" n="0020a10"/>语。不染六尘。常在禅定。未尝散乱。增一云。寿命极 <lb ed="X" n="0010c20"/><lb ed="R047" n="0020a11"/>长。终不中夭。常乐闲居。不处众中。<name role="" type="person">薄拘罗</name>第一。行 <lb ed="X" n="0010c21"/><lb ed="R047" n="0020a12"/>者若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c2101" n="0010c2101"/><anchor xml:id="beg0010c2101" n="0010c2101"/>己<anchor xml:id="end0010c2101"/>根尘。诸法即三谛寂静。名观心见善容。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010c22"/><lb ed="R047" n="0020a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010c2201"><name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010c23"/><lb ed="R047" n="0020a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010c2301"><name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>此云大膝。常与姊论義。皆论勝姊。因 <lb ed="X" n="0010c24"/><lb ed="R047" n="0020a15"/>姊孕舍利弗。论不勝姊。知所怀智。寄辩母口。恐甥 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0011a" n="0011a"/> <lb ed="X" n="0011a01"/><lb ed="R047" n="0020a16"/>出胎勝<anchor xml:id="nkr_note_add_0011a0101" n="0011a0101"/><anchor xml:id="beg0011a0101" n="0011a0101"/>己<anchor xml:id="end0011a0101"/>。即弃家往南天竺。读十八经。时人笑之。 <lb ed="X" n="0011a02"/><lb ed="R047" n="0020a17"/>纍世难通。一生非冀。喟然歎曰。在家为姊所勝。出 <lb ed="X" n="0011a03"/><lb ed="R047" n="0020a18"/>路为他所轻。誓读不休。无暇剪爪。时人呼为长爪 <lb ed="X" n="0011a04"/><lb ed="R047" n="0020b01"/>梵志。学讫。还问甥何所。答为<persName>佛</persName>弟子。即大憍慢。我 <lb ed="X" n="0011a05"/><lb ed="R047" n="0020b02"/>甥八岁。声震五天。沙门何術诱我姊儿。径往<persName>佛</persName>所。 <lb ed="X" n="0011a06"/><lb ed="R047" n="0020b03"/>思惟良久。不得一法入心。语<persName>佛</persName>言。一切法不忍。忍 <lb ed="X" n="0011a07"/><lb ed="R047" n="0020b04"/>即安義。此言一切法我皆能破。使不得安。故言一 <lb ed="X" n="0011a08"/><lb ed="R047" n="0020b05"/>切法不忍。<persName>佛</persName>问云。汝见是忍否。此惰两负处。若我 <lb ed="X" n="0011a09"/><lb ed="R047" n="0020b06"/>见忍。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0011a0901" n="0011a0901"/><anchor xml:id="beg0011a0901" n="0011a0901"/>已<anchor xml:id="end0011a0901"/>云一切法不忍。若我见不忍。无以勝<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0011a10"/><lb ed="R047" n="0020b07"/>思惟良久。低头得法眼净。增一云。南方毘留匐叉 <lb ed="X" n="0011a11"/><lb ed="R047" n="0020b08"/>天王。常持盖随侍。得四辩才。触难能通。拘絺罗第 <lb ed="X" n="0011a12"/><lb ed="R047" n="0020b09"/>一。今持经人。照<anchor xml:id="nkr_note_add_0011a1201" n="0011a1201"/><anchor xml:id="beg0011a1201" n="0011a1201"/>己<anchor xml:id="end0011a1201"/>心具二莊严。则见大膝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011a13"/><lb ed="R047" n="0020b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011a1301">难陀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011a14"/><lb ed="R047" n="0020b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011a1401">难陀者。亦云放牛。因<name role="" type="person">频婆娑罗王</name>请<persName>佛</persName>及比丘。三 <lb ed="X" n="0011a15"/><lb ed="R047" n="0020b12"/>月安居。王语放牛送乳。终竟三月。王令见<persName>佛</persName>。乃语 <lb ed="X" n="0011a16"/><lb ed="R047" n="0020b13"/>同辈云。曾闻一切智人。即<name role="" type="person">净饭王</name>子。彼生在王宫。 <lb ed="X" n="0011a17"/><lb ed="R047" n="0020b14"/>颇知放牛事。乃问<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>为说十一事。如大论文。因 <lb ed="X" n="0011a18"/><lb ed="R047" n="0020b15"/>而发心出家。成无学果。从因为名。故云放牛。若观 <lb ed="X" n="0011a19"/><lb ed="R047" n="0020b16"/>心者。例上牛呞观心观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011a20"/><lb ed="R047" n="0020b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011a2001"><name role="" type="person">孙陀罗难陀</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011a21"/><lb ed="R047" n="0020b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011a2101"><name role="" type="person">孙陀罗难陀</name>。难陀如前。孙陀罗。此云好爱。亦云端 <lb ed="X" n="0011a22"/><lb ed="R047" n="0021a01"/>正。四月九日生。容仪挺特。妇名<name role="" type="person">孙陀利</name>。极端正。食 <lb ed="X" n="0011a23"/><lb ed="R047" n="0021a02"/>息不相離。<persName>佛</persName>与阿难途行乞食。到孙陀门。正与妇 <lb ed="X" n="0011a24"/><lb ed="R047" n="0021a03"/>在高楼食。即起迎<persName>佛</persName>。持钵取饭。<persName>佛</persName>即还尼俱园。<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0011b" n="0011b"/> <lb ed="X" n="0011b01"/><lb ed="R047" n="0021a04"/>语阿难。令难陀自送来。阿难宣旨。受教。妇言君须 <lb ed="X" n="0011b02"/><lb ed="R047" n="0021a05"/>还来共食。送饭奉<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>令剃头。握拳语剃者。勿持 <lb ed="X" n="0011b03"/><lb ed="R047" n="0021a06"/>刀临<name role="" type="person">阎浮提</name>王顶。<persName>佛</persName>逼不得止。仍剃头。明日<persName>佛</persName>与 <lb ed="X" n="0011b04"/><lb ed="R047" n="0021a07"/>五百比丘应请。求住守寺。意欲逃去。<persName>佛</persName>令关房扫 <lb ed="X" n="0011b05"/><lb ed="R047" n="0021a08"/>地。关南北开。扫此彼汚。复惧<persName>佛</persName>归。即逃归去。于路 <lb ed="X" n="0011b06"/><lb ed="R047" n="0021a09"/>値<persName>佛</persName>。屛身隐树。树迥然升空。<persName>佛</persName>见即唤将还。问何 <lb ed="X" n="0011b07"/><lb ed="R047" n="0021a10"/>故去。即答昨妇别待还共食。忆妇去耳。<persName>佛</persName>将遊天 <lb ed="X" n="0011b08"/><lb ed="R047" n="0021a11"/>堂地狱。因是获圣果。短<persName>佛</persName>四指。若入众中。有未识 <lb ed="X" n="0011b09"/><lb ed="R047" n="0021a12"/>者。谓言<persName>佛</persName>来。有外道聪明。国人称为智者。与身子 <lb ed="X" n="0011b10"/><lb ed="R047" n="0021a13"/>论议。结舌。欲<persName>佛</persName>法出家。见难陀色貌殊伟。歎云。短 <lb ed="X" n="0011b11"/><lb ed="R047" n="0021a14"/>小比丘智慧难槪。况堂堂乎。难陀即度出家。後获 <lb ed="X" n="0011b12"/><lb ed="R047" n="0021a15"/>圣果。闻经者。当照无明之爱。即见<anchor xml:id="nkr_note_add_0011b1201" n="0011b1201"/><anchor xml:id="beg0011b1201" n="0011b1201"/>己<anchor xml:id="end0011b1201"/>心涅槃之好 <lb ed="X" n="0011b13"/><lb ed="R047" n="0021a16"/>爱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011b14"/><lb ed="R047" n="0021a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011b1401">富楼那弥多罗尼子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011b15"/><lb ed="R047" n="0021a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011b1501">言富楼那者。此云满愿。弥多罗。此云慈。母名也。父 <lb ed="X" n="0011b16"/><lb ed="R047" n="0021b01"/>于满江。祷梵天求子。正値江满。又梦七宝器盛满 <lb ed="X" n="0011b17"/><lb ed="R047" n="0021b02"/>中宝入母怀。母怀子。父愿获满。故名满愿。母名弥 <lb ed="X" n="0011b18"/><lb ed="R047" n="0021b03"/>多罗尼。尼者女也。彼通称女为尼。男为那也。既是 <lb ed="X" n="0011b19"/><lb ed="R047" n="0021b04"/>慈之所生。故言慈子。我父名满。我母名慈。诸梵行 <lb ed="X" n="0011b20"/><lb ed="R047" n="0021b05"/>人。呼我为<name role="" type="person">满慈子</name>。此从父母得名也。若从<anchor xml:id="nkr_note_add_0011b2001" n="0011b2001"/><anchor xml:id="beg0011b2001" n="0011b2001"/>己<anchor xml:id="end0011b2001"/>者。是 <lb ed="X" n="0011b21"/><lb ed="R047" n="0021b06"/>人善知内外经书。靡所不知。此就<anchor xml:id="nkr_note_add_0011b2101" n="0011b2101"/><anchor xml:id="beg0011b2101" n="0011b2101"/>己<anchor xml:id="end0011b2101"/>智名满。增一 <lb ed="X" n="0011b22"/><lb ed="R047" n="0021b07"/>云。善能廣说。分别義理。满愿第一。又云。于说法人 <lb ed="X" n="0011b23"/><lb ed="R047" n="0021b08"/>中最为第一。欲还本国。人恶。能行忍行。或人毁辱。 <lb ed="X" n="0011b24"/><lb ed="R047" n="0021b09"/>拳殴打杖刀刃时。我当自幸離五阴毒器。名为行 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0011c" n="0011c"/> <lb ed="X" n="0011c01"/><lb ed="R047" n="0021b10"/>忍满也。为大智舍利弗所称歎。一切梵行人。皆当 <lb ed="X" n="0011c02"/><lb ed="R047" n="0021b11"/>萦衣顶戴。若人见者。得大利益。若照一心。四弘四 <lb ed="X" n="0011c03"/><lb ed="R047" n="0021b12"/>谛。一念具足。自利兼他。悉皆豐备。即见<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c0301" n="0011c0301"/><anchor xml:id="beg0011c0301" n="0011c0301"/>己<anchor xml:id="end0011c0301"/>心之满 <lb ed="X" n="0011c04"/><lb ed="R047" n="0021b13"/>愿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011c05"/><lb ed="R047" n="0021b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011c0501">须菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011c06"/><lb ed="R047" n="0021b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011c0601">须菩提。此云空生。为初生时。家中仓库器皿一切 <lb ed="X" n="0011c07"/><lb ed="R047" n="0021b16"/>皆空。问占者。言吉。因曰空生。常修空行。故言善业。 <lb ed="X" n="0011c08"/><lb ed="R047" n="0021b17"/>若供养者。得现勝报。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011001" n="0011001"/>故善吉。常乐遊止闲林石窟 <lb ed="X" n="0011c09"/><lb ed="R047" n="0021b18"/>寂静之处。常入空定。<persName>佛</persName>忉利下。率土辐凑。争先顶 <lb ed="X" n="0011c10"/><lb ed="R047" n="0022a01"/>礼。空生端坐石室。念诸法空。观色非<persName>佛</persName>。乃至识非 <lb ed="X" n="0011c11"/><lb ed="R047" n="0022a02"/><persName>佛</persName>。眼非<persName>佛</persName>。乃至意非<persName>佛</persName>。豁然悟道。<persName>佛</persName>告莲花比丘 <lb ed="X" n="0011c12"/><lb ed="R047" n="0022a03"/>尼。非汝前礼。汝礼色身。须菩提前见法身。闻经者。 <lb ed="X" n="0011c13"/><lb ed="R047" n="0022a04"/>当照<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c1301" n="0011c1301"/><anchor xml:id="beg0011c1301" n="0011c1301"/>己<anchor xml:id="end0011c1301"/>心。不在内外中间。亦非自有。湛然淸净。即 <lb ed="X" n="0011c14"/><lb ed="R047" n="0022a05"/>见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c1401" n="0011c1401"/><anchor xml:id="beg0011c1401" n="0011c1401"/>己<anchor xml:id="end0011c1401"/>空生之法身也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011c15"/><lb ed="R047" n="0022a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011c1501">阿难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011c16"/><lb ed="R047" n="0022a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011c1601">阿难者。此云欢喜。亦云无染。<name role="" type="person">净饭王</name>因天告云汝 <lb ed="X" n="0011c17"/><lb ed="R047" n="0022a08"/>子成<persName>佛</persName>。须臾臣奏。昨夜天地大动。太子成<persName>佛</persName>。王大 <lb ed="X" n="0011c18"/><lb ed="R047" n="0022a09"/>欢喜。<name role="" type="person">白饭王</name>臣奏生儿。擧国欣欣。因名欢喜。阿难 <lb ed="X" n="0011c19"/><lb ed="R047" n="0022a10"/>端正。人见欢喜。中阿含云。四众若闻阿难所说。若 <lb ed="X" n="0011c20"/><lb ed="R047" n="0022a11"/>多若少。见其语默行住坐卧进止动转。无不欢喜。 <lb ed="X" n="0011c21"/><lb ed="R047" n="0022a12"/>四月八日<persName>佛</persName>成道日生。後出家。<persName>佛</persName>求为侍者。目连 <lb ed="X" n="0011c22"/><lb ed="R047" n="0022a13"/>腾三愿。预知讥嫌。<persName>佛</persName>即印许。<persName>佛</persName>言。阿难勝前侍者。 <lb ed="X" n="0011c23"/><lb ed="R047" n="0022a14"/>前侍者闻说乃解。今<persName>佛</persName>未言。阿难<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c2301" n="0011c2301"/><anchor xml:id="beg0011c2301" n="0011c2301"/>已<anchor xml:id="end0011c2301"/>解<persName>佛</persName>意。须与 <lb ed="X" n="0011c24"/><lb ed="R047" n="0022a15"/>不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011002" n="0011002"/>与。皆悉能知。故以法付阿难。<persName>如来</persName>欢喜。四天王 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0012a" n="0012a"/> <lb ed="X" n="0012a01"/><lb ed="R047" n="0022a16"/>各奉<persName>佛</persName>钵。<persName>佛</persName>累而按之。合成一钵。四缘宛然。此钵 <lb ed="X" n="0012a02"/><lb ed="R047" n="0022a17"/>太重。阿难欢喜荷持无倦。中阿含云。阿难侍<persName>佛</persName>二 <lb ed="X" n="0012a03"/><lb ed="R047" n="0022a18"/>十五年。所闻八十千犍度。皆诵不违。不褈问一句。 <lb ed="X" n="0012a04"/><lb ed="R047" n="0022b01"/>念力欢喜。又阿难随<persName>佛</persName>入龙宫。见天人龙女。心无 <lb ed="X" n="0012a05"/><lb ed="R047" n="0022b02"/>染著。故名无染。增一云。知时明物。所至无疑。所忆 <lb ed="X" n="0012a06"/><lb ed="R047" n="0022b03"/>不忘。多闻廣达。堪任奉持。阿难第一。自誓坐入涅 <lb ed="X" n="0012a07"/><lb ed="R047" n="0022b04"/>槃。于恒河中。入风<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012001" n="0012001"/>奋三昧。分身为四分。一与天。一 <lb ed="X" n="0012a08"/><lb ed="R047" n="0022b05"/>与龙。一与毘舍離。一与阿阇世。口出微妙语。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0012a09"/><lb ed="R047" n="0022b06"/>所赞歎。天人之所爱。今闻经者。当照<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a0901" n="0012a0901"/><anchor xml:id="beg0012a0901" n="0012a0901"/>己<anchor xml:id="end0012a0901"/>心即空假 <lb ed="X" n="0012a10"/><lb ed="R047" n="0022b07"/>中。一念心尘。具<persName>如来</persName>藏。奉持<persName>佛</persName>法。不離刹那。破<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a1001" n="0012a1001"/><anchor xml:id="beg0012a1001" n="0012a1001"/>己<anchor xml:id="end0012a1001"/> <lb ed="X" n="0012a11"/><lb ed="R047" n="0022b08"/>心尘。出大经卷。即见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a1101" n="0012a1101"/><anchor xml:id="beg0012a1101" n="0012a1101"/>己<anchor xml:id="end0012a1101"/>心中持法阿难也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0012a12"/><lb ed="R047" n="0022b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0012a1201">罗睺罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0012a13"/><lb ed="R047" n="0022b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0012a1301">罗睺罗者。此云覆障。释迦为太子。求父出家。父不 <lb ed="X" n="0012a14"/><lb ed="R047" n="0022b11"/>听许。汝若有子。放汝出家。太子以手指妃腹。语云。 <lb ed="X" n="0012a15"/><lb ed="R047" n="0022b12"/>汝六年後。当生男。<persName>佛</persName>出家後。耶输有娠。<persName>佛</persName>既出家。 <lb ed="X" n="0012a16"/><lb ed="R047" n="0022b13"/>妃却有娠。诸释咸嗔。欲治欲杀。因焚火坑。耶输抱 <lb ed="X" n="0012a17"/><lb ed="R047" n="0022b14"/>子。发大誓愿。若为非子。母子俱烧。若真遗体。天当 <lb ed="X" n="0012a18"/><lb ed="R047" n="0022b15"/>为证。即抱子投火。坑变为莲池。华捧真体。王及国 <lb ed="X" n="0012a19"/><lb ed="R047" n="0022b16"/>人始复不疑。有十義名覆障。具如疏释。<persName>佛</persName>敕罗雲。 <lb ed="X" n="0012a20"/><lb ed="R047" n="0022b17"/>不得灭度。待我法灭尽。今犹住世。未入涅槃。闻经 <lb ed="X" n="0012a21"/><lb ed="R047" n="0022b18"/>者。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a2101" n="0012a2101"/><anchor xml:id="beg0012a2101" n="0012a2101"/>己<anchor xml:id="end0012a2101"/>一心三智。障五住惑。使不得生。即见自 <lb ed="X" n="0012a22"/><lb ed="R047" n="0023a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0012a2201" n="0012a2201"/><anchor xml:id="beg0012a2201" n="0012a2201"/>己<anchor xml:id="end0012a2201"/>心中罗睺罗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0012a23"/><lb ed="R047" n="0023a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0012a2301">如是众所知识。大阿罗汉等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0012a24"/><lb ed="R047" n="0023a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0012a2401">此是第六结上多知识众。或言知只是识。或言闻 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0012b" n="0012b"/> <lb ed="X" n="0012b01"/><lb ed="R047" n="0023a04"/>名为知。见形为识。见形为知。见心为识。大与罗汉 <lb ed="X" n="0012b02"/><lb ed="R047" n="0023a05"/>如前解。此释多知识众竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0012b03"/><lb ed="R047" n="0023a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0012b0301">复有学无学二千人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0012b04"/><lb ed="R047" n="0023a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0012b0401">此是初声闻众中。第二少知识众。但擧学无学之 <lb ed="X" n="0012b05"/><lb ed="R047" n="0023a08"/>位与数。不列名歎德。验此呼为少知识众耳。然圣 <lb ed="X" n="0012b06"/><lb ed="R047" n="0023a09"/>与凡绝交。故凡不测圣。名为绝交。非圣全不交凡 <lb ed="X" n="0012b07"/><lb ed="R047" n="0023a10"/>名为绝也。如以凡望凡。交者方识。况以凡望圣。理 <lb ed="X" n="0012b08"/><lb ed="R047" n="0023a11"/>合绝交。交好既绝。不可以凡夫能知能识。而判所 <lb ed="X" n="0012b09"/><lb ed="R047" n="0023a12"/>知所识若多少识也。等绝凡交。不可以多人知识 <lb ed="X" n="0012b10"/><lb ed="R047" n="0023a13"/>为高实本。以少人知识为下权迹。故知多识少识 <lb ed="X" n="0012b11"/><lb ed="R047" n="0023a14"/>本迹权实。各有理本。故诸圣者。为引凡下。发彼同 <lb ed="X" n="0012b12"/><lb ed="R047" n="0023a15"/>类。機缘不等。随类接之。若凡志希高慕远者。以多 <lb ed="X" n="0012b13"/><lb ed="R047" n="0023a16"/>识引之。若藏名隐德退让者。以少识引之。随顺众 <lb ed="X" n="0012b14"/><lb ed="R047" n="0023a17"/>生。若干差别。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012002" n="0012002"/>不以多少之迹失其本也。问迹必有 <lb ed="X" n="0012b15"/><lb ed="R047" n="0023a18"/>本。权必引实。上释声闻。多少二众。皆约本迹。原是 <lb ed="X" n="0012b16"/><lb ed="R047" n="0023b01"/>大权。若尔。则唯有能引。而无所引。答。实如所问。且 <lb ed="X" n="0012b17"/><lb ed="R047" n="0023b02"/>據法说。初周舍利一人得记之时。四众八部。咸皆 <lb ed="X" n="0012b18"/><lb ed="R047" n="0023b03"/>欢喜。即所引之流非不无也。然为成四释。通有本 <lb ed="X" n="0012b19"/><lb ed="R047" n="0023b04"/>迹之義。本既不同。事须分别。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0012b1901" n="0012b1901"/><anchor xml:id="beg0012b1901" n="0012b1901"/>已<anchor xml:id="end0012b1901"/>入圆位。能引之 <lb ed="X" n="0012b20"/><lb ed="R047" n="0023b05"/>人。成于发起影响二众。灼然本是菩萨。降斯<anchor xml:id="nkr_note_add_0012b2001" n="0012b2001"/><anchor xml:id="beg0012b2001" n="0012b2001"/>已<anchor xml:id="end0012b2001"/>外。 <lb ed="X" n="0012b21"/><lb ed="R047" n="0023b06"/>曾发大心。亦名菩萨。若元住小者。则是大经未曾 <lb ed="X" n="0012b22"/><lb ed="R047" n="0023b07"/>发心。皆名菩萨。故释上二十一尊者。通有本迹。委 <lb ed="X" n="0012b23"/><lb ed="R047" n="0023b08"/>消如疏。言学无学之位。有五句释。初学。二无学。三 <lb ed="X" n="0012b24"/><lb ed="R047" n="0023b09"/>无学学。四学无学。五非学非无学。约五句对四教。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0012c" n="0012c"/> <lb ed="X" n="0012c01"/><lb ed="R047" n="0023b10"/>就能所断惑推義。委在疏文。闻经者。若自照<anchor xml:id="nkr_note_add_0012c0101" n="0012c0101"/><anchor xml:id="beg0012c0101" n="0012c0101"/>己<anchor xml:id="end0012c0101"/>心。 <lb ed="X" n="0012c02"/><lb ed="R047" n="0023b11"/>正观中道。不缘二边中间。药病俱泯。即是无学。能 <lb ed="X" n="0012c03"/><lb ed="R047" n="0023b12"/>如是观。即名为学也。少知识文竟。然天台疏记。释 <lb ed="X" n="0012c04"/><lb ed="R047" n="0023b13"/>上声闻众等。一一各约因缘约教本迹观心。虽具 <lb ed="X" n="0012c05"/><lb ed="R047" n="0023b14"/>用四释毕。又于此文之後。重明总别两番消释。義 <lb ed="X" n="0012c06"/><lb ed="R047" n="0023b15"/>该一代。显善权巧。观行精微。影化功毕。生伴息化。 <lb ed="X" n="0012c07"/><lb ed="R047" n="0023b16"/>简异诸经所列声闻。方显今经所列之众。咸成妙 <lb ed="X" n="0012c08"/><lb ed="R047" n="0023b17"/>機。况诸声闻弟子。若显若晦。在大在小。为主为伴。 <lb ed="X" n="0012c09"/><lb ed="R047" n="0023b18"/>示讷示辩。有屈有申。厌外欣内。背大向小。引小入 <lb ed="X" n="0012c10"/><lb ed="R047" n="0024a01"/>大。会偏归圆。自因至果。皆为众生。作种熟脱去来 <lb ed="X" n="0012c11"/><lb ed="R047" n="0024a02"/>今益。所历既多。时处不一。良由機缘生熟未等。今 <lb ed="X" n="0012c12"/><lb ed="R047" n="0024a03"/>既咸会。以昔望今。令成今教人法俱美。故一一人。 <lb ed="X" n="0012c13"/><lb ed="R047" n="0024a04"/>具用四释。今了機应。从外至内。後入法花。本迹两 <lb ed="X" n="0012c14"/><lb ed="R047" n="0024a05"/>门。先後悟入。皆藉引导。影响发起。随闻一句。若人 <lb ed="X" n="0012c15"/><lb ed="R047" n="0024a06"/>若法。皆成化機。悉可为观。故于一人。遍须众释。况 <lb ed="X" n="0012c16"/><lb ed="R047" n="0024a07"/>令後代闻名起行。禀教识体。思迹睹本。寻其因缘。 <lb ed="X" n="0012c17"/><lb ed="R047" n="0024a08"/>廣照始末。若得此意。于一人所。于经一句。可以为 <lb ed="X" n="0012c18"/><lb ed="R047" n="0024a09"/>上求<persName>佛</persName>果境。可以识下化众生機。可以晓圣者化 <lb ed="X" n="0012c19"/><lb ed="R047" n="0024a10"/>仪。可以了凡众禀益。可以达名義同异。可以知行 <lb ed="X" n="0012c20"/><lb ed="R047" n="0024a11"/>等理殊。可以知随闻成观。可以解迹本人法。可以 <lb ed="X" n="0012c21"/><lb ed="R047" n="0024a12"/>信化事长远。可以仰圣恩难报。可以知众生难化。 <lb ed="X" n="0012c22"/><lb ed="R047" n="0024a13"/>可以知会理至难。他人不见。谓为蘩芿。若得今意。 <lb ed="X" n="0012c23"/><lb ed="R047" n="0024a14"/>凡闻诸经一法一事一人一行。则解十方三世诸 <lb ed="X" n="0012c24"/><lb ed="R047" n="0024a15"/>土诸<persName>佛</persName>用教。现身虽复不同。然思修之门。其理无 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0013a" n="0013a"/> <lb ed="X" n="0013a01"/><lb ed="R047" n="0024a16"/>别。妙得此意。四仪三业。修观有托。况复能观须辨 <lb ed="X" n="0013a02"/><lb ed="R047" n="0024a17"/>同异。天台疏记。委悉分明。须者寻之。非此可具。此 <lb ed="X" n="0013a03"/><lb ed="R047" n="0024a18"/>释初声闻众竟。下去第三列尼众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013a04"/><lb ed="R047" n="0024b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013a0401"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>比丘尼。与眷属六千人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013a05"/><lb ed="R047" n="0024b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013a0501">先列波阇波提者。此云<name role="" type="person">大爱道</name>。亦云憍昙弥。此云 <lb ed="X" n="0013a06"/><lb ed="R047" n="0024b03"/>众主也。当知本住智度法门。迹为千<persName>佛</persName>之母。生育 <lb ed="X" n="0013a07"/><lb ed="R047" n="0024b04"/>导师。问。<name role="" type="person">大爱道</name>之名。何故用智度消耶。复非<persName>佛</persName>母。 <lb ed="X" n="0013a08"/><lb ed="R047" n="0024b05"/>何作<persName>佛</persName>母释義耶。然以有智故。方能爱道。既爱大 <lb ed="X" n="0013a09"/><lb ed="R047" n="0024b06"/>道。智度亦大。况凡女人皆能生子。故借净名<persName>佛</persName>母 <lb ed="X" n="0013a10"/><lb ed="R047" n="0024b07"/>之義。令生<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a1001" n="0013a1001"/><anchor xml:id="beg0013a1001" n="0013a1001"/>己<anchor xml:id="end0013a1001"/>心导师之子故。六千者数也。若于自 <lb ed="X" n="0013a11"/><lb ed="R047" n="0024b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0013a1101" n="0013a1101"/><anchor xml:id="beg0013a1101" n="0013a1101"/>己<anchor xml:id="end0013a1101"/>见者。正用花严十种六根。约界好辨。即成六千 <lb ed="X" n="0013a12"/><lb ed="R047" n="0024b09"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013a13"/><lb ed="R047" n="0024b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013a1301">罗睺罗母。<name role="" type="person">耶输陀罗</name>比丘尼。亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013a14"/><lb ed="R047" n="0024b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013a1401"><name role="" type="person">耶输陀罗</name>者。以子标母。此云华色。亦曰名闻。或云 <lb ed="X" n="0013a15"/><lb ed="R047" n="0024b12"/>无翻。温良恭俭让。德齐太子。然在家为菩萨之妻。 <lb ed="X" n="0013a16"/><lb ed="R047" n="0024b13"/>天人知识。出家为尼众之主。位居无学。问。此经及 <lb ed="X" n="0013a17"/><lb ed="R047" n="0024b14"/>涅槃中。云罗睺罗是耶输子。未曾有及瑞应二经。 <lb ed="X" n="0013a18"/><lb ed="R047" n="0024b15"/>云是瞿夷者子。何也。然十二遊行经出三夫人。一 <lb ed="X" n="0013a19"/><lb ed="R047" n="0024b16"/>是瞿夷。二是耶输。三鹿野。或可彼经擧大母耳。此 <lb ed="X" n="0013a20"/><lb ed="R047" n="0024b17"/>经擧所生耶输也。故释论云。劬毘陀是宝女不孕。 <lb ed="X" n="0013a21"/><lb ed="R047" n="0024b18"/>即是瞿夷。故知定是耶输子也。</p><p xml:id="pX30p0013a2113" cb:place="inline">△此下当释第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013001" n="0013001"/>三 <lb ed="X" n="0013a22"/><lb ed="R047" n="0025a01"/>菩萨众。经从此至下八万人俱。乃是闻持伴中。次 <lb ed="X" n="0013a23"/><lb ed="R047" n="0025a02"/>列菩萨众也。此一节文有六段。初明菩萨气类。二 <lb ed="X" n="0013a24"/><lb ed="R047" n="0025a03"/>总标诸大数。三阶位。四歎德。五列名。六结。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0013b" n="0013b"/> <lb ed="X" n="0013b01"/><lb ed="R047" n="0025a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013b0101">菩萨摩诃萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013b02"/><lb ed="R047" n="0025a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013b0201">此中菩萨摩诃萨五字。即是初气类。言气类者。即 <lb ed="X" n="0013b03"/><lb ed="R047" n="0025a06"/>是菩萨摩诃萨之流类。若具存梵语。应言菩提萨 <lb ed="X" n="0013b04"/><lb ed="R047" n="0025a07"/>埵<name role="" type="person">摩诃萨埵</name>。什师避繁。略提埵二字。菩提此言道 <lb ed="X" n="0013b05"/><lb ed="R047" n="0025a08"/>也。萨埵此云心也。摩诃此云大也。此诸人等。皆求 <lb ed="X" n="0013b06"/><lb ed="R047" n="0025a09"/>廣博大道。又成熟众生。故云大道心也。俱是大道 <lb ed="X" n="0013b07"/><lb ed="R047" n="0025a10"/>心之气类。故下经云。菩萨闻是法。疑网皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b0701" n="0013b0701"/><anchor xml:id="beg0013b0701" n="0013b0701"/>已<anchor xml:id="end0013b0701"/>除。若 <lb ed="X" n="0013b08"/><lb ed="R047" n="0025a11"/>菩萨不闻法花。非善行菩萨道。若闻此经。即善行 <lb ed="X" n="0013b09"/><lb ed="R047" n="0025a12"/>菩萨道也。释论云。菩萨为出家在家四众中摄。今 <lb ed="X" n="0013b10"/><lb ed="R047" n="0025a13"/>何别列耶。答。有菩萨惰四众中。有四众不堕菩萨。 <lb ed="X" n="0013b11"/><lb ed="R047" n="0025a14"/>为其不发大心作<persName>佛</persName>故。今别列同是发大心求作 <lb ed="X" n="0013b12"/><lb ed="R047" n="0025a15"/><persName>佛</persName>者。名菩萨众。又准下歎德不涉权下。皆是证信 <lb ed="X" n="0013b13"/><lb ed="R047" n="0025a16"/>影响。非率尔人。又菩萨多种。有其偏圆。须约教甄 <lb ed="X" n="0013b14"/><lb ed="R047" n="0025a17"/>分方显今经菩萨。闻经者。当观<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b1401" n="0013b1401"/><anchor xml:id="beg0013b1401" n="0013b1401"/>己<anchor xml:id="end0013b1401"/>心。中道双照二 <lb ed="X" n="0013b15"/><lb ed="R047" n="0025a18"/>谛名大。通至菩提果名道。破五住尘劳名众生。即 <lb ed="X" n="0013b16"/><lb ed="R047" n="0025b01"/>是见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b1601" n="0013b1601"/><anchor xml:id="beg0013b1601" n="0013b1601"/>己<anchor xml:id="end0013b1601"/>心中大道心众生也。又复诸菩萨本地 <lb ed="X" n="0013b17"/><lb ed="R047" n="0025b02"/>难测。或居等觉。或齐法王。如文殊本是龙种上尊 <lb ed="X" n="0013b18"/><lb ed="R047" n="0025b03"/>王<persName>佛</persName>。迹補释迦。馀幷准知。由普现色身三昧力。散 <lb ed="X" n="0013b19"/><lb ed="R047" n="0025b04"/>影垂容。以口轮不可思议摄化。随宜廣说。但可以 <lb ed="X" n="0013b20"/><lb ed="R047" n="0025b05"/>意知。不可以言辩。譬如槌砧成诸淳朴也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013b21"/><lb ed="R047" n="0025b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013b2101">八万人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013b22"/><lb ed="R047" n="0025b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013b2201">此是第二标大数也。然馀经集众甚多。此经何少 <lb ed="X" n="0013b23"/><lb ed="R047" n="0025b08"/>耶。但是随要所列。语其大数。故知今开秘藏。不涉 <lb ed="X" n="0013b24"/><lb ed="R047" n="0025b09"/>权下。不必在多列众。虽尔本门得道。数倍诸经。譬 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0013c" n="0013c"/> <lb ed="X" n="0013c01"/><lb ed="R047" n="0025b10"/>如王论密事。不可率土同谋。从要所列。若观心者。 <lb ed="X" n="0013c02"/><lb ed="R047" n="0025b11"/>照一善心。具十法界。十界交互。具百法界千性相 <lb ed="X" n="0013c03"/><lb ed="R047" n="0025b12"/>等。心中有十善心。即成万法。为所观境。约八正道 <lb ed="X" n="0013c04"/><lb ed="R047" n="0025b13"/>为能观。能所相从。合成八万法门。即见<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c0401" n="0013c0401"/><anchor xml:id="beg0013c0401" n="0013c0401"/>己<anchor xml:id="end0013c0401"/>身中大 <lb ed="X" n="0013c05"/><lb ed="R047" n="0025b14"/>道心八万菩萨众也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013c06"/><lb ed="R047" n="0025b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013c0601">皆于阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013c07"/><lb ed="R047" n="0025b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013c0701">此是第三明邻圆际极位也。阿耨此云无上道。应 <lb ed="X" n="0013c08"/><lb ed="R047" n="0025b17"/>从後句。成上位行念三种不退之位。更须约教简 <lb ed="X" n="0013c09"/><lb ed="R047" n="0025b18"/>判。显今经圆教。具三不退。当观自<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c0901" n="0013c0901"/><anchor xml:id="beg0013c0901" n="0013c0901"/>己<anchor xml:id="end0013c0901"/>一念阴法即 <lb ed="X" n="0013c10"/><lb ed="R047" n="0026a01"/>是法身。名念不退。达<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c1001" n="0013c1001"/><anchor xml:id="beg0013c1001" n="0013c1001"/>己<anchor xml:id="end0013c1001"/>缚业即是解脱。具诸行门。 <lb ed="X" n="0013c11"/><lb ed="R047" n="0026a02"/>名行不退。了<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c1101" n="0013c1101"/><anchor xml:id="beg0013c1101" n="0013c1101"/>己<anchor xml:id="end0013c1101"/>烦恼即是菩提。以般若離二死故。 <lb ed="X" n="0013c12"/><lb ed="R047" n="0026a03"/>名位不退。此即达<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c1201" n="0013c1201"/><anchor xml:id="beg0013c1201" n="0013c1201"/>己<anchor xml:id="end0013c1201"/>心三道。成三不退位也。下从 <lb ed="X" n="0013c13"/><lb ed="R047" n="0026a04"/>不退。至能度众生。有十三句。是第四歎十地菩萨 <lb ed="X" n="0013c14"/><lb ed="R047" n="0026a05"/>德也。当知从義尽为句。不属字之多少。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013c15"/><lb ed="R047" n="0026a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013c1501">不退转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013c16"/><lb ed="R047" n="0026a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013c1601">此中不退转三字成前。即是明位也。起後即是歎 <lb ed="X" n="0013c17"/><lb ed="R047" n="0026a08"/>德。此之一句。義当两属。前将此義。释成位中三不 <lb ed="X" n="0013c18"/><lb ed="R047" n="0026a09"/>退義毕。今当起後以对初地。初地名欢喜。喜其不 <lb ed="X" n="0013c19"/><lb ed="R047" n="0026a10"/>退不堕二边入中道。还依一念具三不退。故知歎 <lb ed="X" n="0013c20"/><lb ed="R047" n="0026a11"/>初欢喜地也。此地圆離三垢。圆发三智。圆明圆转。 <lb ed="X" n="0013c21"/><lb ed="R047" n="0026a12"/>一念供养。圆殖德本。为圆<persName>佛</persName>所歎等。下之诸句。一 <lb ed="X" n="0013c22"/><lb ed="R047" n="0026a13"/>一準此。此且一途。竖约十地義便。随人乐欲。令易 <lb ed="X" n="0013c23"/><lb ed="R047" n="0026a14"/>解故。且于一一句。约竖释義。若尔。此圆妙之经。何 <lb ed="X" n="0013c24"/><lb ed="R047" n="0026a15"/>以竖歎十地别发位耶。答。一者寄本。二者证同。三 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0014a" n="0014a"/> <lb ed="X" n="0014a01"/><lb ed="R047" n="0026a16"/>者顺论摄取事门等。後文约横释圆義自显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a02"/><lb ed="R047" n="0026a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a0201">皆得陀罗尼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a03"/><lb ed="R047" n="0026a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a0301">此一句歎二地。二地名離垢。遮诸恶。达众善。即陀 <lb ed="X" n="0014a04"/><lb ed="R047" n="0026b01"/>罗尼義。故知離垢地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a05"/><lb ed="R047" n="0026b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a0501">乐说辩才。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a06"/><lb ed="R047" n="0026b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a0601">此一句歎三地。三地名明地。由内智明。故能外说。 <lb ed="X" n="0014a07"/><lb ed="R047" n="0026b04"/>欲知智在说。说有种种。乐说最勝故。故知歎第三 <lb ed="X" n="0014a08"/><lb ed="R047" n="0026b05"/>明地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a09"/><lb ed="R047" n="0026b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a0901">转不退转法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a10"/><lb ed="R047" n="0026b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a1001">此一句歎四地。四地名<g ref="#CB08504">焰</g>。能破暗。又能焦炷。转法 <lb ed="X" n="0014a11"/><lb ed="R047" n="0026b08"/>轮自害<anchor xml:id="nkr_note_add_0014a1101" n="0014a1101"/><anchor xml:id="beg0014a1101" n="0014a1101"/>己<anchor xml:id="end0014a1101"/>惑。如焦炷。破他迷暗。如除暗。是歎第四 <lb ed="X" n="0014a12"/><lb ed="R047" n="0026b09"/><g ref="#CB08504">焰</g>地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a13"/><lb ed="R047" n="0026b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a1301">供养无量百千诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a14"/><lb ed="R047" n="0026b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a1401">此一句<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014001" n="0014001"/>难第五。名难勝地。此地得深禅定。用神通 <lb ed="X" n="0014a15"/><lb ed="R047" n="0026b12"/>力。难勝难及。于一念顷。遍至十方。供养诸<persName>佛</persName>。是歎 <lb ed="X" n="0014a16"/><lb ed="R047" n="0026b13"/>第五地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a17"/><lb ed="R047" n="0026b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a1701">于诸<persName>佛</persName>所。殖众德本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a18"/><lb ed="R047" n="0026b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a1801">此一句歎第六。名现前地。由得禅能供养诸<persName>佛</persName>。福 <lb ed="X" n="0014a19"/><lb ed="R047" n="0026b16"/>资种智。种智现前。智是德本。如植种于地。是知歎 <lb ed="X" n="0014a20"/><lb ed="R047" n="0026b17"/>第六地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a21"/><lb ed="R047" n="0026b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a2101">常为诸<persName>佛</persName>之所称歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a22"/><lb ed="R047" n="0027a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a2201">此一句歎第七远行地。此地二智方便。出过一切。 <lb ed="X" n="0014a23"/><lb ed="R047" n="0027a02"/>廣修利益。称会<persName>佛</persName>心。故知是歎七地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a24"/><lb ed="R047" n="0027a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a2401">以慈修身。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0014b" n="0014b"/> <lb ed="X" n="0014b01"/><lb ed="R047" n="0027a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014b0101">此一句歎第八不动地。正智不动。不出三界。但以 <lb ed="X" n="0014b02"/><lb ed="R047" n="0027a05"/>慈熏身。应入五道。以慈熏口。为人说法。以慈熏心。 <lb ed="X" n="0014b03"/><lb ed="R047" n="0027a06"/>为设方便。正法花具熏三业。是歎第八地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014b04"/><lb ed="R047" n="0027a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014b0401">善入<persName>佛</persName>慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014b05"/><lb ed="R047" n="0027a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014b0501">此一句歎第九善慧地。深入实际。妙彻本源。此名 <lb ed="X" n="0014b06"/><lb ed="R047" n="0027a09"/>最合。是知歎九地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014b07"/><lb ed="R047" n="0027a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014b0701">通达大智。到于彼岸。名称普闻无量世界。能度无数 <lb ed="X" n="0014b08"/><lb ed="R047" n="0027a11"/>百千众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014b09"/><lb ed="R047" n="0027a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014b0901">此四句歎第十法雲地。法身如虚空。禅定如大雲。 <lb ed="X" n="0014b10"/><lb ed="R047" n="0027a13"/>智慧如大雨。故初句歎法雲地也。到于彼岸一句。 <lb ed="X" n="0014b11"/><lb ed="R047" n="0027a14"/>是歎此地内德。到三谛之彼岸。因中说果。到在不 <lb ed="X" n="0014b12"/><lb ed="R047" n="0027a15"/>久故。名称普闻等者。歎此地外德。由内德深廣。致 <lb ed="X" n="0014b13"/><lb ed="R047" n="0027a16"/>令声名普闻无量。内外相称也。能度众生一句。歎 <lb ed="X" n="0014b14"/><lb ed="R047" n="0027a17"/>此地勝前诸地度生。故称能度。此上四句。都是歎 <lb ed="X" n="0014b15"/><lb ed="R047" n="0027a18"/>第十地也。然上诸地。悉具内外等众德。而出没释 <lb ed="X" n="0014b16"/><lb ed="R047" n="0027b01"/>者。依十地名便。随人乐说。令易解故。此约竖十地 <lb ed="X" n="0014b17"/><lb ed="R047" n="0027b02"/>释竟。若约横释此十三句歎德者。从初住義便。直 <lb ed="X" n="0014b18"/><lb ed="R047" n="0027b03"/>就初发心住。一发一切发。出过二边。革凡超圣。入 <lb ed="X" n="0014b19"/><lb ed="R047" n="0027b04"/>中道。其心寂灭。念念流入萨婆若海。名得不退转。 <lb ed="X" n="0014b20"/><lb ed="R047" n="0027b05"/>初住遮離取相无知无明等障。持达般若解脱法 <lb ed="X" n="0014b21"/><lb ed="R047" n="0027b06"/>身三德。故云得陀罗尼。初住口密说法功德。不可 <lb ed="X" n="0014b22"/><lb ed="R047" n="0027b07"/>思议。名乐说辩才。初住能分身百界作<persName>佛</persName>。说法教 <lb ed="X" n="0014b23"/><lb ed="R047" n="0027b08"/>化。名转不退转法轮。初住得不思议神力。遍能承 <lb ed="X" n="0014b24"/><lb ed="R047" n="0027b09"/>事法界诸<persName>佛</persName>。名供养百千诸<persName>佛</persName>。初住得实相本。能 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0014c" n="0014c"/> <lb ed="X" n="0014c01"/><lb ed="R047" n="0027b10"/>种德本。初住开<persName>佛</persName>知见。知见<anchor xml:id="nkr_note_add_0014c0101" n="0014c0101"/><anchor xml:id="beg0014c0101" n="0014c0101"/>己<anchor xml:id="end0014c0101"/>法与诸<persName>佛</persName>同。名<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0014c02"/><lb ed="R047" n="0027b11"/>所称歎。初住普现色身。遍应法界。名以慈修身。初 <lb ed="X" n="0014c03"/><lb ed="R047" n="0027b12"/>住入秘密藏。名善入<persName>佛</persName>慧。初住一心三智无有障 <lb ed="X" n="0014c04"/><lb ed="R047" n="0027b13"/>碍。故云通达大智。初住分得事理究竟。名到彼岸。 <lb ed="X" n="0014c05"/><lb ed="R047" n="0027b14"/>初住圆德真实与名相称。云名称普闻等。初住能 <lb ed="X" n="0014c06"/><lb ed="R047" n="0027b15"/>为十法界。而作依止。安立救护。名能度众生。此初 <lb ed="X" n="0014c07"/><lb ed="R047" n="0027b16"/>住一位。更有无量无边不可思议种种功德。略歎 <lb ed="X" n="0014c08"/><lb ed="R047" n="0027b17"/>十三句耳。二住乃至等觉。亦复如是。大品云。初阿 <lb ed="X" n="0014c09"/><lb ed="R047" n="0027b18"/>字门具四十一字功德。後荼亦具诸字功德。中间 <lb ed="X" n="0014c10"/><lb ed="R047" n="0028a01"/>亦尔。若欲照<anchor xml:id="nkr_note_add_0014c1001" n="0014c1001"/><anchor xml:id="beg0014c1001" n="0014c1001"/>己<anchor xml:id="end0014c1001"/>自心见众德者。但观一心中三观 <lb ed="X" n="0014c11"/><lb ed="R047" n="0028a02"/>圆明。则见上三不退位。三陀罗尼。三种闻持。三无 <lb ed="X" n="0014c12"/><lb ed="R047" n="0028a03"/>碍辩。三种法轮。一体三宝。三种慈悲。三教<persName>佛</persName>身。三 <lb ed="X" n="0014c13"/><lb ed="R047" n="0028a04"/>智。三谛。一心三观。有无量功德。不可具说。况十三 <lb ed="X" n="0014c14"/><lb ed="R047" n="0028a05"/>句寧可尽耶。要而言之。以由达了洞明不退一心 <lb ed="X" n="0014c15"/><lb ed="R047" n="0028a06"/>三观。乃至见<anchor xml:id="nkr_note_add_0014c1501" n="0014c1501"/><anchor xml:id="beg0014c1501" n="0014c1501"/>己<anchor xml:id="end0014c1501"/>心度生一心三观。乃至以得度生 <lb ed="X" n="0014c16"/><lb ed="R047" n="0028a07"/>一心三观故。方得乃至不退一心三观。辗转互具。 <lb ed="X" n="0014c17"/><lb ed="R047" n="0028a08"/>中间诸句。准说可知。三观无殊。随事明异耳。观圆 <lb ed="X" n="0014c18"/><lb ed="R047" n="0028a09"/>德妙。不可分张。小乘一句。尙说无尽。况圆菩萨。一 <lb ed="X" n="0014c19"/><lb ed="R047" n="0028a10"/>心顿晓。见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0014c1901" n="0014c1901"/><anchor xml:id="beg0014c1901" n="0014c1901"/>己<anchor xml:id="end0014c1901"/>诸德也。此释第四歎德竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014c20"/><lb ed="R047" n="0028a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014c2001">其名曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014c21"/><lb ed="R047" n="0028a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014c2101">此总标起。第五列十八菩萨名。然下列诸大士大 <lb ed="X" n="0014c22"/><lb ed="R047" n="0028a13"/>名。或从法门。或从德行。或从本愿。或隐或显。或真 <lb ed="X" n="0014c23"/><lb ed="R047" n="0028a14"/>或俗。或主或伴。不同声闻事迹显著。虽非显著。必 <lb ed="X" n="0014c24"/><lb ed="R047" n="0028a15"/>具诸教。即居今经之首。義必在圆。虽是一名。备无 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0015a" n="0015a"/> <lb ed="X" n="0015a01"/><lb ed="R047" n="0028a16"/>量義。今依诸经及观心等。随文消之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015a02"/><lb ed="R047" n="0028a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015a0201"><name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015a03"/><lb ed="R047" n="0028a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015a0301">此云妙德。无行经名文殊师利。普超云濡首。梵语 <lb ed="X" n="0015a04"/><lb ed="R047" n="0028b01"/>不同耳。有三義释其名。初大经云。了了见<persName>佛</persName>性。犹 <lb ed="X" n="0015a05"/><lb ed="R047" n="0028b02"/>如妙德等。此从见性。立妙德名也。二若从思益经 <lb ed="X" n="0015a06"/><lb ed="R047" n="0028b03"/>云。虽说诸法。而不起法相。由不起非法相故名妙 <lb ed="X" n="0015a07"/><lb ed="R047" n="0028b04"/>德。此乃如说而观。言行相称。从行立名也。三如悲 <lb ed="X" n="0015a08"/><lb ed="R047" n="0028b05"/>华经云。愿我行菩萨道。所化众生。皆于十方。先成 <lb ed="X" n="0015a09"/><lb ed="R047" n="0028b06"/>正觉等。宝藏<persName>佛</persName>言。汝作功德甚深。愿取妙土。今故 <lb ed="X" n="0015a10"/><lb ed="R047" n="0028b07"/>号汝名<name role="" type="person">文殊师利</name>。此乃益物事廣。所化位高。行愿 <lb ed="X" n="0015a11"/><lb ed="R047" n="0028b08"/>高廣。一切皆妙。从愿得妙德名也。菩萨二字如前 <lb ed="X" n="0015a12"/><lb ed="R047" n="0028b09"/>释。彼经云。在北方欢喜世界作<persName>佛</persName>。号欢喜藏摩尼 <lb ed="X" n="0015a13"/><lb ed="R047" n="0028b10"/>宝积<persName>佛</persName>。今犹现在。若闻名者。灭四重罪。楞严又云。 <lb ed="X" n="0015a14"/><lb ed="R047" n="0028b11"/>有<persName>佛</persName>号龙种上尊王<persName>如来</persName>。亦是文殊。为利生益物。 <lb ed="X" n="0015a15"/><lb ed="R047" n="0028b12"/>影响释迦耳。然文殊何故居菩萨首列耶。然序中 <lb ed="X" n="0015a16"/><lb ed="R047" n="0028b13"/>既能释弥勒之疑。乃是一经发起之首。况二万亿 <lb ed="X" n="0015a17"/><lb ed="R047" n="0028b14"/><persName>佛</persName>所。咸为众启疑。故列在八万之首。今日闻经者。 <lb ed="X" n="0015a18"/><lb ed="R047" n="0028b15"/>当照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015a1801" n="0015a1801"/><anchor xml:id="beg0015a1801" n="0015a1801"/>己<anchor xml:id="end0015a1801"/>心理性。三德之藏。不纵不横。即见<anchor xml:id="nkr_note_add_0015a1802" n="0015a1802"/><anchor xml:id="beg0015a1802" n="0015a1802"/>己<anchor xml:id="end0015a1802"/>心中 <lb ed="X" n="0015a19"/><lb ed="R047" n="0028b16"/>妙德也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015a20"/><lb ed="R047" n="0028b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015a2001">观世音菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015a21"/><lb ed="R047" n="0028b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015a2101">天竺云婆娄吉低税。此云观世音。思益经云。若众 <lb ed="X" n="0015a22"/><lb ed="R047" n="0029a01"/>生见者。即时毕定。得于菩提。称名者得免众苦。故 <lb ed="X" n="0015a23"/><lb ed="R047" n="0029a02"/>名观音。又悲华经云。若有众生受苦。称我名者。心 <lb ed="X" n="0015a24"/><lb ed="R047" n="0029a03"/>念我者。为我天耳天眼。所闻见故。若不免苦。我不 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0015b" n="0015b"/> <lb ed="X" n="0015b01"/><lb ed="R047" n="0029a04"/>取正觉。宝藏<persName>佛</persName>云。汝观一切众生。生大悲心。今当 <lb ed="X" n="0015b02"/><lb ed="R047" n="0029a05"/>字汝为观世音。至下普门品。更廣释名。闻经者。照 <lb ed="X" n="0015b03"/><lb ed="R047" n="0029a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0015b0301" n="0015b0301"/><anchor xml:id="beg0015b0301" n="0015b0301"/>己<anchor xml:id="end0015b0301"/>一心中三智名观。三谛名世。三观是语本名音。 <lb ed="X" n="0015b04"/><lb ed="R047" n="0029a07"/>此即见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b0401" n="0015b0401"/><anchor xml:id="beg0015b0401" n="0015b0401"/>己<anchor xml:id="end0015b0401"/>心中观世音菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015b05"/><lb ed="R047" n="0029a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015b0501">得大势菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015b06"/><lb ed="R047" n="0029a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015b0601">思益经云。我投足之处。震动三千大千世界及魔 <lb ed="X" n="0015b07"/><lb ed="R047" n="0029a10"/>宫殿。名大势至。此约威势释势也。又悲华经云。愿 <lb ed="X" n="0015b08"/><lb ed="R047" n="0029a11"/>我世界如观音等无有异。宝藏<persName>佛</persName>言。由汝愿取大 <lb ed="X" n="0015b09"/><lb ed="R047" n="0029a12"/>千世界故。字汝为大势至。此乃以世释势。势力取 <lb ed="X" n="0015b10"/><lb ed="R047" n="0029a13"/>世。不违其志。以志大故。故<persName>佛</persName>记之。志愿取世。亦名 <lb ed="X" n="0015b11"/><lb ed="R047" n="0029a14"/>世志。闻经者。照一心中体真等三止为足。投动三 <lb ed="X" n="0015b12"/><lb ed="R047" n="0029a15"/>谛地。使见爱倾覆。即见<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b1201" n="0015b1201"/><anchor xml:id="beg0015b1201" n="0015b1201"/>己<anchor xml:id="end0015b1201"/>心大势至也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015b13"/><lb ed="R047" n="0029a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015b1301"><name role="" type="person">常精进菩萨</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015b14"/><lb ed="R047" n="0029a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015b1401">大宝积经云。是菩萨为一众生。经无量劫。随逐不 <lb ed="X" n="0015b15"/><lb ed="R047" n="0029a18"/>捨。犹不受化。而无一念弃捨。身心俱进。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b1501" n="0015b1501"/><anchor xml:id="beg0015b1501" n="0015b1501"/>己<anchor xml:id="end0015b1501"/>心。 <lb ed="X" n="0015b16"/><lb ed="R047" n="0029b01"/>无明法性。不即不離。见心中<name role="" type="person">常精进菩萨</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015b17"/><lb ed="R047" n="0029b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015b1701">不休息菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015b18"/><lb ed="R047" n="0029b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015b1801">思益云。恒河沙劫为一日夜。是三十日为月。十二 <lb ed="X" n="0015b19"/><lb ed="R047" n="0029b04"/>月为岁。过百千万亿劫。得値一<persName>佛</persName>。如是値恒沙<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0015b20"/><lb ed="R047" n="0029b05"/>行诸梵行。修习功德。然後受记。心不休息。因此名 <lb ed="X" n="0015b21"/><lb ed="R047" n="0029b06"/>也。今闻经者。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b2101" n="0015b2101"/><anchor xml:id="beg0015b2101" n="0015b2101"/>己<anchor xml:id="end0015b2101"/>心。空不住空。如无<persName>佛</persName>时。出假 <lb ed="X" n="0015b22"/><lb ed="R047" n="0029b07"/>不住假。如有<persName>佛</persName>时。入中不住中。如得授记。应照三 <lb ed="X" n="0015b23"/><lb ed="R047" n="0029b08"/>谛。心性常住。即自<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b2301" n="0015b2301"/><anchor xml:id="beg0015b2301" n="0015b2301"/>己<anchor xml:id="end0015b2301"/>心中不休息也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015b24"/><lb ed="R047" n="0029b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015b2401">宝掌菩萨。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0015c" n="0015c"/> <lb ed="X" n="0015c01"/><lb ed="R047" n="0029b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c0101">普超经云。披上德铠。乃至<persName>佛</persName>无能沮败。此释掌也。 <lb ed="X" n="0015c02"/><lb ed="R047" n="0029b11"/>身被上铠。固掌法身。名掌也。今释大乘。常以实心。 <lb ed="X" n="0015c03"/><lb ed="R047" n="0029b12"/>通诸慧心。为人讲说出世上上珍宝。心无贪惜。约 <lb ed="X" n="0015c04"/><lb ed="R047" n="0029b13"/>此释宝。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0401" n="0015c0401"/><anchor xml:id="beg0015c0401" n="0015c0401"/>己<anchor xml:id="end0015c0401"/>心即空假中。能掌心性三谛之宝。 <lb ed="X" n="0015c05"/><lb ed="R047" n="0029b14"/>即自<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0501" n="0015c0501"/><anchor xml:id="beg0015c0501" n="0015c0501"/>己<anchor xml:id="end0015c0501"/>宝掌也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015c06"/><lb ed="R047" n="0029b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015c0601">药王菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015c07"/><lb ed="R047" n="0029b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c0701">悲华云。愿于劫尽苦恼时。我皆救护。刀兵疾疫。作 <lb ed="X" n="0015c08"/><lb ed="R047" n="0029b17"/>大医王。宝藏<persName>佛</persName>言。今当字汝名为药王。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0801" n="0015c0801"/><anchor xml:id="beg0015c0801" n="0015c0801"/>己<anchor xml:id="end0015c0801"/>心 <lb ed="X" n="0015c09"/><lb ed="R047" n="0029b18"/>三观。治三毒重病。即自<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0901" n="0015c0901"/><anchor xml:id="beg0015c0901" n="0015c0901"/>己<anchor xml:id="end0015c0901"/>药王菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015c10"/><lb ed="R047" n="0030a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015c1001">勇施菩萨。宝月菩萨。月光菩萨。满月菩萨。大力菩萨。 <lb ed="X" n="0015c11"/><lb ed="R047" n="0030a02"/>无量力菩萨。越三界菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015c12"/><lb ed="R047" n="0030a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c1201">此七菩萨。幷宝积名。疏记阙释。未捡馀经注。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015c13"/><lb ed="R047" n="0030a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015c1301"><g ref="#CB02494">跋</g>陀婆罗菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015c14"/><lb ed="R047" n="0030a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c1401">此云善守。亦云贤守。思益云。若众生闻名者。毕定 <lb ed="X" n="0015c15"/><lb ed="R047" n="0030a06"/>得三菩提。故名善守。般舟亦名善护。善巧将护。令 <lb ed="X" n="0015c16"/><lb ed="R047" n="0030a07"/>其不退。若观心中道。诸善中最不为三惑所动。即 <lb ed="X" n="0015c17"/><lb ed="R047" n="0030a08"/>见<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c1701" n="0015c1701"/><anchor xml:id="beg0015c1701" n="0015c1701"/>己<anchor xml:id="end0015c1701"/>心中善守也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015c18"/><lb ed="R047" n="0030a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015c1801">弥勒菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015c19"/><lb ed="R047" n="0030a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c1901">此云慈氏。慈姓也。名<name role="" type="person">阿逸多</name>。此云无勝。思益云。若 <lb ed="X" n="0015c20"/><lb ed="R047" n="0030a11"/>众生见者。即得慈心三昧。故名慈氏。贤愚经云。昔 <lb ed="X" n="0015c21"/><lb ed="R047" n="0030a12"/>为国王。见所乘象。欲心炽盛。象师以铁钩。触象顶 <lb ed="X" n="0015c22"/><lb ed="R047" n="0030a13"/>上。见之而生慈心。今为補处。又悲华经云。发愿于 <lb ed="X" n="0015c23"/><lb ed="R047" n="0030a14"/>刀火劫中。拥护众生。本愿力熏。见苦生慈。若观<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c2301" n="0015c2301"/><anchor xml:id="beg0015c2301" n="0015c2301"/>己<anchor xml:id="end0015c2301"/> <lb ed="X" n="0015c24"/><lb ed="R047" n="0030a15"/>心。中道无缘。即是大慈。慈善根力。令诸心数皆入 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0016a" n="0016a"/> <lb ed="X" n="0016a01"/><lb ed="R047" n="0030a16"/>同体大慈法中。離诸不善。即见<anchor xml:id="nkr_note_add_0016a0101" n="0016a0101"/><anchor xml:id="beg0016a0101" n="0016a0101"/>己<anchor xml:id="end0016a0101"/>心中慈氏也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016a02"/><lb ed="R047" n="0030a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016a0201">宝积菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016a03"/><lb ed="R047" n="0030a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016a0301">疏记阙释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016a04"/><lb ed="R047" n="0030b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016a0401">导师菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016a05"/><lb ed="R047" n="0030b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016a0501">思益云。于堕邪道众生。生大悲心。令入正道。不求 <lb ed="X" n="0016a06"/><lb ed="R047" n="0030b03"/>恩报。故名导师。乃<name role="" type="person">舍婆提</name>国人。是白衣居士。令他 <lb ed="X" n="0016a07"/><lb ed="R047" n="0030b04"/>邪见皆入正道。若观心即空假中。导一切行。不坠 <lb ed="X" n="0016a08"/><lb ed="R047" n="0030b05"/>边见。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0016a0801" n="0016a0801"/><anchor xml:id="beg0016a0801" n="0016a0801"/>己<anchor xml:id="end0016a0801"/>心导师也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016a09"/><lb ed="R047" n="0030b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016a0901">如是等菩萨摩诃萨八万人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016a10"/><lb ed="R047" n="0030b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016a1001">此是第六结上数也。释第二列菩萨众竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016a11"/><lb ed="R047" n="0030b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016a1101">尔时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016a12"/><lb ed="R047" n="0030b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016a1201">即当尔之时也。此下是闻持伴中。第三杂众也。古 <lb ed="X" n="0016a13"/><lb ed="R047" n="0030b10"/>人云。是凡夫众。此中有圣。如八龙是八地菩萨。况 <lb ed="X" n="0016a14"/><lb ed="R047" n="0030b11"/>初在花严中。幷得不思议解脱。不可云凡也。旧云 <lb ed="X" n="0016a15"/><lb ed="R047" n="0030b12"/>俗众。此中有道。如阇王所将。不独俗众。不可云俗。 <lb ed="X" n="0016a16"/><lb ed="R047" n="0030b13"/>旧云天人众。此中有龙鬼。皆不便。今依天台。呼为 <lb ed="X" n="0016a17"/><lb ed="R047" n="0030b14"/>杂众。意则兼含矣。杂義云何。谓五道色欲二界。合 <lb ed="X" n="0016a18"/><lb ed="R047" n="0030b15"/>有八番之众。故云杂也。约外则有五道果报。形服 <lb ed="X" n="0016a19"/><lb ed="R047" n="0030b16"/>差殊。亦名为杂。约内则证理。得道未得道。五道之 <lb ed="X" n="0016a20"/><lb ed="R047" n="0030b17"/>众。具四悉機。析体偏圆。与之相杂。故名杂也。此據 <lb ed="X" n="0016a21"/><lb ed="R047" n="0030b18"/>初所列。未闻正宗。若见定起。咸成人一。纯等无杂。 <lb ed="X" n="0016a22"/><lb ed="R047" n="0031a01"/>杂義如是。岂可但以凡夫形俗判之耶。复不可以 <lb ed="X" n="0016a23"/><lb ed="R047" n="0031a02"/>五道人天判之。为此众有得道证理四教诸機。故 <lb ed="X" n="0016a24"/><lb ed="R047" n="0031a03"/>言杂众也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0016b" n="0016b"/> <lb ed="X" n="0016b01"/><lb ed="R047" n="0031a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016b0101">释提桓因。与其眷属二万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016b02"/><lb ed="R047" n="0031a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016b0201">此八番中。初列欲界天主等。或云旃提罗。此翻能 <lb ed="X" n="0016b03"/><lb ed="R047" n="0031a06"/>作。作欲界<name role="" type="person">忉利天</name>主故也。忉利是所居处。在须弥 <lb ed="X" n="0016b04"/><lb ed="R047" n="0031a07"/>山顶。忉利横有三十三。委释如馀经论。且释能伴。 <lb ed="X" n="0016b05"/><lb ed="R047" n="0031a08"/>于处非要。故略不辨。下诸所依皆尔也。杂阿含云。 <lb ed="X" n="0016b06"/><lb ed="R047" n="0031a09"/>比丘问<persName>佛</persName>。何故名释提桓因。答。本为人时。行于顿 <lb ed="X" n="0016b07"/><lb ed="R047" n="0031a10"/>施。报作天主。名释提桓因。帝释有千种名。皆有所 <lb ed="X" n="0016b08"/><lb ed="R047" n="0031a11"/>因。此不具出。盖是此欲天之主。故前列之。应约教 <lb ed="X" n="0016b09"/><lb ed="R047" n="0031a12"/>解。以般若中得记。号无著<persName>世尊</persName>。当知本证三十三 <lb ed="X" n="0016b10"/><lb ed="R047" n="0031a13"/>地功德。迹居<name role="" type="person">须弥山</name>顶。同栖第一義天。共服实相 <lb ed="X" n="0016b11"/><lb ed="R047" n="0031a14"/>甘露。若达<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b1101" n="0016b1101"/><anchor xml:id="beg0016b1101" n="0016b1101"/>己<anchor xml:id="end0016b1101"/>心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016001" n="0016001"/>忘念阴法。即是实相常住。如天甘 <lb ed="X" n="0016b12"/><lb ed="R047" n="0031a15"/>露。即见帝释也。二万等。即帝释所将之众。思之可 <lb ed="X" n="0016b13"/><lb ed="R047" n="0031a16"/>知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016b14"/><lb ed="R047" n="0031a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016b1401">复有名月天子。普香天子。宝光天子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016b15"/><lb ed="R047" n="0031a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016b1501">此等三天子。是帝释内臣。如卿相等也。或云是三 <lb ed="X" n="0016b16"/><lb ed="R047" n="0031b01"/>光天子。名月即月天子。是宝吉祥。乃大势至应作 <lb ed="X" n="0016b17"/><lb ed="R047" n="0031b02"/>也。普香即明星天子。乃虚空藏应作也。宝光即日 <lb ed="X" n="0016b18"/><lb ed="R047" n="0031b03"/>天子是宝意。乃观世音应作也。应迹名字。幷在正 <lb ed="X" n="0016b19"/><lb ed="R047" n="0031b04"/>法花经所出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016b20"/><lb ed="R047" n="0031b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016b2001">四大天王。与其眷属万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016b21"/><lb ed="R047" n="0031b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016b2101">此四大天王。即是帝释外臣。如武将也。四者。东方 <lb ed="X" n="0016b22"/><lb ed="R047" n="0031b07"/>名提头赖咤天王。此云持国。亦名安民。居须弥半 <lb ed="X" n="0016b23"/><lb ed="R047" n="0031b08"/>腹黄金山之上。常领二鬼。一犍闼婆。二布怛那。次 <lb ed="X" n="0016b24"/><lb ed="R047" n="0031b09"/>南方毘留勒叉。此云<name role="" type="person">增长天王</name>。居琉璃山。领二鬼。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0016c" n="0016c"/> <lb ed="X" n="0016c01"/><lb ed="R047" n="0031b10"/>一闭戾多。二鸠槃荼。西方毘留<name role="" type="person">博叉天王</name>。此云恶 <lb ed="X" n="0016c02"/><lb ed="R047" n="0031b11"/>眼。居白银山。领二鬼。一毒龙。二毘舍遮。北方名毘 <lb ed="X" n="0016c03"/><lb ed="R047" n="0031b12"/>沙门天王。此云多闻。居水晶山。领二鬼。一罗刹。二 <lb ed="X" n="0016c04"/><lb ed="R047" n="0031b13"/>夜叉。所各领鬼者。不令恼人。故名护世。本住常乐 <lb ed="X" n="0016c05"/><lb ed="R047" n="0031b14"/>我净。迹示为护世四天王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016c06"/><lb ed="R047" n="0031b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016c0601">自在天子。大自在天子。与其眷属三万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016c07"/><lb ed="R047" n="0031b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016c0701">自在天。亦名变化天。即欲界第五天。圆辉疏云。乐 <lb ed="X" n="0016c08"/><lb ed="R047" n="0031b17"/>变化。种种乐具。以报得境犹粗。更以业通。变细妙 <lb ed="X" n="0016c09"/><lb ed="R047" n="0031b18"/>境。而自在受用。故名变化自在也。大自在者。即欲 <lb ed="X" n="0016c10"/><lb ed="R047" n="0032a01"/>界第六天。是欲界极天之顶。欲得境时。自能变化 <lb ed="X" n="0016c11"/><lb ed="R047" n="0032a02"/>五欲。又馀天知所需意。他为变化。五欲用时即足。 <lb ed="X" n="0016c12"/><lb ed="R047" n="0032a03"/>故得大自在名也。中间更有夜摩兜率二天。不出 <lb ed="X" n="0016c13"/><lb ed="R047" n="0032a04"/>经。略耳。此列欲界天众竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016c14"/><lb ed="R047" n="0032a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016c1401"><name role="" type="person">娑婆世界</name>主梵天王尸弃大梵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016c15"/><lb ed="R047" n="0032a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016c1501">此中及下。列第二色界天众也。言娑婆者。此云忍 <lb ed="X" n="0016c16"/><lb ed="R047" n="0032a07"/>土。其中众生安于十恶。不肯出離。从人名土。故名 <lb ed="X" n="0016c17"/><lb ed="R047" n="0032a08"/>忍土。悲华经云。名娑婆者。是诸众生。忍受三毒及 <lb ed="X" n="0016c18"/><lb ed="R047" n="0032a09"/>诸烦恼。故名忍土。亦名杂杂。九道共居。此略释娑 <lb ed="X" n="0016c19"/><lb ed="R047" n="0032a10"/>婆世界也。言梵者。此云離欲。除下地惑。上陞色界。 <lb ed="X" n="0016c20"/><lb ed="R047" n="0032a11"/>故名離欲。亦称为高净。尸弃亦名树提尸弃。即火 <lb ed="X" n="0016c21"/><lb ed="R047" n="0032a12"/>名。由此王修火光定。破欲界惑。从德立名也。经标 <lb ed="X" n="0016c22"/><lb ed="R047" n="0032a13"/>梵王。即擧天主之位。复云尸弃者。释论云。以尸弃 <lb ed="X" n="0016c23"/><lb ed="R047" n="0032a14"/>为梵王。尸弃是名。此擧位显名。目一人耳。住禅中 <lb ed="X" n="0016c24"/><lb ed="R047" n="0032a15"/>间。内有觉观。外有言说。若单修禅。为梵民。加四无 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0017a" n="0017a"/> <lb ed="X" n="0017a01"/><lb ed="R047" n="0032a16"/>量心。得主领为王。此是初禅有三天。今但擧其王。 <lb ed="X" n="0017a02"/><lb ed="R047" n="0032a17"/>则摄馀二天。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a03"/><lb ed="R047" n="0032a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a0301">光明大梵等。与其眷属万二千天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a04"/><lb ed="R047" n="0032b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a0401">言光明者。即二禅三天。俱有光明。以此三天初離 <lb ed="X" n="0017a05"/><lb ed="R047" n="0032b02"/>寻伺内粗过患。遗身生妙光。故立光明之号也。言 <lb ed="X" n="0017a06"/><lb ed="R047" n="0032b03"/>等者。须等上三禅三天。四禅九天。但经家存略不 <lb ed="X" n="0017a07"/><lb ed="R047" n="0032b04"/>具出耳。若释此十八天名。与身寿等。委如俱舍。非 <lb ed="X" n="0017a08"/><lb ed="R047" n="0032b05"/>此可述。此列色界天众竟。不列无色界众者。但戒 <lb ed="X" n="0017a09"/><lb ed="R047" n="0032b06"/>急乘缓。如四句。不预此会也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a10"/><lb ed="R047" n="0032b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a1001">有八龙王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a11"/><lb ed="R047" n="0032b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a1101">此当第三番列八龙王。此总标大数。下列八名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a12"/><lb ed="R047" n="0032b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a1201"><name role="" type="person">难陀龙王</name>。<g ref="#CB02494">跋</g><name role="" type="person">难陀龙王</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a13"/><lb ed="R047" n="0032b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a1301">初难陀名欢喜。次<g ref="#CB02494">跋</g>名善。是其兄弟。常护<name role="" type="person">摩竭提</name> <lb ed="X" n="0017a14"/><lb ed="R047" n="0032b11"/>国。雨泽以时。国无饑年。甁沙王年为一会。百姓闻 <lb ed="X" n="0017a15"/><lb ed="R047" n="0032b12"/>皆欢喜。後从此立名。即目连所降者也。居其海中。 <lb ed="X" n="0017a16"/><lb ed="R047" n="0032b13"/>此八龙王。花严中得不思议解脱法门。原是八地 <lb ed="X" n="0017a17"/><lb ed="R047" n="0032b14"/>菩萨。垂迹应现。一一依本迹解之。当知本住欢喜 <lb ed="X" n="0017a18"/><lb ed="R047" n="0032b15"/>地。迹居海中。观解在後也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a19"/><lb ed="R047" n="0032b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a1901"><name role="" type="person">娑伽罗龙王</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a20"/><lb ed="R047" n="0032b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a2001">花严所称。从居海受名。或有因国得名。本住智度 <lb ed="X" n="0017a21"/><lb ed="R047" n="0032b18"/>大海。迹处沧溟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a22"/><lb ed="R047" n="0033a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a2201">和修吉龙王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017a23"/><lb ed="R047" n="0033a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a2301">此云多头。居于水中。本住普现色身三昧。迹示多 <lb ed="X" n="0017a24"/><lb ed="R047" n="0033a03"/>头也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0017b" n="0017b"/> <lb ed="X" n="0017b01"/><lb ed="R047" n="0033a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b0101">德叉迦龙王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b02"/><lb ed="R047" n="0033a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b0201">此云视毒。亦云多舌。本住乐说辩法门。迹示多舌 <lb ed="X" n="0017b03"/><lb ed="R047" n="0033a06"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b04"/><lb ed="R047" n="0033a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b0401"><name role="" type="person">阿那婆达多龙王</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b05"/><lb ed="R047" n="0033a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b0501">此从池名。长阿含云。雪山顶有池。名<name role="" type="person">阿耨达池</name>。此 <lb ed="X" n="0017b06"/><lb ed="R047" n="0033a09"/>龙王常处其中。<name role="" type="person">阎浮提</name>诸龙有三患。谓热风热沙 <lb ed="X" n="0017b07"/><lb ed="R047" n="0033a10"/>金翅鸟入宫。居彼池无三患。故名<name role="" type="person">无热池</name>。当知本 <lb ed="X" n="0017b08"/><lb ed="R047" n="0033a11"/>住淸凉乐我净。迹处凉池。免三毒病。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b09"/><lb ed="R047" n="0033a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b0901"><name role="" type="person">摩那斯龙王</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b10"/><lb ed="R047" n="0033a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b1001">此云大身。大力。修罗排海。淹喜见城。此龙萦身。以 <lb ed="X" n="0017b11"/><lb ed="R047" n="0033a14"/>遏海水。本住无边身。迹为大体大力也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b12"/><lb ed="R047" n="0033a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b1201">优钵罗。龙王等。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b13"/><lb ed="R047" n="0033a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b1301">优钵罗。此云黛色莲花池。此龙依住池中。从池得 <lb ed="X" n="0017b14"/><lb ed="R047" n="0033a17"/>名。本住法花三昧。迹居此池。正法念经云。龙为诸 <lb ed="X" n="0017b15"/><lb ed="R047" n="0033a18"/>天保境。天与修罗兴兵。天先遣龙鬥。故知为天所 <lb ed="X" n="0017b16"/><lb ed="R047" n="0033b01"/>管。此龙等属畜所收。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b17"/><lb ed="R047" n="0033b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b1701">有四紧那罗王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b18"/><lb ed="R047" n="0033b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b1801">此当第四列紧那罗众。此乃总标其数。言四紧那 <lb ed="X" n="0017b19"/><lb ed="R047" n="0033b04"/>罗者。亦云紧那罗。此云疑神。似人而有一角。故号 <lb ed="X" n="0017b20"/><lb ed="R047" n="0033b05"/>人非人。是天帝法乐神。居十宝山。如花严经列。身 <lb ed="X" n="0017b21"/><lb ed="R047" n="0033b06"/>有异相。即上奏乐。<persName>佛</persName>时说法。诸天絃歌般遮于瑟 <lb ed="X" n="0017b22"/><lb ed="R047" n="0033b07"/>而颂法门也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017b23"/><lb ed="R047" n="0033b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b2301">法紧那罗王。妙法紧那罗王。大法紧那罗王。持法紧 <lb ed="X" n="0017b24"/><lb ed="R047" n="0033b09"/>那罗王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0017c" n="0017c"/> <lb ed="X" n="0017c01"/><lb ed="R047" n="0033b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c0101">法紧奏生灭法音。妙法奏无生法音。大法奏无量 <lb ed="X" n="0017c02"/><lb ed="R047" n="0033b11"/>法音。持法奏无作法音。诸紧既历五味。所奏法音 <lb ed="X" n="0017c03"/><lb ed="R047" n="0033b12"/>须遍四教。如大树经云。大树紧那罗王。与无量紧 <lb ed="X" n="0017c04"/><lb ed="R047" n="0033b13"/>及无量乾诸天。奏八万四千净妙乐音。来至<persName>佛</persName>所。 <lb ed="X" n="0017c05"/><lb ed="R047" n="0033b14"/>絃歌一动。声震大千。<name role="" type="person">须弥山</name>王涌没低昂。一切声 <lb ed="X" n="0017c06"/><lb ed="R047" n="0033b15"/>闻。皆从座起犹如舞戏。迦葉被问。答言非本心也。 <lb ed="X" n="0017c07"/><lb ed="R047" n="0033b16"/>故知能奏别圆法音。使诸声闻不能自安。当知本 <lb ed="X" n="0017c08"/><lb ed="R047" n="0033b17"/>住不可思议。不起灭定。安禅合掌。赞诸法王。迹中 <lb ed="X" n="0017c09"/><lb ed="R047" n="0033b18"/>絃管。歌咏十力。今经不如大树所列多者。验闻实 <lb ed="X" n="0017c10"/><lb ed="R047" n="0034a01"/>不易故。紧等皆四者。表四教可知。若了自<anchor xml:id="nkr_note_add_0017c1001" n="0017c1001"/><anchor xml:id="beg0017c1001" n="0017c1001"/>己<anchor xml:id="end0017c1001"/>音声 <lb ed="X" n="0017c11"/><lb ed="R047" n="0034a02"/>即空假中。随顺三谛。即是赞<persName>佛</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c12"/><lb ed="R047" n="0034a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c1201">有四犍闼婆王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c13"/><lb ed="R047" n="0034a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c1301">此当第五列乾闼众也。言犍闼婆者此云嗅香。以 <lb ed="X" n="0017c14"/><lb ed="R047" n="0034a05"/>香为食。亦云香阴。其身出香。此是天帝俗乐之神。 <lb ed="X" n="0017c15"/><lb ed="R047" n="0034a06"/>此通总标数也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c16"/><lb ed="R047" n="0034a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c1601">乐犍闼婆王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c17"/><lb ed="R047" n="0034a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c1701">乐者幢倒。谓缘幢。即竿木也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c18"/><lb ed="R047" n="0034a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c1801">乐音犍闼婆王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c19"/><lb ed="R047" n="0034a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c1901">乐音者。鼓节絃管也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c20"/><lb ed="R047" n="0034a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c2001">美犍闼婆王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c21"/><lb ed="R047" n="0034a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c2101">美者。幢倒中勝品者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c22"/><lb ed="R047" n="0034a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c2201">美音犍闼婆王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c23"/><lb ed="R047" n="0034a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c2301">美音者。絃管中勝者也。释四乾众竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c24"/><lb ed="R047" n="0034a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c2401">有四阿修罗王。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0018a" n="0018a"/> <lb ed="X" n="0018a01"/><lb ed="R047" n="0034a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a0101">此当第六列修罗众。阿修罗者。此云无酒。四天下 <lb ed="X" n="0018a02"/><lb ed="R047" n="0034a17"/>採花。欲酝大海为酒。鱼龙业力。其味不变。嗔妒誓 <lb ed="X" n="0018a03"/><lb ed="R047" n="0034a18"/>断。故言无酒。亦云不端正。此神谄曲。此修罗道。亦 <lb ed="X" n="0018a04"/><lb ed="R047" n="0034b01"/>属鬼畜二道所摄。若居海边。鬼道所摄。若居大海 <lb ed="X" n="0018a05"/><lb ed="R047" n="0034b02"/>底者。即属畜牲道摄。此通标数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018a06"/><lb ed="R047" n="0034b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018a0601">婆稚阿修罗王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018a07"/><lb ed="R047" n="0034b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a0701">此云被缚。或云五处被缚。或五恶物繫颈不得脱 <lb ed="X" n="0018a08"/><lb ed="R047" n="0034b05"/>故。亦云有缚者。为帝释所缚。名有缚也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018a09"/><lb ed="R047" n="0034b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018a0901">佉罗骞驮阿修罗王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018a10"/><lb ed="R047" n="0034b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a1001">此云廣肩胛。亦云恶阴。即涌海水者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018a11"/><lb ed="R047" n="0034b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018a1101">毘摩质多罗阿修罗王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018a12"/><lb ed="R047" n="0034b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a1201">此云净心。即舍脂父也。因舍脂谗其父。遂与帝释 <lb ed="X" n="0018a13"/><lb ed="R047" n="0034b10"/>交兵。脚波海水。手攻善现城。帝释以般若咒力。不 <lb ed="X" n="0018a14"/><lb ed="R047" n="0034b11"/>能为害也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018a15"/><lb ed="R047" n="0034b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018a1501">罗睺阿修罗王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018a16"/><lb ed="R047" n="0034b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a1601">罗睺此云障持。障持日月故也。是畜牲种。变身长 <lb ed="X" n="0018a17"/><lb ed="R047" n="0034b14"/>八万四千由旬。宝珠严身。因日放光照其眼。擧手 <lb ed="X" n="0018a18"/><lb ed="R047" n="0034b15"/>掌障日。日为所覆。其怖日月时。倍大其身。气诃日 <lb ed="X" n="0018a19"/><lb ed="R047" n="0034b16"/>月。日月失光。而来诉<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>告云。罗睺莫吞日月等。 <lb ed="X" n="0018a20"/><lb ed="R047" n="0034b17"/>罗睺闻偈。肢节战动。身流白汗。即放日月。时婆稚 <lb ed="X" n="0018a21"/><lb ed="R047" n="0034b18"/>见罗睺战怖放月。何故汝今战怖不安耶。答云。我 <lb ed="X" n="0018a22"/><lb ed="R047" n="0035a01"/>若不依<persName>佛</persName>语放月去者。头破作七分。由<persName>佛</persName>力众生 <lb ed="X" n="0018a23"/><lb ed="R047" n="0035a02"/>力日月力故。不能害日月也。因见<persName>佛</persName>塔被焚。载水 <lb ed="X" n="0018a24"/><lb ed="R047" n="0035a03"/>灭火救。愿得大身欲界第一。生光明城。作罗睺阿 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0018b" n="0018b"/> <lb ed="X" n="0018b01"/><lb ed="R047" n="0035a04"/>主。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0018001" n="0018001"/>有南洲金刚山中。宫室所治六千由旬。行树布 <lb ed="X" n="0018b02"/><lb ed="R047" n="0035a05"/>列。一日一夜。三时受苦。苦具自入宫中。属四恶趣 <lb ed="X" n="0018b03"/><lb ed="R047" n="0035a06"/>者。良由此也。若照心者。用中道妙观。双遮法界空 <lb ed="X" n="0018b04"/><lb ed="R047" n="0035a07"/>寂。即名覆障。三观断惑。即见交兵。要而言之。达性 <lb ed="X" n="0018b05"/><lb ed="R047" n="0035a08"/>恶法门也。啖月缘出大论。释战。文在阿含中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b06"/><lb ed="R047" n="0035a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b0601">有四迦楼罗王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b07"/><lb ed="R047" n="0035a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b0701">此当第七列迦楼罗众也。此先标起。言迦楼罗者。 <lb ed="X" n="0018b08"/><lb ed="R047" n="0035a11"/>此云金翅。翅融金色。大海北面大树上。树东有卵 <lb ed="X" n="0018b09"/><lb ed="R047" n="0035a12"/>生龙宫。又有卵生金翅鸟宫。树南胎西湿北化四 <lb ed="X" n="0018b10"/><lb ed="R047" n="0035a13"/>面各有龙鸟之宫。鸟两翅相去。三百三十六万里。 <lb ed="X" n="0018b11"/><lb ed="R047" n="0035a14"/>此鸟有神力。雄化为天子。雌变为天女。化<anchor xml:id="nkr_note_add_0018b1101" n="0018b1101"/><anchor xml:id="beg0018b1101" n="0018b1101"/>己<anchor xml:id="end0018b1101"/>住处 <lb ed="X" n="0018b12"/><lb ed="R047" n="0035a15"/>为宝宫。亦有百味。而报需食龙。世人言莊子呼为 <lb ed="X" n="0018b13"/><lb ed="R047" n="0035a16"/>鹏。鹏行众鸟翼之。亦称凤凰者谬矣。凤不践生草。 <lb ed="X" n="0018b14"/><lb ed="R047" n="0035a17"/>啖竹实。栖乳桐。金翅云何是类耶。鸟缘出长阿含 <lb ed="X" n="0018b15"/><lb ed="R047" n="0035a18"/>中也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b16"/><lb ed="R047" n="0035b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b1601">大威德迦楼罗王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b17"/><lb ed="R047" n="0035b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b1701">迦楼如前释。大威德者。威勝群辈故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b18"/><lb ed="R047" n="0035b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b1801">大身迦楼罗王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b19"/><lb ed="R047" n="0035b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b1901">大群辈也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b20"/><lb ed="R047" n="0035b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b2001">大满迦楼罗王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b21"/><lb ed="R047" n="0035b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b2101">龙恒充<anchor xml:id="nkr_note_add_0018b2101" n="0018b2101"/><anchor xml:id="beg0018b2101" n="0018b2101"/>己<anchor xml:id="end0018b2101"/>意故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b22"/><lb ed="R047" n="0035b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b2201">如意迦楼罗王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018b23"/><lb ed="R047" n="0035b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b2301">如意者。颈有此珠故也。诸鸟寿八千岁。命终其心 <lb ed="X" n="0018b24"/><lb ed="R047" n="0035b09"/>衝风轮。透金山顶。成如意珠。龙得之为王。人王亦 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0018c" n="0018c"/> <lb ed="X" n="0018c01"/><lb ed="R047" n="0035b10"/>有感此珠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018c02"/><lb ed="R047" n="0035b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018c0201">韦提希子阿阇世王。与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0018c03"/><lb ed="R047" n="0035b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018c0301">此当第八列人众也。韦提希此云思惟。是母也。父 <lb ed="X" n="0018c04"/><lb ed="R047" n="0035b13"/>名频婆娑罗。此云摸实。阿阇世即子也。此云未生 <lb ed="X" n="0018c05"/><lb ed="R047" n="0035b14"/>怨。母怀之日。常有恶心于甁沙王。未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0018c0501" n="0018c0501"/><anchor xml:id="beg0018c0501" n="0018c0501"/>已<anchor xml:id="end0018c0501"/>恶。故因 <lb ed="X" n="0018c06"/><lb ed="R047" n="0035b15"/>为名。或呼为婆留支。此云无指。为初生时。相者云 <lb ed="X" n="0018c07"/><lb ed="R047" n="0035b16"/>凶。王令升楼扑之不死。但损一指。名为无指。普超 <lb ed="X" n="0018c08"/><lb ed="R047" n="0035b17"/>经云。阿阇世从文殊。忏悔得柔顺忍。命终入宾咤 <lb ed="X" n="0018c09"/><lb ed="R047" n="0035b18"/>罗地狱。即入即出。生上方<persName>佛</persName>土。得无生忍。弥勒出 <lb ed="X" n="0018c10"/><lb ed="R047" n="0036a01"/>时。复来此界。名不动菩萨。後当作<persName>佛</persName>号净界<persName>如来</persName>。 <lb ed="X" n="0018c11"/><lb ed="R047" n="0036a02"/>據得柔顺忍。及预今经闻持淸净众。至涅槃时。身 <lb ed="X" n="0018c12"/><lb ed="R047" n="0036a03"/>疮始发。悔得初果。故知迹示引逆罪者尔。不可迷 <lb ed="X" n="0018c13"/><lb ed="R047" n="0036a04"/>迹而惑其本也。若照心贪爱母无明父。害此称逆。 <lb ed="X" n="0018c14"/><lb ed="R047" n="0036a05"/>逆即顺也。行于非道。通达<persName>佛</persName>道。此列杂众八番機 <lb ed="X" n="0018c15"/><lb ed="R047" n="0036a06"/>竟也。问<persName>佛</persName>在人道中说法。列人众何少耶。答文略 <lb ed="X" n="0018c16"/><lb ed="R047" n="0036a07"/>不载。人实不少。无量義是此经序。文云。及诸小王 <lb ed="X" n="0018c17"/><lb ed="R047" n="0036a08"/>转轮圣王。四转轮也。国王臣民士女。及眷属众。则 <lb ed="X" n="0018c18"/><lb ed="R047" n="0036a09"/>廣矣。问。天人龙鬼。皆来见<persName>佛</persName>闻法。地狱一道。无色 <lb ed="X" n="0018c19"/><lb ed="R047" n="0036a10"/>一界。何意。不列此会者何。答。夫诸道陞沉。由戒有 <lb ed="X" n="0018c20"/><lb ed="R047" n="0036a11"/>持毁。乘有缓急。有见<persName>佛</persName>不见之殊。持戒有粗细。报 <lb ed="X" n="0018c21"/><lb ed="R047" n="0036a12"/>有优劣。乘有大小。见<persName>佛</persName>有权实。辨戒乘。略分为三 <lb ed="X" n="0018c22"/><lb ed="R047" n="0036a13"/>品。谓上中下。又依涅槃一句。开为四句。一乘戒俱 <lb ed="X" n="0018c23"/><lb ed="R047" n="0036a14"/>急者。今天人闻法者是。二戒缓乘急。今畜鬼闻法 <lb ed="X" n="0018c24"/><lb ed="R047" n="0036a15"/>者是。三戒急乘缓。无色不来者是。四戒乘俱缓。地 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0019a" n="0019a"/> <lb ed="X" n="0019a01"/><lb ed="R047" n="0036a16"/>狱不来者是。馀经有列无色地狱者。何耶。乘分三 <lb ed="X" n="0019a02"/><lb ed="R047" n="0036a17"/>品。馀经有列。乃中下乘急耳。此中不列者。上乘缓 <lb ed="X" n="0019a03"/><lb ed="R047" n="0036a18"/>故。不能闻法花见<persName>佛</persName>也。当知福易戒难。戒易乘难。 <lb ed="X" n="0019a04"/><lb ed="R047" n="0036b01"/>以不来此经者众。廣释四句。如净名疏。七義解之。 <lb ed="X" n="0019a05"/><lb ed="R047" n="0036b02"/>须者捡之。若得此意以此四句。一一勘于人天八 <lb ed="X" n="0019a06"/><lb ed="R047" n="0036b03"/>部。六道众機。自他値<persName>佛</persName>。闻法时处。得道奢促。诸经 <lb ed="X" n="0019a07"/><lb ed="R047" n="0036b04"/>列众多少有无。以验<anchor xml:id="nkr_note_add_0019a0701" n="0019a0701"/><anchor xml:id="beg0019a0701" n="0019a0701"/>己<anchor xml:id="end0019a0701"/>身当来生处。三世因果如 <lb ed="X" n="0019a08"/><lb ed="R047" n="0036b05"/>印不差。朗然可识。今闻经者应揣心自责于经序。 <lb ed="X" n="0019a09"/><lb ed="R047" n="0036b06"/>岂不怀惭于正宗。嘉会得道。倍尘数于大千。不预 <lb ed="X" n="0019a10"/><lb ed="R047" n="0036b07"/>班流深愧丹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019001" n="0019001"/>俯。赖今闻见繫种。将当识寄妙乘。终 <lb ed="X" n="0019a11"/><lb ed="R047" n="0036b08"/>期彼岸。更愿诸<persName>佛</persName>冥资。即生开发。自他皆入。用报 <lb ed="X" n="0019a12"/><lb ed="R047" n="0036b09"/>法恩。圣鉴无私。证兹诚愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0019a13"/><lb ed="R047" n="0036b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0019a1301">各礼<persName>佛</persName>足。退坐一面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0019a14"/><lb ed="R047" n="0036b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0019a1401">此廣结同嘉会也。始从如是。直下止此。俱名通序 <lb ed="X" n="0019a15"/><lb ed="R047" n="0036b12"/>竟。然此通序缘出大论。云<persName>佛</persName>将涅槃。阿难问<persName>佛</persName>。一 <lb ed="X" n="0019a16"/><lb ed="R047" n="0036b13"/>切经首当作何语。<persName>佛</persName>答阿难。应云如是我闻。一时 <lb ed="X" n="0019a17"/><lb ed="R047" n="0036b14"/><persName>佛</persName>在某方某国。与某大众。非但我法如是。三世诸 <lb ed="X" n="0019a18"/><lb ed="R047" n="0036b15"/><persName>佛</persName>经初皆然。故名通序。以一切经首皆有故也。又 <lb ed="X" n="0019a19"/><lb ed="R047" n="0036b16"/>以如是等五事。通冠正宗及流通一部之文。故云 <lb ed="X" n="0019a20"/><lb ed="R047" n="0036b17"/>如是。通指一部。我闻能闻一部。时处主伴。必无异 <lb ed="X" n="0019a21"/><lb ed="R047" n="0036b18"/>途。通冠一部。亦名通序。章安别记。从前三段消经。 <lb ed="X" n="0019a22"/><lb ed="R047" n="0037a01"/>即此義也。又名经後序者。结集时在说经後故。又 <lb ed="X" n="0019a23"/><lb ed="R047" n="0037a02"/>名经前序者。以<persName>佛</persName>付嘱令安经首故。又名证信序。 <lb ed="X" n="0019a24"/><lb ed="R047" n="0037a03"/>亦名破邪序。如前解如是中说。然今经通序。超出 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0019b" n="0019b"/> <lb ed="X" n="0019b01"/><lb ed="R047" n="0037a04"/>一代。简如前说。此释通序竟。</p><p xml:id="pX30p0019b0112" cb:place="inline">△从尔时<persName>世尊</persName>下讫 <lb ed="X" n="0019b02"/><lb ed="R047" n="0037a05"/>品。名别序也。言别序者。望通得名。且约当教。相望 <lb ed="X" n="0019b03"/><lb ed="R047" n="0037a06"/>为言。<persName>佛</persName>及弟子。经前经後。通从别妙。又若从<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0019b04"/><lb ed="R047" n="0037a07"/>最後遗嘱。则通序唯通。别序唯别。若<persName>如来</persName>灭後。来 <lb ed="X" n="0019b05"/><lb ed="R047" n="0037a08"/>至今经。对昔辨者。此之别序。意别而兼通。通叙昔 <lb ed="X" n="0019b06"/><lb ed="R047" n="0037a09"/>故。唯在今经。通序文通而意别。别在今故。诸经通 <lb ed="X" n="0019b07"/><lb ed="R047" n="0037a10"/>尔。当知今经二序相对。其名自分。于今经中。言通 <lb ed="X" n="0019b08"/><lb ed="R047" n="0037a11"/>叙昔者。说法则重叙出生。放光则渐顿俱照。唯有 <lb ed="X" n="0019b09"/><lb ed="R047" n="0037a12"/>华地。专表斯典。意密未宣。入定乃義兼开合。众喜 <lb ed="X" n="0019b10"/><lb ed="R047" n="0037a13"/>则悦动殊昔。约昔异今。疑念乃双。缘过现犹豫于 <lb ed="X" n="0019b11"/><lb ed="R047" n="0037a14"/>当。答问则廣叙三同。通收一代。经意既远。序亦异 <lb ed="X" n="0019b12"/><lb ed="R047" n="0037a15"/>常。是故他经直尔发起。此文为五。一众集。二现瑞。 <lb ed="X" n="0019b13"/><lb ed="R047" n="0037a16"/>三疑念。四发问。五答问也。且先总解此五。应须四 <lb ed="X" n="0019b14"/><lb ed="R047" n="0037a17"/>教。初因缘者。光宅释此。有逆顺生起。由众集故现 <lb ed="X" n="0019b15"/><lb ed="R047" n="0037a18"/>瑞。乃至由问故答。答由于问。乃至瑞由众集。此乃 <lb ed="X" n="0019b16"/><lb ed="R047" n="0037b01"/>翻覆缘起。钩锁相连。序于正意。竟自未显。直是因 <lb ed="X" n="0019b17"/><lb ed="R047" n="0037b02"/>缘释。尙自不明。况二三四缘。了无旨趣。其旨者何。 <lb ed="X" n="0019b18"/><lb ed="R047" n="0037b03"/>谓表四一。一经所显。不出四故。此亦以光宅義。而 <lb ed="X" n="0019b19"/><lb ed="R047" n="0037b04"/>破光宅。若依今师自義。应表十妙皆一也。今明五 <lb ed="X" n="0019b20"/><lb ed="R047" n="0037b05"/>序。序正中四一也。集众叙人一。以多人和合。至今 <lb ed="X" n="0019b21"/><lb ed="R047" n="0037b06"/>同故。是世界也。现瑞叙理一。六瑞一一无不表中。 <lb ed="X" n="0019b22"/><lb ed="R047" n="0037b07"/>此名最顺。是第一義。疑念叙行一。修行之来。为生 <lb ed="X" n="0019b23"/><lb ed="R047" n="0037b08"/>物善。构疑兴念。令众行成。是为人也。问答叙教一。 <lb ed="X" n="0019b24"/><lb ed="R047" n="0037b09"/>由答问故。疑除教兴。问答即是除疑之教。是对治。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0019c" n="0019c"/> <lb ed="X" n="0019c01"/><lb ed="R047" n="0037b10"/>一往论其大旨。然集众等各具四一。有此表彰。方 <lb ed="X" n="0019c02"/><lb ed="R047" n="0037b11"/>可生起逆顺有由。若不尔者。何大乘经不集众。放 <lb ed="X" n="0019c03"/><lb ed="R047" n="0037b12"/>光雨花动地。但无生起大疑。请答不必妙德。答问 <lb ed="X" n="0019c04"/><lb ed="R047" n="0037b13"/>不引三同。今虽未正说。但因疑请问答而後知。则 <lb ed="X" n="0019c05"/><lb ed="R047" n="0037b14"/>使地华之前。既说定异常。说定之前。众不孤集。虽 <lb ed="X" n="0019c06"/><lb ed="R047" n="0037b15"/>曾闻无量義。既定不散。知向闻未卒。故知地华之 <lb ed="X" n="0019c07"/><lb ed="R047" n="0037b16"/>後定起。所说不轻。以前後准中。应华地亦异。由是 <lb ed="X" n="0019c08"/><lb ed="R047" n="0037b17"/>闻法。表一乘人。人由现瑞。表一乘理。为显斯理。生 <lb ed="X" n="0019c09"/><lb ed="R047" n="0037b18"/>疑问答。教行斯在。人理宛然。又由瑞中。说开经。表 <lb ed="X" n="0019c10"/><lb ed="R047" n="0038a01"/>合教。入合定。表中行。放中光。表中理。雨中华。表中 <lb ed="X" n="0019c11"/><lb ed="R047" n="0038a02"/>位。中地动。中惑除。总成人一。良有以也。故天表第 <lb ed="X" n="0019c12"/><lb ed="R047" n="0038a03"/>一義天。地表实相之地。虽幷有表兆。而时众莫测。 <lb ed="X" n="0019c13"/><lb ed="R047" n="0038a04"/>纵闻开经。尙不知开本表于合。况复能知定理等 <lb ed="X" n="0019c14"/><lb ed="R047" n="0038a05"/>耶。故待文殊引往。方知化道不殊。须知生疑本为 <lb ed="X" n="0019c15"/><lb ed="R047" n="0038a06"/>立行。疑决行称。引古教同。乃知今<persName>佛</persName>方说教一。而 <lb ed="X" n="0019c16"/><lb ed="R047" n="0038a07"/>令时会成一乘人。如是乃可为今经由渐。作显实 <lb ed="X" n="0019c17"/><lb ed="R047" n="0038a08"/>先萌也。若不尔者。徒云释序。表法花意。竟自未彰。 <lb ed="X" n="0019c18"/><lb ed="R047" n="0038a09"/>如此犹是因缘释耳。二约教者。此序序正。非藏通 <lb ed="X" n="0019c19"/><lb ed="R047" n="0038a10"/>别教。乃是今圆也。且从废权。故云非藏等。先废後 <lb ed="X" n="0019c20"/><lb ed="R047" n="0038a11"/>开。理数然耳。故历教简三。尙未名一。若开显<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c2001" n="0019c2001"/><anchor xml:id="beg0019c2001" n="0019c2001"/>已<anchor xml:id="end0019c2001"/>。无 <lb ed="X" n="0019c21"/><lb ed="R047" n="0038a12"/>非经王。三约本迹者。若以序序寿量中本地四一 <lb ed="X" n="0019c22"/><lb ed="R047" n="0038a13"/>者。亦可预表。故知此序显表迹四。密表本四。久成 <lb ed="X" n="0019c23"/><lb ed="R047" n="0038a14"/>不逾此四故也。四约观心解者。以皆表一。理观易 <lb ed="X" n="0019c24"/><lb ed="R047" n="0038a15"/>彰。今略述之。一心三谛。理一也。一心三观。行一也。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0020a" n="0020a"/> <lb ed="X" n="0020a01"/><lb ed="R047" n="0038a16"/>能作此观者。人一也。能诠观境之经。即教一也。又 <lb ed="X" n="0020a02"/><lb ed="R047" n="0038a17"/>常观三德。能所皆四。法身理也。般若教也。解脱行 <lb ed="X" n="0020a03"/><lb ed="R047" n="0038a18"/>也。和合三法。成假名人。即观行<persName>如来</persName>也。约六即位。 <lb ed="X" n="0020a04"/><lb ed="R047" n="0038b01"/>位位四一。于念念中。念念四一。一色一香。无非四 <lb ed="X" n="0020a05"/><lb ed="R047" n="0038b02"/>一。如此观行。真法花三昧也。心境互发。即因缘观 <lb ed="X" n="0020a06"/><lb ed="R047" n="0038b03"/>之四一也。不同三教。即约教观之四一也。久远<anchor xml:id="nkr_note_add_0020a0601" n="0020a0601"/><anchor xml:id="beg0020a0601" n="0020a0601"/>已<anchor xml:id="end0020a0601"/> <lb ed="X" n="0020a07"/><lb ed="R047" n="0038b04"/>得。即本地观之四一也。此约四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020001" n="0020001"/>教。总解五序。竟。次 <lb ed="X" n="0020a08"/><lb ed="R047" n="0038b05"/>别释中。就初集众又二。初众集威仪。次众集供养。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0020a09"/><lb ed="R047" n="0038b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0020a0901">尔时<persName>世尊</persName>四众围绕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0020a10"/><lb ed="R047" n="0038b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0020a1001">初是众集威仪也。言尔时者。欲现六瑞时也。古人 <lb ed="X" n="0020a11"/><lb ed="R047" n="0038b08"/>云众集时者。不体言旨。凡云尔时。皆指前事之末。 <lb ed="X" n="0020a12"/><lb ed="R047" n="0038b09"/>後事之始。此指现六瑞之前。欲说无量義经时。众 <lb ed="X" n="0020a13"/><lb ed="R047" n="0038b10"/>初围绕。若云众集时者。不可云众集时众绕。如方 <lb ed="X" n="0020a14"/><lb ed="R047" n="0038b11"/>便品初。即指文殊答问竟时。不可云<persName>佛</persName>从三昧起。 <lb ed="X" n="0020a15"/><lb ed="R047" n="0038b12"/>如云尔後尔乃等。皆是尔时之後。若集众竟。可云 <lb ed="X" n="0020a16"/><lb ed="R047" n="0038b13"/>尔乃说无量義。故知别论。即是欲说无量義时。通 <lb ed="X" n="0020a17"/><lb ed="R047" n="0038b14"/>论。可指<persName>佛</persName>未定起之时。初则四众围绕。乃至雨花 <lb ed="X" n="0020a18"/><lb ed="R047" n="0038b15"/>动地。故云是时天雨等也。所以重云是时天雨者。 <lb ed="X" n="0020a19"/><lb ed="R047" n="0038b16"/>别指入定後时也。此虽小事。其例实多。事还不轻。 <lb ed="X" n="0020a20"/><lb ed="R047" n="0038b17"/>故令遍识也。<persName>世尊</persName>者。别擧化主一号尔。四众者。有 <lb ed="X" n="0020a21"/><lb ed="R047" n="0038b18"/>云。天龙等四。梵魔等四。大小客旧。虽有此列。不判 <lb ed="X" n="0020a22"/><lb ed="R047" n="0039a01"/>凡圣逆顺权实说默今昔微著共别兼独施开本 <lb ed="X" n="0020a23"/><lb ed="R047" n="0039a02"/>迹。都无旨归。又云。出家在家各二。合为四众。此名 <lb ed="X" n="0020a24"/><lb ed="R047" n="0039a03"/>局。意不周。今师于出家等四中。一一众中。更各开 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0020b" n="0020b"/> <lb ed="X" n="0020b01"/><lb ed="R047" n="0039a04"/>四。一发起。二当機。三影响。四结缘。今立此四。乃遍 <lb ed="X" n="0020b02"/><lb ed="R047" n="0039a05"/>诸四。收向十双。凡圣乃至本迹。一一不滥。此四生 <lb ed="X" n="0020b03"/><lb ed="R047" n="0039a06"/>起者。機虽可发。必藉先导。导機既发。影响荴蔬。三 <lb ed="X" n="0020b04"/><lb ed="R047" n="0039a07"/>利全无。结缘众也。初发起者。权谋智鉴。知機知时。 <lb ed="X" n="0020b05"/><lb ed="R047" n="0039a08"/>击扬发动。成办利益。如大象躄树。使象子得饱。所 <lb ed="X" n="0020b06"/><lb ed="R047" n="0039a09"/>谓发起。令众集发起瑞相。乃至发起问答等。皆名 <lb ed="X" n="0020b07"/><lb ed="R047" n="0039a10"/>发起众也。二当機者。夙殖德本。缘合时熟。如痈欲 <lb ed="X" n="0020b08"/><lb ed="R047" n="0039a11"/>溃。不起于座。闻即得道。此名当機众。三影响者。古 <lb ed="X" n="0020b09"/><lb ed="R047" n="0039a12"/>往诸<persName>佛</persName>。法身菩萨。隐其圆极。匡辅法王。如众星绕 <lb ed="X" n="0020b10"/><lb ed="R047" n="0039a13"/>月。虽无为作。而有巨益。此名影响众。四结缘者。结 <lb ed="X" n="0020b11"/><lb ed="R047" n="0039a14"/>谓结构。立機之始。缘即缘助。能成其终。则为未来 <lb ed="X" n="0020b12"/><lb ed="R047" n="0039a15"/>修得三德之先萌也。力无引导击动之能。德非伏 <lb ed="X" n="0020b13"/><lb ed="R047" n="0039a16"/>物镇严之用。而过去根浅。覆漏汚杂。三慧不生。现 <lb ed="X" n="0020b14"/><lb ed="R047" n="0039a17"/>世虽见<persName>佛</persName>闻法。无四悉昙益。但作未来得度因缘。 <lb ed="X" n="0020b15"/><lb ed="R047" n="0039a18"/>此名结缘众耳。此即通取六根五品。别则五千起 <lb ed="X" n="0020b16"/><lb ed="R047" n="0039b01"/>去之流。虽无三慧。纳种在识。为繫珠缘。比丘一众 <lb ed="X" n="0020b17"/><lb ed="R047" n="0039b02"/>既尔。馀三众亦然。合十六众也。类如大通智勝<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0020b18"/><lb ed="R047" n="0039b03"/>时。王子覆讲。即彼时发起众。除发起外。诸大菩萨。 <lb ed="X" n="0020b19"/><lb ed="R047" n="0039b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0020002" n="0020002"/>馀皆影响众。闻法得道。即彼时当機。闻法未度。而 <lb ed="X" n="0020b20"/><lb ed="R047" n="0039b05"/>世世相値。于今有住声闻地者。即彼时结缘众。彼 <lb ed="X" n="0020b21"/><lb ed="R047" n="0039b06"/><persName>佛</persName>世时。尙有四四十六众。今<persName>佛</persName>道同。寧得无耶。经 <lb ed="X" n="0020b22"/><lb ed="R047" n="0039b07"/>从总想。但云四众。若直云比丘等四。所摄未周。因 <lb ed="X" n="0020b23"/><lb ed="R047" n="0039b08"/>缘释竟。此是圆教十六众。约三教例亦可解。本迹 <lb ed="X" n="0020b24"/><lb ed="R047" n="0039b09"/>者。且约体用。或本住尊极。迹为十六众也。观心者。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0020c" n="0020c"/> <lb ed="X" n="0020c01"/><lb ed="R047" n="0039b10"/>研境作观。在名字观行位中。即成结缘。入相似成 <lb ed="X" n="0020c02"/><lb ed="R047" n="0039b11"/>当機。分真。即成发起影响也。然分真位。更分二義。 <lb ed="X" n="0020c03"/><lb ed="R047" n="0039b12"/>若旧入者。唯名影响。乃至闻经。超入後位。意亦如 <lb ed="X" n="0020c04"/><lb ed="R047" n="0039b13"/>是。若新入者。得是当機。亦是影响及以发起。即如 <lb ed="X" n="0020c05"/><lb ed="R047" n="0039b14"/>发誓弘经之徒。又五千起去。亦是结缘。故知不专 <lb ed="X" n="0020c06"/><lb ed="R047" n="0039b15"/>五品。今约观行。从容而释也。又涉公云。天台立影 <lb ed="X" n="0020c07"/><lb ed="R047" n="0039b16"/>响等众。有義无文。未可依信。当知涉公未达经文。 <lb ed="X" n="0020c08"/><lb ed="R047" n="0039b17"/>经引文殊弥勒。岂非发起。三周获记。岂非当機。除 <lb ed="X" n="0020c09"/><lb ed="R047" n="0039b18"/>发起外诸大菩萨。岂非影响。除当機众。如起去等。 <lb ed="X" n="0020c10"/><lb ed="R047" n="0040a01"/>岂非结缘。故今经所列。即是其文也。義须必有发 <lb ed="X" n="0020c11"/><lb ed="R047" n="0040a02"/>起等四。即其義也。有文有義。定可依承。况杂众中。 <lb ed="X" n="0020c12"/><lb ed="R047" n="0040a03"/>虽无击动。亦能引导。通名发起。虽非镇严。亦能辅 <lb ed="X" n="0020c13"/><lb ed="R047" n="0040a04"/>佐。通名影响。而八部欢喜。即是当機。闻此当熟。即 <lb ed="X" n="0020c14"/><lb ed="R047" n="0040a05"/>是结缘。净名云。而生五道以现其身。幷其所引。四 <lb ed="X" n="0020c15"/><lb ed="R047" n="0040a06"/>众義足。云无文者。深成不达。廣破在记。此不具述。 <lb ed="X" n="0020c16"/><lb ed="R047" n="0040a07"/>言围绕者。<persName>佛</persName>初出世。人未知法。净居天下。化为人 <lb ed="X" n="0020c17"/><lb ed="R047" n="0040a08"/>像。到<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1701" n="0020c1701"/><anchor xml:id="beg0020c1701" n="0020c1701"/>已<anchor xml:id="end0020c1701"/>右旋。旋<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1702" n="0020c1702"/><anchor xml:id="beg0020c1702" n="0020c1702"/>已<anchor xml:id="end0020c1702"/>敬礼。礼<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1703" n="0020c1703"/><anchor xml:id="beg0020c1703" n="0020c1703"/>已<anchor xml:id="end0020c1703"/>却坐听法。因于天敬。 <lb ed="X" n="0020c18"/><lb ed="R047" n="0040a09"/>人以为楷。此因缘四悉也。又围绕者行旋威仪也。 <lb ed="X" n="0020c19"/><lb ed="R047" n="0040a10"/>表四门機动见圆理。以圆对偏。今昔相望。四教義 <lb ed="X" n="0020c20"/><lb ed="R047" n="0040a11"/>足。若无量義时。仍是偏小。今从圆极義边。方是大 <lb ed="X" n="0020c21"/><lb ed="R047" n="0040a12"/>機动也。本迹者。本住非动非不动之法身。迹示诸 <lb ed="X" n="0020c22"/><lb ed="R047" n="0040a13"/>教機动绕<persName>佛</persName>尔。又观<persName>佛</persName>身周迊。相好莊严。四旋瞻 <lb ed="X" n="0020c23"/><lb ed="R047" n="0040a14"/>仰。增念<persName>佛</persName>定。即是观心解也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0020c24"/><lb ed="R047" n="0040a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0020c2401">供养恭敬尊重赞歎。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0021a" n="0021a"/> <lb ed="X" n="0021a01"/><lb ed="R047" n="0040a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0021a0101">第二明众集供养者。通论三业皆是供养。别论卑 <lb ed="X" n="0021a02"/><lb ed="R047" n="0040a17"/>谨<g ref="#CB05418">虔</g>礼名恭敬。至念专注名尊重。发言称美名赞 <lb ed="X" n="0021a03"/><lb ed="R047" n="0040a18"/>歎。施其依报名供养。此中文略。具辨应如无量義 <lb ed="X" n="0021a04"/><lb ed="R047" n="0040b01"/>经廣说。天厨天香天钵器等。即是供养。大莊严菩 <lb ed="X" n="0021a05"/><lb ed="R047" n="0040b02"/>萨。及八万大士。合掌叉手。即是恭敬。一心瞻仰。即 <lb ed="X" n="0021a06"/><lb ed="R047" n="0040b03"/>是尊重。说七言偈。即是赞歎。今论众集。指彼文者。 <lb ed="X" n="0021a07"/><lb ed="R047" n="0040b04"/>彼经众集说法竟。俨然不散。即入彼定。当时放光。 <lb ed="X" n="0021a08"/><lb ed="R047" n="0040b05"/>天便雨花。地即六动。时众睹此便生疑念。及以问 <lb ed="X" n="0021a09"/><lb ed="R047" n="0040b06"/>答迁延。即彼坐席仍说法花。故知三业供养。不得 <lb ed="X" n="0021a10"/><lb ed="R047" n="0040b07"/>有异。用彼廣。释此略。于義无咎。此释初集众序竟。</p> <lb ed="X" n="0021a11"/><lb ed="R047" n="0040b08"/><p xml:id="pX30p0021a1101">△此下第二从为诸菩萨至起七宝塔。是现瑞相 <lb ed="X" n="0021a12"/><lb ed="R047" n="0040b09"/>序。又二。初是此土六瑞。二明他土六瑞。初此土六 <lb ed="X" n="0021a13"/><lb ed="R047" n="0040b10"/>瑞。自为三双。谓智定。因果。感应也。此先总释。智则 <lb ed="X" n="0021a14"/><lb ed="R047" n="0040b11"/>指一说多。定则谛缘義处。因则四位天花。果则六 <lb ed="X" n="0021a15"/><lb ed="R047" n="0040b12"/>处地动。感则大乘機发。应则圆毫照之。又此六中 <lb ed="X" n="0021a16"/><lb ed="R047" n="0040b13"/>唯除说法。馀五同时。虽复异同。共显一致。然于六 <lb ed="X" n="0021a17"/><lb ed="R047" n="0040b14"/>中。虽前二。後二正为时众。以中二为表。正在因果 <lb ed="X" n="0021a18"/><lb ed="R047" n="0040b15"/>故也。所以华表真因。地兼分果。说且显露从多。定 <lb ed="X" n="0021a19"/><lb ed="R047" n="0040b16"/>乃密意从处。圆機当发。圆应照之。故知六瑞幷异 <lb ed="X" n="0021a20"/><lb ed="R047" n="0040b17"/>诸经。然此六皆称瑞相者。文云今相如本瑞。瑞只 <lb ed="X" n="0021a21"/><lb ed="R047" n="0040b18"/>是相耳。若分别者。以密报为瑞。奇异为相。相何所 <lb ed="X" n="0021a22"/><lb ed="R047" n="0041a01"/>报。妙理玄赜。说之至难。人情悠悠。不能尊重。先以 <lb ed="X" n="0021a23"/><lb ed="R047" n="0041a02"/>异相。骇变常情。常情既变。而生钦渴。故以异释相。 <lb ed="X" n="0021a24"/><lb ed="R047" n="0041a03"/>以报释瑞也。又应略明六瑞。表报十妙。说法瑞表 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0021b" n="0021b"/> <lb ed="X" n="0021b01"/><lb ed="R047" n="0041a04"/>报说法妙智妙。入定瑞表报行妙。雨花瑞表报位 <lb ed="X" n="0021b02"/><lb ed="R047" n="0041a05"/>妙。地动瑞表报境妙乘妙。众喜瑞表报眷属妙利 <lb ed="X" n="0021b03"/><lb ed="R047" n="0041a06"/>益妙。放光瑞表报感应妙神通妙。当知六瑞表报 <lb ed="X" n="0021b04"/><lb ed="R047" n="0041a07"/>十妙。俱名现相序也。况六瑞廣则表无量妙法。处 <lb ed="X" n="0021b05"/><lb ed="R047" n="0041a08"/>中则十。极略则一。唯表一乘。本迹开合。委在玄義。 <lb ed="X" n="0021b06"/><lb ed="R047" n="0041a09"/>古来诸师全无此意。致使光地等徒施浪疑虚答。 <lb ed="X" n="0021b07"/><lb ed="R047" n="0041a10"/>状若炫耀时众。何殊精魅外道。故今师释瑞。必有 <lb ed="X" n="0021b08"/><lb ed="R047" n="0041a11"/>所表。是则大事大人。作大感动。大機获大益。显大 <lb ed="X" n="0021b09"/><lb ed="R047" n="0041a12"/>理。须大眷属。以辅大会。俱感大时。大运成熟。自非 <lb ed="X" n="0021b10"/><lb ed="R047" n="0041a13"/>灵山共禀。此<name role="" type="person">世亲</name>承。焉能契之。曷有测之。标章总 <lb ed="X" n="0021b11"/><lb ed="R047" n="0041a14"/>释竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0021b12"/><lb ed="R047" n="0041a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0021b1201">为诸菩萨。说大乘经。名无量義。教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0021b13"/><lb ed="R047" n="0041a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0021b1301">此初说法即属智。此有四義。初明所说法体者。即 <lb ed="X" n="0021b14"/><lb ed="R047" n="0041a17"/>说大乘经也。言大乘者。善戒经云。有七大。一法大。 <lb ed="X" n="0021b15"/><lb ed="R047" n="0041a18"/>谓十二部。毘<persName>佛</persName>略等。即今境妙。二心大。谓求于菩 <lb ed="X" n="0021b16"/><lb ed="R047" n="0041b01"/>提。三解大。谓解菩萨藏。此二即今智妙。四净大。谓 <lb ed="X" n="0021b17"/><lb ed="R047" n="0041b02"/>见道净心等。五莊严大。谓以福德智慧莊严。即今 <lb ed="X" n="0021b18"/><lb ed="R047" n="0041b03"/>行妙。六时大。谓三僧祇行行。此義虽涉三藏。数有 <lb ed="X" n="0021b19"/><lb ed="R047" n="0041b04"/>大小。即今位妙。七具足大。谓以相好。自严得菩提。 <lb ed="X" n="0021b20"/><lb ed="R047" n="0041b05"/>即今三法妙。前六是因大。後一是果大。大因大果。 <lb ed="X" n="0021b21"/><lb ed="R047" n="0041b06"/>合为一大乘经也。此且引七大来成迹中前之五 <lb ed="X" n="0021b22"/><lb ed="R047" n="0041b07"/>妙。因必有果。能必有所。前必兼後。应知十法因果。 <lb ed="X" n="0021b23"/><lb ed="R047" n="0041b08"/>自他为所说法体。且以因果名同。其義犹别。兼独 <lb ed="X" n="0021b24"/><lb ed="R047" n="0041b09"/>开判。例应细简方名大乘。明所说法体竟。二释体 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0021c" n="0021c"/> <lb ed="X" n="0021c01"/><lb ed="R047" n="0041b10"/>上别名。经云名无量義也。如法花论列十七种。皆 <lb ed="X" n="0021c02"/><lb ed="R047" n="0041b11"/>法花之异名。无量義者。即法花异名之一也。既云 <lb ed="X" n="0021c03"/><lb ed="R047" n="0041b12"/>法花是无量義异名。故知无量義。亦是法花异名。 <lb ed="X" n="0021c04"/><lb ed="R047" n="0041b13"/>则序中立名。于理无咎。前说无量義经。以为法花 <lb ed="X" n="0021c05"/><lb ed="R047" n="0041b14"/>序竟。更依论意。即是先说法花异名。还入法花妙 <lb ed="X" n="0021c06"/><lb ed="R047" n="0041b15"/>定。若尔前<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c0601" n="0021c0601"/><anchor xml:id="beg0021c0601" n="0021c0601"/>已<anchor xml:id="end0021c0601"/>说竟。今何褈说。答前所说经。灼然成 <lb ed="X" n="0021c07"/><lb ed="R047" n="0041b16"/>序。今文经家重牒其名。義欲兼正。名義两兼。序正 <lb ed="X" n="0021c08"/><lb ed="R047" n="0041b17"/>双得。今申论意。<persName>佛</persName>直说此名。而入此定。故得为序。 <lb ed="X" n="0021c09"/><lb ed="R047" n="0041b18"/>故大品。金光明。涅槃。皆先唱名。于序无妨。今经文 <lb ed="X" n="0021c10"/><lb ed="R047" n="0042a01"/>殊引古<persName>佛</persName>。亦名无量義。又云当说大乘经名妙法 <lb ed="X" n="0021c11"/><lb ed="R047" n="0042a02"/>莲花。此亦序中。唱名与论同也。今按彼经释。无量 <lb ed="X" n="0021c12"/><lb ed="R047" n="0042a03"/>義者。从一法生。言一法者。所谓无相。无相不相。名 <lb ed="X" n="0021c13"/><lb ed="R047" n="0042a04"/>为实相。从此实相。生无量法。所谓二法。三道。四果。 <lb ed="X" n="0021c14"/><lb ed="R047" n="0042a05"/>今师释此文。无相者无生死相也。不相者不涅槃 <lb ed="X" n="0021c15"/><lb ed="R047" n="0042a06"/>相。涅槃亦无。故言不相无相。即指中道实相。故知 <lb ed="X" n="0021c16"/><lb ed="R047" n="0042a07"/>彼经能生与今实相无别也。二法者即顿渐。顿谓 <lb ed="X" n="0021c17"/><lb ed="R047" n="0042a08"/>花严顿中一切法也。渐谓三藏方等般若一切法 <lb ed="X" n="0021c18"/><lb ed="R047" n="0042a09"/>也。三道即三乘。四果即罗汉。支<persName>佛</persName>。菩萨。<persName>佛</persName>。又圆<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0021c19"/><lb ed="R047" n="0042a10"/>能生。三<persName>佛</persName>所生。亦名四果也。如此诸法名为无量。 <lb ed="X" n="0021c20"/><lb ed="R047" n="0042a11"/>实相为義处。从一義处。出无量法。得为无量法入 <lb ed="X" n="0021c21"/><lb ed="R047" n="0042a12"/>一義处作序。故能生義处。法花别名。所生无量。为 <lb ed="X" n="0021c22"/><lb ed="R047" n="0042a13"/>法花序。故序中一名。義兼两向。又应知从一以出 <lb ed="X" n="0021c23"/><lb ed="R047" n="0042a14"/>无量。虽擧能出。通皆属序。若无量入一。虽涉所生。 <lb ed="X" n="0021c24"/><lb ed="R047" n="0042a15"/>通皆属正。故義处一法。亦成两向。出生之義处属 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0022a" n="0022a"/> <lb ed="X" n="0022a01"/><lb ed="R047" n="0042a16"/>序。收会之義处属正。故<persName>佛</persName>入義处。意兼二途。譬如 <lb ed="X" n="0022a02"/><lb ed="R047" n="0042a17"/>算师。从一算下诸算。除诸算归一算。由下故除。下 <lb ed="X" n="0022a03"/><lb ed="R047" n="0042a18"/>为除序。又从一派诸。收诸归一。开为合序。亦复如 <lb ed="X" n="0022a04"/><lb ed="R047" n="0042b01"/>是。作此消释。不违彼经论。亦与此经合。得意言之。 <lb ed="X" n="0022a05"/><lb ed="R047" n="0042b02"/>即所生为能生。方是异名。能生家之所生。此乃成 <lb ed="X" n="0022a06"/><lb ed="R047" n="0042b03"/>序。若也专能。何殊生等诸师及昔一圆。若专论所。 <lb ed="X" n="0022a07"/><lb ed="R047" n="0042b04"/>何异注者及昔三教。是故各存。还成双失。所以今 <lb ed="X" n="0022a08"/><lb ed="R047" n="0042b05"/>家能所相从。二義俱立。若专序者。则法花<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0801" n="0022a0801"/><anchor xml:id="beg0022a0801" n="0022a0801"/>已<anchor xml:id="end0022a0801"/>前。非 <lb ed="X" n="0022a09"/><lb ed="R047" n="0042b06"/>但未论会多归一。亦未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022001" n="0022001"/>会说从一出多。故无量義 <lb ed="X" n="0022a10"/><lb ed="R047" n="0042b07"/>为今经序。此義自古诸师不晓。疏中廣破六家谬 <lb ed="X" n="0022a11"/><lb ed="R047" n="0042b08"/>解。今粗释之。备悉在疏。此释第二体上别名竟。三 <lb ed="X" n="0022a12"/><lb ed="R047" n="0042b09"/>明因人所依。经云教菩萨法是也。用无量義处。以 <lb ed="X" n="0022a13"/><lb ed="R047" n="0042b10"/>教菩萨故。義处即谛理也。此仍兼异名释之。教菩 <lb ed="X" n="0022a14"/><lb ed="R047" n="0042b11"/>萨亦与法花不殊。故灯明<persName>佛</persName>歎法花经。云教菩萨 <lb ed="X" n="0022a15"/><lb ed="R047" n="0042b12"/>法<persName>佛</persName>所护念。下文普令一切众亦同得此道。又云。 <lb ed="X" n="0022a16"/><lb ed="R047" n="0042b13"/>若我遇众生尽教以<persName>佛</persName>道。即此意也。四明果人所 <lb ed="X" n="0022a17"/><lb ed="R047" n="0042b14"/>护。经云<persName>佛</persName>所护念也。无量義处。是<persName>佛</persName>自所证得。是 <lb ed="X" n="0022a18"/><lb ed="R047" n="0042b15"/>故<persName>如来</persName>之所护念。下文云。<persName>佛</persName>自住大乘也。虽欲开 <lb ed="X" n="0022a19"/><lb ed="R047" n="0042b16"/>示。众生根钝。久默斯要。不务速说。故言护念也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0022a20"/><lb ed="R047" n="0042b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0022a2001"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a2001" n="0022a2001"/><anchor xml:id="beg0022a2001" n="0022a2001"/>已<anchor xml:id="end0022a2001"/>。结跏趺坐。入于无量義处三昧。身心不 <lb ed="X" n="0022a21"/><lb ed="R047" n="0042b18"/>动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0022a22"/><lb ed="R047" n="0043a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0022a2201">此明第二入定瑞也。<persName>佛</persName>说经<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a2201" n="0022a2201"/><anchor xml:id="beg0022a2201" n="0022a2201"/>已<anchor xml:id="end0022a2201"/>。入无量義处三昧 <lb ed="X" n="0022a23"/><lb ed="R047" n="0043a02"/>者。慧定相成。非禅不智。须先入定。非智不禅。故先 <lb ed="X" n="0022a24"/><lb ed="R047" n="0043a03"/>说法。即智而定。即定而智。先後入出。无有隔碍。且 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0022b" n="0022b"/> <lb ed="X" n="0022b01"/><lb ed="R047" n="0043a04"/>顺化仪。现有前後。<persName>佛</persName>居极位。必无前後。其体相即 <lb ed="X" n="0022b02"/><lb ed="R047" n="0043a05"/>问。若未说无量義。可入斯定。说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0022b0201" n="0022b0201"/><anchor xml:id="beg0022b0201" n="0022b0201"/>已<anchor xml:id="end0022b0201"/>。何故入定 <lb ed="X" n="0022b03"/><lb ed="R047" n="0043a06"/>耶。答若先入此定。後说此经可解。说此经竟而更 <lb ed="X" n="0022b04"/><lb ed="R047" n="0043a07"/>入者。是为法花作序耳。何者。若不先开。则後无所 <lb ed="X" n="0022b05"/><lb ed="R047" n="0043a08"/>合。先入开定。为合定作序。称为瑞相。以入定中。義 <lb ed="X" n="0022b06"/><lb ed="R047" n="0043a09"/>兼二意。意虽复二。时众但见无量義後。即便入定。 <lb ed="X" n="0022b07"/><lb ed="R047" n="0043a10"/>不知所入为是何定。不知定後为说何法。故结集 <lb ed="X" n="0022b08"/><lb ed="R047" n="0043a11"/>者。复符<persName>佛</persName>旨。述所说经。但云无量。述所入定。即加 <lb ed="X" n="0022b09"/><lb ed="R047" n="0043a12"/>其处。若从義处。以出无量。显成序意。若收无量。以 <lb ed="X" n="0022b10"/><lb ed="R047" n="0043a13"/>入義处。密成正宗。虽加義处。众亦未知。若作次第 <lb ed="X" n="0022b11"/><lb ed="R047" n="0043a14"/>者。先入无量義处三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0022b1101" n="0022b1101"/><anchor xml:id="beg0022b1101" n="0022b1101"/>已<anchor xml:id="end0022b1101"/>。应入法花三昧。若明文 <lb ed="X" n="0022b12"/><lb ed="R047" n="0043a15"/>彰显。时众则知。何俟弥勒慇勤。文殊勒固。故知作 <lb ed="X" n="0022b13"/><lb ed="R047" n="0043a16"/>序。其義转明。身心不动者。与所缘之处相应也。身 <lb ed="X" n="0022b14"/><lb ed="R047" n="0043a17"/>之本源湛若虚空。心之理性。毕竟常寂。故大通智 <lb ed="X" n="0022b15"/><lb ed="R047" n="0043a18"/>勝。身体及手足。寂然安不动。其心常憺泊。未曾有 <lb ed="X" n="0022b16"/><lb ed="R047" n="0043b01"/>散乱。身若金刚。不可动转。心若虚空。无有分别故。 <lb ed="X" n="0022b17"/><lb ed="R047" n="0043b02"/>无量義处三昧法。持于身心。故不动也。称为无量 <lb ed="X" n="0022b18"/><lb ed="R047" n="0043b03"/>者。此定寂而常照。能知世间。从此一法。出无量法 <lb ed="X" n="0022b19"/><lb ed="R047" n="0043b04"/>也。若作序者。身法体动运。今令不动运。心法体分 <lb ed="X" n="0022b20"/><lb ed="R047" n="0043b05"/>别。今令不分别。序義明矣。问。瑞相本论奇特异相。 <lb ed="X" n="0022b21"/><lb ed="R047" n="0043b06"/>说法入定。是<persName>佛</persName>之恒仪。何得为瑞耶。答。说法虽竟。 <lb ed="X" n="0022b22"/><lb ed="R047" n="0043b07"/>时众不散。肃肃有待。故前之说法。擧众来集。待于 <lb ed="X" n="0022b23"/><lb ed="R047" n="0043b08"/>後闻此事奇特。与常说异。何意非瑞。虽入开定。意 <lb ed="X" n="0022b24"/><lb ed="R047" n="0043b09"/>在合定。与常入定有异。何意非瑞相耶。又文殊引 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0022c" n="0022c"/> <lb ed="X" n="0022c01"/><lb ed="R047" n="0043b10"/>古<persName>佛</persName>六瑞。皆有此事。若昔非瑞相。何以证今。今古 <lb ed="X" n="0022c02"/><lb ed="R047" n="0043b11"/>同然。古人不立说定为瑞。此非凡情之所测量。此 <lb ed="X" n="0022c03"/><lb ed="R047" n="0043b12"/>明第一智定一双竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0022c04"/><lb ed="R047" n="0043b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0022c0401">是时天雨曼荼罗花。摩诃曼荼罗花。曼殊沙花。摩诃 <lb ed="X" n="0022c05"/><lb ed="R047" n="0043b14"/>曼殊沙花。而散<persName>佛</persName>上及诸大众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0022c06"/><lb ed="R047" n="0043b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0022c0601">此是第二因果一双。初明雨花瑞也。此表成<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0022c07"/><lb ed="R047" n="0043b16"/>因。若三藏中因是二乘因。通中因是共因。别中因 <lb ed="X" n="0022c08"/><lb ed="R047" n="0043b17"/>是菩萨因。皆非今经表报圆乘<persName>佛</persName>因。今天雨花。报 <lb ed="X" n="0022c09"/><lb ed="R047" n="0043b18"/>其当获<persName>佛</persName>因。<persName>佛</persName>因者即四轮因也。小白表铜轮习 <lb ed="X" n="0022c10"/><lb ed="R047" n="0044a01"/>种姓十住开<persName>佛</persName>知见。大白表银轮性种姓十行示 <lb ed="X" n="0022c11"/><lb ed="R047" n="0044a02"/><persName>佛</persName>知见也。小赤表金轮道种姓十迴向悟<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0022c12"/><lb ed="R047" n="0044a03"/>也。大赤表琉璃轮圣种姓十地入<persName>佛</persName>知见也。四轮 <lb ed="X" n="0022c13"/><lb ed="R047" n="0044a04"/>皆同是因。是因由中而生。故从天而雨。由是因位 <lb ed="X" n="0022c14"/><lb ed="R047" n="0044a05"/>故。以华表之。但因有趣果之義。故而散<persName>佛</persName>上。如此 <lb ed="X" n="0022c15"/><lb ed="R047" n="0044a06"/>因果。谁当感剋。只是此会时众。故言及诸大众也。 <lb ed="X" n="0022c16"/><lb ed="R047" n="0044a07"/>下文殊释疑。吹大法螺等四句。又正说中开示悟 <lb ed="X" n="0022c17"/><lb ed="R047" n="0044a08"/>入。又与大车中遊于四方节节相承。皆是位義。故 <lb ed="X" n="0022c18"/><lb ed="R047" n="0044a09"/>知华表因位也。问。四轮是别位義。那得释今圆位 <lb ed="X" n="0022c19"/><lb ed="R047" n="0044a10"/>耶。答。名通義圆。尙无所失。况名别義圆。而不得用 <lb ed="X" n="0022c20"/><lb ed="R047" n="0044a11"/>耶。借别显圆。如玄義止观委明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0022c21"/><lb ed="R047" n="0044a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0022c2101">普<persName>佛</persName>世界六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0022c22"/><lb ed="R047" n="0044a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0022c2201">此是第二地动表果義也。极果分果。俱得名果。始 <lb ed="X" n="0022c23"/><lb ed="R047" n="0044a14"/>末兼擧。故六动是表果也。言普者。谓动遍等三。故 <lb ed="X" n="0022c24"/><lb ed="R047" n="0044a15"/>名普也。言六动者。谓动起涌震吼觉也。摇飏不安 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0023a" n="0023a"/> <lb ed="X" n="0023a01"/><lb ed="R047" n="0044a16"/>名动。自下升高名起。疄陇凹凸名涌。六方出没亦 <lb ed="X" n="0023a02"/><lb ed="R047" n="0044a17"/>名为涌。隐隐有声名震。砰礚发响名吼。令物觉悟 <lb ed="X" n="0023a03"/><lb ed="R047" n="0044a18"/>名觉。经但震动者。于形声三。各标一也。今表圆家 <lb ed="X" n="0023a04"/><lb ed="R047" n="0044b01"/>六番破无明。即住行向地等妙六也。无明盘<g ref="#CB16612">礡</g>。未 <lb ed="X" n="0023a05"/><lb ed="R047" n="0044b02"/>曾侵毁。四众之機。方将破壞。故动地以表之。无明 <lb ed="X" n="0023a06"/><lb ed="R047" n="0044b03"/>若转。即变为明。故普<persName>佛</persName>世界。六种震动也。此约教 <lb ed="X" n="0023a07"/><lb ed="R047" n="0044b04"/>解也。若因缘者。优婆塞淸净戒经云。菩萨生时动 <lb ed="X" n="0023a08"/><lb ed="R047" n="0044b05"/>地。示此生<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a0801" n="0023a0801"/><anchor xml:id="beg0023a0801" n="0023a0801"/>已<anchor xml:id="end0023a0801"/>尽烦恼也。一切众生应得道者。烦恼 <lb ed="X" n="0023a09"/><lb ed="R047" n="0044b06"/>将灭故动。即此義也。若本迹者。如文殊释疑。引古 <lb ed="X" n="0023a10"/><lb ed="R047" n="0044b07"/><persName>佛</persName>为答。密得此意。即是识本。非谓他<persName>佛</persName>昔现斯瑞。 <lb ed="X" n="0023a11"/><lb ed="R047" n="0044b08"/>而我<persName>世尊</persName>本亦斯瑞。非今一反也。若就今文。约观 <lb ed="X" n="0023a12"/><lb ed="R047" n="0044b09"/>解者。即六根也。地相坚固。如六根冰执。未曾入大 <lb ed="X" n="0023a13"/><lb ed="R047" n="0044b10"/>乘之道。动难动之地。表净未净之根。当破无明。故 <lb ed="X" n="0023a14"/><lb ed="R047" n="0044b11"/>动表之。此直六根解。又如中阴等经云。东涌西没 <lb ed="X" n="0023a15"/><lb ed="R047" n="0044b12"/>者。东方靑主肝。肝主眼。西方白主肺。肺主鼻。此东 <lb ed="X" n="0023a16"/><lb ed="R047" n="0044b13"/>涌主眼根功德生。西没鼻根烦恼互灭。鼻根功德 <lb ed="X" n="0023a17"/><lb ed="R047" n="0044b14"/>生则眼烦恼互灭。眼鼻表于东西。则耳舌理当南 <lb ed="X" n="0023a18"/><lb ed="R047" n="0044b15"/>北。心是中央。四方如身。身具四根。心遍缘四。故以 <lb ed="X" n="0023a19"/><lb ed="R047" n="0044b16"/>心对身。而为涌没。谓中涌边没。边涌中没。六根对 <lb ed="X" n="0023a20"/><lb ed="R047" n="0044b17"/>靑等尘。即观十二入也。又六动者。一一动中。又有 <lb ed="X" n="0023a21"/><lb ed="R047" n="0044b18"/>三。谓直动。遍动。等遍动。直动为动。四天下动名遍 <lb ed="X" n="0023a22"/><lb ed="R047" n="0045a01"/>动。大千世界动为等遍动。馀五亦如是。合十八种 <lb ed="X" n="0023a23"/><lb ed="R047" n="0045a02"/>动。即观十八界。皆破无明也。初约六根。次约十二 <lb ed="X" n="0023a24"/><lb ed="R047" n="0045a03"/>入。後十八界。是约于阴界入三。观常住耳。此且略 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0023b" n="0023b"/> <lb ed="X" n="0023b01"/><lb ed="R047" n="0045a04"/>存所表之数。幷阙所表观境相状。当知根根皆修 <lb ed="X" n="0023b02"/><lb ed="R047" n="0045a05"/>三观。如十八动。此中但约能动之相。所动之地。唯 <lb ed="X" n="0023b03"/><lb ed="R047" n="0045a06"/>一地而<anchor xml:id="nkr_note_add_0023b0301" n="0023b0301"/><anchor xml:id="beg0023b0301" n="0023b0301"/>已<anchor xml:id="end0023b0301"/>。如根虽六以心破。故一切俱破也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0023b04"/><lb ed="R047" n="0045a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0023b0401">尔时会中比丘。比丘尼。优婆塞。优婆夷。天龙夜叉。乾 <lb ed="X" n="0023b05"/><lb ed="R047" n="0045a08"/>闼婆。阿修罗。迦楼罗。紧那罗。摩睺罗伽。人非人。及诸 <lb ed="X" n="0023b06"/><lb ed="R047" n="0045a09"/>小王。转轮圣王。是诸大众。得未曾有。欢喜合掌。一心 <lb ed="X" n="0023b07"/><lb ed="R047" n="0045a10"/>观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0023b08"/><lb ed="R047" n="0045a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0023b0801">此是第三感应一双中。初明機感也。然大众心喜 <lb ed="X" n="0023b09"/><lb ed="R047" n="0045a12"/>瑞者。众见雨花地动。知甘露将降。欣悦内充。表大 <lb ed="X" n="0023b10"/><lb ed="R047" n="0045a13"/>機当发。感于勝应尔。问。喜怒人之常情。何得为瑞。 <lb ed="X" n="0023b11"/><lb ed="R047" n="0045a14"/>答。天花悦目。地动震心。大经云。动时能令众生心 <lb ed="X" n="0023b12"/><lb ed="R047" n="0045a15"/>动。华地是外瑞。心喜是内瑞。故非常之喜。得是瑞 <lb ed="X" n="0023b13"/><lb ed="R047" n="0045a16"/>焉知非常耶。然昔者教中。奚尝不睹雨花等相。昔 <lb ed="X" n="0023b14"/><lb ed="R047" n="0045a17"/>虽曾有。而不为喜所动。又能一心观<persName>佛</persName>。是知欣悦 <lb ed="X" n="0023b15"/><lb ed="R047" n="0045a18"/>异常。故得是瑞。若欢喜但动阴心者。人天義也。若 <lb ed="X" n="0023b16"/><lb ed="R047" n="0045b01"/>喜动真谛无漏心者。藏通義也。若喜动即假心者。 <lb ed="X" n="0023b17"/><lb ed="R047" n="0045b02"/>别義也。喜动实相心者。圆義也。问。实理无动。今那 <lb ed="X" n="0023b18"/><lb ed="R047" n="0045b03"/>言动。答。动即发也。圆機当成。名动实相。以天人等 <lb ed="X" n="0023b19"/><lb ed="R047" n="0045b04"/>动。当趣实故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0023b20"/><lb ed="R047" n="0045b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0023b2001">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0023b21"/><lb ed="R047" n="0045b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0023b2101">照东方至周遍。亦可作他土总瑞也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0023b22"/><lb ed="R047" n="0045b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0023b2201">照东方万八千世界。靡不周遍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0023b23"/><lb ed="R047" n="0045b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0023b2301">此是第三感应双中。次明圣应也。<persName>佛</persName>放光瑞。即表 <lb ed="X" n="0023b24"/><lb ed="R047" n="0045b09"/>应機设教。破惑除疑也。然此一文分判。有其进退。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0023c" n="0023c"/> <lb ed="X" n="0023c01"/><lb ed="R047" n="0045b10"/>通兼彼此。故其文势亦含长短。若短取者。始从尔 <lb ed="X" n="0023c02"/><lb ed="R047" n="0045b11"/>时。终至周遍。幷属此土第六瑞文也。若长取者。须 <lb ed="X" n="0023c03"/><lb ed="R047" n="0045b12"/>至尼咤天也。今从短判文尔。亦可从照东方。至下 <lb ed="X" n="0023c04"/><lb ed="R047" n="0045b13"/>咤天。以此土第六瑞中半节。为他土总瑞。若为他 <lb ed="X" n="0023c05"/><lb ed="R047" n="0045b14"/>总。亦有长短。准望应知。此现瑞相。须约四释解之。 <lb ed="X" n="0023c06"/><lb ed="R047" n="0045b15"/>初因缘释者。白毫具种种功德。观<persName>佛</persName>海三昧经云。 <lb ed="X" n="0023c07"/><lb ed="R047" n="0045b16"/><persName>佛</persName>初生时。毫长五尺。苦行时长一丈四尺。得<persName>佛</persName>时 <lb ed="X" n="0023c08"/><lb ed="R047" n="0045b17"/>长丈五尺。此约世界也。其毫中表俱空。如白琉璃 <lb ed="X" n="0023c09"/><lb ed="R047" n="0045b18"/>筒。内外淸净。从初发心。中间行行。种种相貌。乃至 <lb ed="X" n="0023c10"/><lb ed="R047" n="0046a01"/>入涅槃。一切功德。皆现毫中。毫在二眉之间。即表 <lb ed="X" n="0023c11"/><lb ed="R047" n="0046a02"/>中道常也。其相柔软表乐。捲舒自在表我。白即表 <lb ed="X" n="0023c12"/><lb ed="R047" n="0046a03"/>净。此约为人也。放光破暗。表中道生智慧。此约对 <lb ed="X" n="0023c13"/><lb ed="R047" n="0046a04"/>治也。光照此土他土。表自觉觉他。此约第一義。次 <lb ed="X" n="0023c14"/><lb ed="R047" n="0046a05"/>约教者。两教二乘。虽达二谛。不知中道。如有二眉。 <lb ed="X" n="0023c15"/><lb ed="R047" n="0046a06"/>而无白毫。别教虽知三谛。不能毫中具一切法。当 <lb ed="X" n="0023c16"/><lb ed="R047" n="0046a07"/>知从初至後。法界中事。悉现毫中者。即表圆教之 <lb ed="X" n="0023c17"/><lb ed="R047" n="0046a08"/>意。且从分说。此中毫事。唯在究竟。此释白毫竟。次 <lb ed="X" n="0023c18"/><lb ed="R047" n="0046a09"/>释放光者。众经明放光不同。大品从足下千辐轮 <lb ed="X" n="0023c19"/><lb ed="R047" n="0046a10"/>相。乃至顶髻。一一各放六万亿光明。如彼廣说。以 <lb ed="X" n="0023c20"/><lb ed="R047" n="0046a11"/>身轮表般若遍也。大经面门放光。即是口也。表<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0023c21"/><lb ed="R047" n="0046a12"/>口密说于秘藏也。此经。定中眉间白毫放光。表意 <lb ed="X" n="0023c22"/><lb ed="R047" n="0046a13"/>轮也。幷缘宜不同。機见不等。一一皆具三密四悉 <lb ed="X" n="0023c23"/><lb ed="R047" n="0046a14"/>益也。虽一代来三轮施化。当当之益。莫若言教也。 <lb ed="X" n="0023c24"/><lb ed="R047" n="0046a15"/>临灭之际。面门放光。表此言教流至来世。今且通 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0024a" n="0024a"/> <lb ed="X" n="0024a01"/><lb ed="R047" n="0046a16"/>论放光。若别论者。准诸文说。不照无色。義同集众。 <lb ed="X" n="0024a02"/><lb ed="R047" n="0046a17"/>又收放光不同。育王经云。收从背入。欲说过去事。 <lb ed="X" n="0024a03"/><lb ed="R047" n="0046a18"/>收从前入。欲记未来事。而不见记现在事。章安云。 <lb ed="X" n="0024a04"/><lb ed="R047" n="0046b01"/>从脇入应记现在事。经又云。足入记地狱。踝入记 <lb ed="X" n="0024a05"/><lb ed="R047" n="0046b02"/>畜牲。脚趾入记鬼。膝入记人。左掌入记铁轮王。右 <lb ed="X" n="0024a06"/><lb ed="R047" n="0046b03"/>掌入记金轮王。及记诸天。脐入记声闻。口入记缘 <lb ed="X" n="0024a07"/><lb ed="R047" n="0046b04"/>觉。白毫入记菩萨。肉髻入记<persName>佛</persName>。而今经放白毫光。 <lb ed="X" n="0024a08"/><lb ed="R047" n="0046b05"/>而未见收光文者略耳。今经若<persName>佛</persName>定起必收。收必 <lb ed="X" n="0024a09"/><lb ed="R047" n="0046b06"/>肉髻。又云。放光照现在事。收光明将来事。此经正 <lb ed="X" n="0024a10"/><lb ed="R047" n="0046b07"/>论此土他土诸<persName>佛</persName>道同。故正论放光。若解诸<persName>佛</persName>道 <lb ed="X" n="0024a11"/><lb ed="R047" n="0046b08"/>同。即开示悟入。任运获记。则放光为正。收光是傍。 <lb ed="X" n="0024a12"/><lb ed="R047" n="0046b09"/>故略而不说。此约因缘。释放光也。若丈六<persName>佛</persName>放光 <lb ed="X" n="0024a13"/><lb ed="R047" n="0046b10"/>者。三藏義也。若尊特<persName>佛</persName>与丈六共放光者。通義也。 <lb ed="X" n="0024a14"/><lb ed="R047" n="0046b11"/>若尊特<persName>佛</persName>独放光者。别義也。若丈六<persName>佛</persName>。即毘卢遮 <lb ed="X" n="0024a15"/><lb ed="R047" n="0046b12"/>那法身放光者。圆義也。所言放者。一者不制唯照 <lb ed="X" n="0024a16"/><lb ed="R047" n="0046b13"/>大千。二者作意发动。则照一万八千。此乃<persName>如来</persName>无 <lb ed="X" n="0024a17"/><lb ed="R047" n="0046b14"/>谋而作。有所表也。盖东是方始。表十住是位始尔。 <lb ed="X" n="0024a18"/><lb ed="R047" n="0046b15"/>故迹门说法。生身菩萨。朗然见理。入于十住。开<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0024a19"/><lb ed="R047" n="0046b16"/>知见。擧初即知中後。故靡不周遍者。当知诸方亦 <lb ed="X" n="0024a20"/><lb ed="R047" n="0046b17"/>然。诸位亦然。此约迹门。若就本门说法。四方<persName>佛</persName>集。 <lb ed="X" n="0024a21"/><lb ed="R047" n="0046b18"/>即表本门说法。法身菩萨。增道损生。四位增长。乃 <lb ed="X" n="0024a22"/><lb ed="R047" n="0047a01"/>至等觉文云。馀一生在也。若观解者。万八千者。约 <lb ed="X" n="0024a23"/><lb ed="R047" n="0047a02"/>十八界。论百法界千性相。文云从阿鼻狱上至有 <lb ed="X" n="0024a24"/><lb ed="R047" n="0047a03"/>顶。即六法界也。又见诸<persName>佛</persName>菩萨比丘等。十界足也。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0024b" n="0024b"/> <lb ed="X" n="0024b01"/><lb ed="R047" n="0047a04"/>具足百界千如。故云靡不周遍。此等境界。<persName>佛</persName>慧未 <lb ed="X" n="0024b02"/><lb ed="R047" n="0047a05"/>开。蕴在十八。故以光照表开。开即别在初住开<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0024b03"/><lb ed="R047" n="0047a06"/>知见。故以万八千表十八界皆开。此释智定一双。 <lb ed="X" n="0024b04"/><lb ed="R047" n="0047a07"/>竟。始从为诸菩萨说大乘经名无量義。讫此。幷是 <lb ed="X" n="0024b05"/><lb ed="R047" n="0047a08"/>现相瑞中初此土六瑞毕。</p><p xml:id="pX30p0024b0511" cb:place="inline">△此下第二明现光照 <lb ed="X" n="0024b06"/><lb ed="R047" n="0047a09"/>他土六瑞也。总为三双。谓上圣下凡。人法。始终也。 <lb ed="X" n="0024b07"/><lb ed="R047" n="0047a10"/>此六生起者。既有可化众生。即有能化之<persName>佛</persName>。有<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0024b08"/><lb ed="R047" n="0047a11"/>即有说法。说法即有弟子。弟子即是行始。行始必 <lb ed="X" n="0024b09"/><lb ed="R047" n="0047a12"/>致终也。此明下生起竟。又彼此所表。二智道同。若 <lb ed="X" n="0024b10"/><lb ed="R047" n="0047a13"/>上此土六瑞。总报众生当获自觉。彼土六瑞。总报 <lb ed="X" n="0024b11"/><lb ed="R047" n="0047a14"/>众生当获觉他。应知瑞虽有六。以光为本。光表觉 <lb ed="X" n="0024b12"/><lb ed="R047" n="0047a15"/>智。光照彼此。光表二觉也。又此彼六瑞。表此彼二 <lb ed="X" n="0024b13"/><lb ed="R047" n="0047a16"/>土<anchor xml:id="nkr_note_add_0024b1301" n="0024b1301"/><anchor xml:id="beg0024b1301" n="0024b1301"/>已<anchor xml:id="end0024b1301"/>今当说诸<persName>佛</persName>道同。为表三同故。现彼此六瑞。 <lb ed="X" n="0024b14"/><lb ed="R047" n="0047a17"/>下从尽见彼土六趣众生。下至行菩萨道者。是现 <lb ed="X" n="0024b15"/><lb ed="R047" n="0047a18"/>彼土<anchor xml:id="nkr_note_add_0024b1501" n="0024b1501"/><anchor xml:id="beg0024b1501" n="0024b1501"/>已<anchor xml:id="end0024b1501"/>说。与此土同也。从复见诸<persName>佛</persName>。下至七宝塔 <lb ed="X" n="0024b16"/><lb ed="R047" n="0047b01"/>者。是现此土当与彼土同。法花今同隐而未彰。但 <lb ed="X" n="0024b17"/><lb ed="R047" n="0047b02"/>成二同耳。何故隐其今同耶。答。若所现光中。便见 <lb ed="X" n="0024b18"/><lb ed="R047" n="0047b03"/>法花授记声闻。说寿长远。则下<persName>如来</persName>都无所作。化 <lb ed="X" n="0024b19"/><lb ed="R047" n="0047b04"/>仪不成。纵使见彼记小长寿。此众亦疑不知此土 <lb ed="X" n="0024b20"/><lb ed="R047" n="0047b05"/>声闻为得记否。设见涌出。其寿若何。等是未知。故 <lb ed="X" n="0024b21"/><lb ed="R047" n="0047b06"/>幷隐之。由隐未彰。是故弥勒生疑问。文殊廣答。具 <lb ed="X" n="0024b22"/><lb ed="R047" n="0047b07"/>述三同。众機略知定後之相。故知通序文通而释。 <lb ed="X" n="0024b23"/><lb ed="R047" n="0047b08"/>契别理者。由四释故。别序文别而義妙者。由五时 <lb ed="X" n="0024b24"/><lb ed="R047" n="0047b09"/>故也。所以答事纔讫定起。于斯事符于答。方显文 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0024c" n="0024c"/> <lb ed="X" n="0024c01"/><lb ed="R047" n="0047b10"/>殊见极。此且略示他土瑞意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0024c02"/><lb ed="R047" n="0047b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c0201">下至<name role="" type="person">阿鼻地狱</name>。上至阿迦尼咤天。于此世界。尽见彼 <lb ed="X" n="0024c03"/><lb ed="R047" n="0047b12"/>土六趣众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0024c04"/><lb ed="R047" n="0047b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0024c0401">此是第一见彼土六趣瑞也。问。见彼六趣等。那名 <lb ed="X" n="0024c05"/><lb ed="R047" n="0047b14"/>瑞也。答始见六趣。终见涅槃。彼土五时设教。顿在 <lb ed="X" n="0024c06"/><lb ed="R047" n="0047b15"/>释迦光中。所见非瑞是何。然见六趣众生。是现彼 <lb ed="X" n="0024c07"/><lb ed="R047" n="0047b16"/><persName>佛</persName>为五浊故。出现于世。此<persName>佛</persName>亦然。二土出世意同。 <lb ed="X" n="0024c08"/><lb ed="R047" n="0047b17"/>同五浊故。故施等不殊。此是下凡一隻也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0024c09"/><lb ed="R047" n="0047b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c0901">又见彼土现在诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0024c10"/><lb ed="R047" n="0048a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0024c1001">此见彼第二能化诸<persName>佛</persName>瑞。前有可化之機。此明能 <lb ed="X" n="0024c11"/><lb ed="R047" n="0048a02"/>化之<persName>佛</persName>。此见上圣一隻。故名上圣下凡一双。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0024c12"/><lb ed="R047" n="0048a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c1201">及闻诸<persName>佛</persName>所说经法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0024c13"/><lb ed="R047" n="0048a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0024c1301">此明第二人法双中。初明闻<persName>佛</persName>说法。即是彼土第 <lb ed="X" n="0024c14"/><lb ed="R047" n="0048a05"/>三瑞也。是见彼<persName>佛</persName>初从无相一法。非顿而顿。与此 <lb ed="X" n="0024c15"/><lb ed="R047" n="0048a06"/>土初说花严意同。至下重颂中。经文转明也。当知 <lb ed="X" n="0024c16"/><lb ed="R047" n="0048a07"/>法花一乘。非顿渐摄。于一开出。乃顿渐生焉。故知 <lb ed="X" n="0024c17"/><lb ed="R047" n="0048a08"/>花严非顿。而顿明矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0024c18"/><lb ed="R047" n="0048a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c1801">幷见彼诸比丘。比丘尼。优婆塞。优婆夷。诸修行得道 <lb ed="X" n="0024c19"/><lb ed="R047" n="0048a10"/>者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0024c20"/><lb ed="R047" n="0048a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0024c2001">此见四众得道。即第四瑞也。是见彼<persName>佛</persName>非渐而渐。 <lb ed="X" n="0024c21"/><lb ed="R047" n="0048a12"/>与此土<persName>佛</persName>花严之後。次说三藏。意同。是名人法一 <lb ed="X" n="0024c22"/><lb ed="R047" n="0048a13"/>双也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0024c23"/><lb ed="R047" n="0048a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c2301">复见诸菩萨摩诃萨。种种因缘。种种信解。种种相貌。 <lb ed="X" n="0024c24"/><lb ed="R047" n="0048a15"/>行菩萨道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0025a" n="0025a"/> <lb ed="X" n="0025a01"/><lb ed="R047" n="0048a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025a0101">此明第三始终一双。初见菩萨行。即第五瑞也。见 <lb ed="X" n="0025a02"/><lb ed="R047" n="0048a17"/>彼<persName>佛</persName>三藏之後。次说方等般若众经。与此土<persName>佛</persName>三 <lb ed="X" n="0025a03"/><lb ed="R047" n="0048a18"/>藏之後。意同也。言种种因缘者。名有通别。因缘即 <lb ed="X" n="0025a04"/><lb ed="R047" n="0048b01"/>感应异名。如前解。因缘通于渐顿。遍于四时。四时 <lb ed="X" n="0025a05"/><lb ed="R047" n="0048b02"/>之中。各有感应。对今无非今教之因缘也。若别说 <lb ed="X" n="0025a06"/><lb ed="R047" n="0048b03"/>因缘者。正是三藏之後。明共不共般若为因。助道 <lb ed="X" n="0025a07"/><lb ed="R047" n="0048b04"/>戒定慧等为缘。约三人即有种种因缘。又就共不 <lb ed="X" n="0025a08"/><lb ed="R047" n="0048b05"/>共人。种种因缘。种种相貌者。共不共各四门。教教 <lb ed="X" n="0025a09"/><lb ed="R047" n="0048b06"/>四悉。一一门。复有无量相貌。五百比丘。各说身因。 <lb ed="X" n="0025a10"/><lb ed="R047" n="0048b07"/>即其義也。不共四门亦如是。若论此三辗转相生 <lb ed="X" n="0025a11"/><lb ed="R047" n="0048b08"/>者。由发心因缘。故信解。由信解。故行行。又别说者。 <lb ed="X" n="0025a12"/><lb ed="R047" n="0048b09"/>别指般若中三教。是菩萨行。幷成通人。冥得别益 <lb ed="X" n="0025a13"/><lb ed="R047" n="0048b10"/>故也。又因缘者。谓感应差别也。信解者。谓能感不 <lb ed="X" n="0025a14"/><lb ed="R047" n="0048b11"/>同。相貌者。谓信後行异也。有此不同。皆云种种。虽 <lb ed="X" n="0025a15"/><lb ed="R047" n="0048b12"/>复殊途。不逾二味。又感应则互望疏密。故云因缘 <lb ed="X" n="0025a16"/><lb ed="R047" n="0048b13"/>也。能感则内怀纳受。故云信解也。修行则身口外 <lb ed="X" n="0025a17"/><lb ed="R047" n="0048b14"/>彰。故云相貌也。又外相仪貌。故云相貌也。当知因 <lb ed="X" n="0025a18"/><lb ed="R047" n="0048b15"/>缘相貌种别无量。皆是彼与此同。是始一隻也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025a19"/><lb ed="R047" n="0048b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025a1901">复见诸<persName>佛</persName>般涅槃者。复见诸<persName>佛</persName>般涅槃後。以<persName>佛</persName>舍利 <lb ed="X" n="0025a20"/><lb ed="R047" n="0048b17"/>起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025a21"/><lb ed="R047" n="0048b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025a2101">此见彼土第六瑞终也。是现彼<persName>佛</persName>般若之後。开权 <lb ed="X" n="0025a22"/><lb ed="R047" n="0049a01"/>显实。收无量法。还入一法。唱入涅槃。息化起塔。光 <lb ed="X" n="0025a23"/><lb ed="R047" n="0049a02"/>照彼土。始终究竟。炳然在目。当知此土从一出无 <lb ed="X" n="0025a24"/><lb ed="R047" n="0049a03"/>量。非顿而顿。非渐而渐。其事<anchor xml:id="nkr_note_add_0025a2401" n="0025a2401"/><anchor xml:id="beg0025a2401" n="0025a2401"/>已<anchor xml:id="end0025a2401"/>竟。必当收无量法。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0025b" n="0025b"/> <lb ed="X" n="0025b01"/><lb ed="R047" n="0049a04"/>还入一法。开权显实。息化归真。与彼土同也。彼土 <lb ed="X" n="0025b02"/><lb ed="R047" n="0049a05"/>所现之相。因缘相貌。虽复种种。皆会入一因一缘。 <lb ed="X" n="0025b03"/><lb ed="R047" n="0049a06"/>一相一貌。同至法花。无复馀相。当知此土<persName>佛</persName>。从定 <lb ed="X" n="0025b04"/><lb ed="R047" n="0049a07"/>起所说。与彼皆同。请观经旨及以<persName>佛</persName>言。五时判教。 <lb ed="X" n="0025b05"/><lb ed="R047" n="0049a08"/>岂不信耶。此明第三始终一双竟。问。光中所照一 <lb ed="X" n="0025b06"/><lb ed="R047" n="0049a09"/>一横见。何得乃云先顿後渐。乃至会归耶。又于见 <lb ed="X" n="0025b07"/><lb ed="R047" n="0049a10"/>中可无纯顿唯渐等耶。答。实如所问。时众但知因 <lb ed="X" n="0025b08"/><lb ed="R047" n="0049a11"/>光得见。大術在于<persName>世尊</persName>。见者非其境界。然令见意。 <lb ed="X" n="0025b09"/><lb ed="R047" n="0049a12"/>本为证同。所放光明为成一实。事殊理绝者。非光 <lb ed="X" n="0025b10"/><lb ed="R047" n="0049a13"/>所霑。远近既俱令见闻。过未亦何隔于视听。故十 <lb ed="X" n="0025b11"/><lb ed="R047" n="0049a14"/>方始末。皎若目前。安以凡情测量圣境。何独化主 <lb ed="X" n="0025b12"/><lb ed="R047" n="0049a15"/><persName>佛</persName>力令见。同闻众中。及以集经者时。有古<persName>佛</persName>晦迹 <lb ed="X" n="0025b13"/><lb ed="R047" n="0049a16"/>其中。智鉴当时。述斯横竖。加令见者圣凡一等。故 <lb ed="X" n="0025b14"/><lb ed="R047" n="0049a17"/>知但依文次。经旨宛然。始从为诸菩萨说大乘经。 <lb ed="X" n="0025b15"/><lb ed="R047" n="0049a18"/>讫此。是第二现瑞序经毕。</p><p xml:id="pX30p0025b1511" cb:place="inline">△下从尔时弥勒作是 <lb ed="X" n="0025b16"/><lb ed="R047" n="0049b01"/>念。讫今当问谁。是第三疑念序。文为二。初弥勒疑 <lb ed="X" n="0025b17"/><lb ed="R047" n="0049b02"/>念。二大众疑念。弥勒有三念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025b18"/><lb ed="R047" n="0049b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025b1801">尔时弥勒菩萨作是念。今者<persName>世尊</persName>现神变相。以何因 <lb ed="X" n="0025b19"/><lb ed="R047" n="0049b04"/>缘而有此瑞。今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>入于三昧。是不可思议现希 <lb ed="X" n="0025b20"/><lb ed="R047" n="0049b05"/>有事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025b21"/><lb ed="R047" n="0049b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025b2101">此是弥勒初正念六瑞疑也。言现神变相者。神内 <lb ed="X" n="0025b22"/><lb ed="R047" n="0049b07"/>也。变外也。内外异故。闻见欢喜。世界悉也。又神名 <lb ed="X" n="0025b23"/><lb ed="R047" n="0049b08"/>天心。即是天然内慧也。变名变动。即是六瑞外彰。 <lb ed="X" n="0025b24"/><lb ed="R047" n="0049b09"/>物睹生善。为人悉也。首楞严云。<persName>佛</persName>住不二法。能作 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0025c" n="0025c"/> <lb ed="X" n="0025c01"/><lb ed="R047" n="0049b10"/>神通。遍调一切。对治悉也。法王法力超盖一切。弥 <lb ed="X" n="0025c02"/><lb ed="R047" n="0049b11"/>勒不测外变。亦不知内慧。故无过上。第一義悉。此 <lb ed="X" n="0025c03"/><lb ed="R047" n="0049b12"/>因缘義也。若夫庸人不知術者。散人不知定者。凡 <lb ed="X" n="0025c04"/><lb ed="R047" n="0049b13"/>人不知圣者。小圣不知身子。身子不知菩萨。菩萨 <lb ed="X" n="0025c05"/><lb ed="R047" n="0049b14"/>不知補处。補处不知尊极。此就极处。实位不知。此 <lb ed="X" n="0025c06"/><lb ed="R047" n="0049b15"/>约教義也。又弥勒値<persName>佛</persName>。殖善既多。何容不彷彿知 <lb ed="X" n="0025c07"/><lb ed="R047" n="0049b16"/>耶。应须隐明示暗。权言不知。此约权義。是本迹也。 <lb ed="X" n="0025c08"/><lb ed="R047" n="0049b17"/>若观心。智照灵通。六即随心变现。即观心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025c09"/><lb ed="R047" n="0049b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025c0901">当以问谁。谁能答者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025c10"/><lb ed="R047" n="0050a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025c1001">此第二念。念疑问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025c11"/><lb ed="R047" n="0050a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025c1101">复作此念。是<name role="" type="person">文殊师利</name>法王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0025c1101" n="0025c1101"/><anchor xml:id="beg0025c1101" n="0025c1101"/>已<anchor xml:id="end0025c1101"/>曾亲近供养过 <lb ed="X" n="0025c12"/><lb ed="R047" n="0050a03"/>去无量诸<persName>佛</persName>。必应见此稀有之相。我今当问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025c13"/><lb ed="R047" n="0050a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025c1301">此是第三念文殊。文殊念起。第二念除。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0025c1301" n="0025c1301"/><anchor xml:id="beg0025c1301" n="0025c1301"/>已<anchor xml:id="end0025c1301"/>得人。 <lb ed="X" n="0025c14"/><lb ed="R047" n="0050a05"/>何须再念。故第三念于时复息。至下发问。唯初念 <lb ed="X" n="0025c15"/><lb ed="R047" n="0050a06"/>存。但成一疑也。问。经称文殊是法王子者。此诸菩 <lb ed="X" n="0025c16"/><lb ed="R047" n="0050a07"/>萨何人不是法王之子。答。有二義故。一于王子中。 <lb ed="X" n="0025c17"/><lb ed="R047" n="0050a08"/>德推文殊。二诸经中文殊幷为菩萨众首。弥勒疑 <lb ed="X" n="0025c18"/><lb ed="R047" n="0050a09"/>念毕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025c19"/><lb ed="R047" n="0050a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025c1901">尔时比丘。比丘尼。优婆塞。优婆夷。及诸天龙鬼神等。 <lb ed="X" n="0025c20"/><lb ed="R047" n="0050a11"/>咸作此念。是<persName>佛</persName>光明神通之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025c21"/><lb ed="R047" n="0050a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025c2101">此第二大众疑念中。初正念六瑞也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025c22"/><lb ed="R047" n="0050a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025c2201">今当问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0025c23"/><lb ed="R047" n="0050a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025c2301">此第二念问谁也。大众只有此二念。若将下偈望 <lb ed="X" n="0025c24"/><lb ed="R047" n="0050a15"/>此。亦得有三念。下偈云。四众欣仰瞻仁及我。若无 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0026a" n="0026a"/> <lb ed="X" n="0026a01"/><lb ed="R047" n="0050a16"/>第三念文殊者。何事云瞻仁耶。而此中无者。欲推 <lb ed="X" n="0026a02"/><lb ed="R047" n="0050a17"/>補处居先。先有三意。一是補处。二有三念。三能发 <lb ed="X" n="0026a03"/><lb ed="R047" n="0050a18"/>问。为此義故。大众缺一念也。问。文殊弥勒德位相 <lb ed="X" n="0026a04"/><lb ed="R047" n="0050b01"/>亚。何故一问一答耶。答。此应四释解之。夫機有在 <lb ed="X" n="0026a05"/><lb ed="R047" n="0050b02"/>无。位虽齐等。宾主异宜。圣人承機。非问者不能答 <lb ed="X" n="0026a06"/><lb ed="R047" n="0050b03"/>也。又如文殊。推堪问疾。于无垢施仍为所诃。故云 <lb ed="X" n="0026a07"/><lb ed="R047" n="0050b04"/>在无。此为四悉因缘故也。又法门有权实。权補处 <lb ed="X" n="0026a08"/><lb ed="R047" n="0050b05"/>须问。实者须答。又迹有久近。近问久答。又名有便 <lb ed="X" n="0026a09"/><lb ed="R047" n="0050b06"/>易。弥勒名慈氏。慈为众生应须问。文殊名妙德。德 <lb ed="X" n="0026a10"/><lb ed="R047" n="0050b07"/>应须答。此释第三疑念序竟。</p><p xml:id="pX30p0026a1012" cb:place="inline">△此下从尔时讫偈。 <lb ed="X" n="0026a11"/><lb ed="R047" n="0050b08"/>即是第四发问序。为二。长行偈颂。长行中。初经家 <lb ed="X" n="0026a12"/><lb ed="R047" n="0050b09"/>叙。次正问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026a13"/><lb ed="R047" n="0050b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026a1301">尔时弥勒菩萨欲自决疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026a14"/><lb ed="R047" n="0050b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026a1401">此经家叙弥勒自疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026a15"/><lb ed="R047" n="0050b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026a1501">又观四众比丘。比丘尼。优婆塞。优婆夷。及诸天龙鬼 <lb ed="X" n="0026a16"/><lb ed="R047" n="0050b13"/>神等。众会之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026a17"/><lb ed="R047" n="0050b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026a1701">此经家述四众他疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026a18"/><lb ed="R047" n="0050b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026a1801">而问<name role="" type="person">文殊师利</name>言。以何因缘。而有此瑞神通之相。放 <lb ed="X" n="0026a19"/><lb ed="R047" n="0050b16"/>大光明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026a20"/><lb ed="R047" n="0050b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026a2001">此是弥勒总问此土六瑞。问。只放光。云何总六。答。 <lb ed="X" n="0026a21"/><lb ed="R047" n="0050b18"/>放光既在此土瑞终。仍居他土六瑞之首。故总擧 <lb ed="X" n="0026a22"/><lb ed="R047" n="0051a01"/>一光。通攸二六。况下重颂既廣问六瑞。故知长行 <lb ed="X" n="0026a23"/><lb ed="R047" n="0051a02"/>总擧明矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026a24"/><lb ed="R047" n="0051a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026a2401">照于东方万八千土。悉见彼<persName>佛</persName>国界莊严。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0026b" n="0026b"/> <lb ed="X" n="0026b01"/><lb ed="R047" n="0051a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b0101">次弥勒发问他土瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026b02"/><lb ed="R047" n="0051a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026b0201">于是弥勒菩萨。欲褈宣此義。以偈问曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026b03"/><lb ed="R047" n="0051a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b0301">此是经家述偈之由也。下诸偈初。皆有此例释。问。 <lb ed="X" n="0026b04"/><lb ed="R047" n="0051a07"/>何意有偈颂耶。答。龙树毘婆沙有十義申之。为四 <lb ed="X" n="0026b05"/><lb ed="R047" n="0051a08"/>悉昙故也。一随国土。天竺有散花贯华等说。如此 <lb ed="X" n="0026b06"/><lb ed="R047" n="0051a09"/>间序後铭也。二随乐欲不同。有乐散说。有好章句。 <lb ed="X" n="0026b07"/><lb ed="R047" n="0051a10"/>此二为世界悉昙故。三随解不同。或于散花得解。 <lb ed="X" n="0026b08"/><lb ed="R047" n="0051a11"/>或于章句得解。四又表<persName>佛</persName>慇勤褈说。五使後生信。 <lb ed="X" n="0026b09"/><lb ed="R047" n="0051a12"/>此三是为人悉昙故。六为众集前後。七易夺言词。 <lb ed="X" n="0026b10"/><lb ed="R047" n="0051a13"/>转势说法。此二是对治悉昙故。八随利钝。利者一 <lb ed="X" n="0026b11"/><lb ed="R047" n="0051a14"/>闻即悟。钝者再说方悟。九示義无尽。十明至人有 <lb ed="X" n="0026b12"/><lb ed="R047" n="0051a15"/>无方之说。此三是第一義悉昙故。有偈颂之義。下 <lb ed="X" n="0026b13"/><lb ed="R047" n="0051a16"/>去诸文例此中意。更不别释也。</p><p xml:id="pX30p0026b1313" cb:place="inline">△偈有六十二行。 <lb ed="X" n="0026b14"/><lb ed="R047" n="0051a17"/>文为两。初五十四行。颂上问瑞。後八行请答。就问 <lb ed="X" n="0026b15"/><lb ed="R047" n="0051a18"/>为二。前四行问此土瑞。後五十行问他土瑞。总科 <lb ed="X" n="0026b16"/><lb ed="R047" n="0051b01"/>竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026b17"/><lb ed="R047" n="0051b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026b1701"><name role="" type="person">文殊师利</name>。导师何故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026b18"/><lb ed="R047" n="0051b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b1801">此二句问此土瑞中。初说法入定。能导于人。既称 <lb ed="X" n="0026b19"/><lb ed="R047" n="0051b04"/>导师。是问说法入定。即问上智定一双也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026b20"/><lb ed="R047" n="0051b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026b2001">眉间白毫。大光普照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026b21"/><lb ed="R047" n="0051b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b2101">此颂上此土第六圣应白毫相光瑞也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026b22"/><lb ed="R047" n="0051b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026b2201">雨曼荼罗。曼殊沙花。栴檀香风。悦可众心。以是因缘。 <lb ed="X" n="0026b23"/><lb ed="R047" n="0051b08"/>地皆严净。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026b24"/><lb ed="R047" n="0051b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b2401">此一偈半颂第三因瑞也。他云。风由檀林故香。地 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0026c" n="0026c"/> <lb ed="X" n="0026c01"/><lb ed="R047" n="0051b10"/>加之严净。非是颂上。盈长两事。天台谓非盈也。夫 <lb ed="X" n="0026c02"/><lb ed="R047" n="0051b11"/>天花至妙。岂但有色而无香耶。花香如檀。故云檀 <lb ed="X" n="0026c03"/><lb ed="R047" n="0051b12"/>风。此表因运至果。如华有香风。譬道香德风遍熏 <lb ed="X" n="0026c04"/><lb ed="R047" n="0051b13"/>一切。华既集地。地则严净。因若起果。果则严净。金 <lb ed="X" n="0026c05"/><lb ed="R047" n="0051b14"/>光明云。聚集功德。莊严<persName>佛</persName>身。故以风地二事。如因 <lb ed="X" n="0026c06"/><lb ed="R047" n="0051b15"/>至果。显成四华之德也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026c07"/><lb ed="R047" n="0051b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026c0701">而此世界。六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026c08"/><lb ed="R047" n="0051b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026c0801">此颂问上第四地动表果瑞也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026c09"/><lb ed="R047" n="0051b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026c0901">时四部众。咸皆欢喜。身意快然。得未曾有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026c10"/><lb ed="R047" n="0052a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026c1001">此颂问上第五众喜即機感瑞也。虽不次第。六瑞 <lb ed="X" n="0026c11"/><lb ed="R047" n="0052a02"/>幷足。<anchor xml:id="nkr_note_add_0026c1101" n="0026c1101"/><anchor xml:id="beg0026c1101" n="0026c1101"/>已<anchor xml:id="end0026c1101"/>上四行偈颂。问此土六瑞也。</p><p xml:id="pX30p0026c1115" cb:place="inline">△此下有五 <lb ed="X" n="0026c12"/><lb ed="R047" n="0052a03"/>十行。颂具问他土六瑞。文为六。初三行问六趣众 <lb ed="X" n="0026c13"/><lb ed="R047" n="0052a04"/>生。二四行问见彼<persName>佛</persName>及说法。三三行问他土四众。 <lb ed="X" n="0026c14"/><lb ed="R047" n="0052a05"/>次一行半结前开後。次有三十一行半。问他土修 <lb ed="X" n="0026c15"/><lb ed="R047" n="0052a06"/>菩萨行。次七行问供养舍利。此总示科竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026c16"/><lb ed="R047" n="0052a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026c1601">眉间光明。照于东方。万八千土。皆如金色。从阿鼻狱。 <lb ed="X" n="0026c17"/><lb ed="R047" n="0052a08"/>上至有顶。诸世界中。六道众生。生死所趣。善恶业缘。 <lb ed="X" n="0026c18"/><lb ed="R047" n="0052a09"/>受报好醜。于此悉见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0026c19"/><lb ed="R047" n="0052a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026c1901">初一行颂。问上总照他土意。上从照东方。有进退 <lb ed="X" n="0026c20"/><lb ed="R047" n="0052a11"/>两科。亦科为他土总瑞。準此偈科。上偈初此土光 <lb ed="X" n="0026c21"/><lb ed="R047" n="0052a12"/>瑞云大光普照。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0026c2101" n="0026c2101"/><anchor xml:id="beg0026c2101" n="0026c2101"/>已<anchor xml:id="end0026c2101"/>明竟。至他土瑞首。重云眉间 <lb ed="X" n="0026c22"/><lb ed="R047" n="0052a13"/>光明等者。显是重颂总瑞文。前长行中。光瑞乃居 <lb ed="X" n="0026c23"/><lb ed="R047" n="0052a14"/>此土第六。乘此即明他土六瑞。他土六瑞无光不 <lb ed="X" n="0026c24"/><lb ed="R047" n="0052a15"/>见。故须判为他土总瑞。涉公都不立二土六瑞。但 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0027a" n="0027a"/> <lb ed="X" n="0027a01"/><lb ed="R047" n="0052a16"/>云此初行中上半译是。下半行译非。呜呼自未解 <lb ed="X" n="0027a02"/><lb ed="R047" n="0052a17"/>于经旨。徒加译者之非耶。既为他土总瑞。所以不 <lb ed="X" n="0027a03"/><lb ed="R047" n="0052a18"/>别分科。但戴在六趣之始。次二行别颂六趣也。初 <lb ed="X" n="0027a04"/><lb ed="R047" n="0052b01"/>擧上下二界。次诸世界下具列依正因果。诸世界 <lb ed="X" n="0027a05"/><lb ed="R047" n="0052b02"/>者指万八千。非但见能趣有情。亦睹所趣诸有。非 <lb ed="X" n="0027a06"/><lb ed="R047" n="0052b03"/>但见果报好醜。亦知业缘善恶。故见六趣。但是取 <lb ed="X" n="0027a07"/><lb ed="R047" n="0052b04"/>機之所。四趣及天。虽即非人。通指宰主。乃遍六趣。 <lb ed="X" n="0027a08"/><lb ed="R047" n="0052b05"/>此是颂上初下凡一隻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027a09"/><lb ed="R047" n="0052b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027a0901">又睹诸<persName>佛</persName>。圣主狮子。演说经典。微妙第一。其声淸净。 <lb ed="X" n="0027a10"/><lb ed="R047" n="0052b07"/>出柔软音。教诸菩萨。无数亿万。梵音深妙。令人乐闻。 <lb ed="X" n="0027a11"/><lb ed="R047" n="0052b08"/>各于世界。讲说正法。种种因缘。以无量喩。照明<persName>佛</persName>法。 <lb ed="X" n="0027a12"/><lb ed="R047" n="0052b09"/>开悟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027a13"/><lb ed="R047" n="0052b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027a1301">此四行颂上第二第三两瑞。即上非顿而顿。是问 <lb ed="X" n="0027a14"/><lb ed="R047" n="0052b11"/>上见彼<persName>佛</persName>土。云直见<persName>佛</persName>说法。今偈廣明说法之相。 <lb ed="X" n="0027a15"/><lb ed="R047" n="0052b12"/>谓说花严顿教之时。逗大根性也。言圣主狮子者。 <lb ed="X" n="0027a16"/><lb ed="R047" n="0052b13"/>即如此土现卢舍那像也。圣即是主。故云圣主。谓 <lb ed="X" n="0027a17"/><lb ed="R047" n="0052b14"/>花严十方世界主伴之主。但是诸菩萨伴中之主。 <lb ed="X" n="0027a18"/><lb ed="R047" n="0052b15"/>非关支<persName>佛</persName>罗汉中主。非前藏通教主。狮子吼名决 <lb ed="X" n="0027a19"/><lb ed="R047" n="0052b16"/>定说也。演说经典微妙第一者。即如此土先照高 <lb ed="X" n="0027a20"/><lb ed="R047" n="0052b17"/>山。演花严顿教也。虽云兼别。最初纯大。故云第一。 <lb ed="X" n="0027a21"/><lb ed="R047" n="0052b18"/>其声淸净出柔软音者。前之两教。犹杂烦恼。故非 <lb ed="X" n="0027a22"/><lb ed="R047" n="0053a01"/>淸净。赴機未遍。不名柔软。教诸菩萨等者。即如此 <lb ed="X" n="0027a23"/><lb ed="R047" n="0053a02"/>土七处等会。无声闻人也。梵音深妙者。幷诠中道。 <lb ed="X" n="0027a24"/><lb ed="R047" n="0053a03"/>故云深妙。令人乐闻者。称理当機。故云乐闻。古师 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0027b" n="0027b"/> <lb ed="X" n="0027b01"/><lb ed="R047" n="0053a04"/>云。<persName>如来</persName>胸中大种所起。故名淸净。无猝暴故。名曰 <lb ed="X" n="0027b02"/><lb ed="R047" n="0053a05"/>柔软。此以欲色凡夫报质。释<persName>佛</persName>梵声。一何苦哉。各 <lb ed="X" n="0027b03"/><lb ed="R047" n="0053a06"/>于世界等。一者以万八千为各。二者主伴不同为 <lb ed="X" n="0027b04"/><lb ed="R047" n="0053a07"/>各。信知须判此文。为花严教。前之两教。及中三昧。 <lb ed="X" n="0027b05"/><lb ed="R047" n="0053a08"/>无此事故。花严二教。八门名种种。以无量喩。照明 <lb ed="X" n="0027b06"/><lb ed="R047" n="0053a09"/><persName>佛</persName>法等。如此土花严。始见我身。入<persName>如来</persName>慧也。无三 <lb ed="X" n="0027b07"/><lb ed="R047" n="0053a10"/>乘事。名为<persName>佛</persName>法。此明他土花严时竟也。</p><p xml:id="pX30p0027b0716" cb:place="inline">△此下颂 <lb ed="X" n="0027b08"/><lb ed="R047" n="0053a11"/>上见四众得道即第四瑞也。有三行。问彼土四众。 <lb ed="X" n="0027b09"/><lb ed="R047" n="0053a12"/>即顿说之後。次明三藏教。是见非渐而渐。渐有初 <lb ed="X" n="0027b10"/><lb ed="R047" n="0053a13"/>中终三渐。就渐初中。自有三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027b11"/><lb ed="R047" n="0053a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027b1101">若人遭苦。厌老病死。为说涅槃。尽诸苦际。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027b12"/><lb ed="R047" n="0053a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027b1201">此一行是三藏初。开声闻乘也。此颂明四谛。言苦 <lb ed="X" n="0027b13"/><lb ed="R047" n="0053a16"/>者。苦含因果。即苦集二谛。厌老病死。即是道谛。为 <lb ed="X" n="0027b14"/><lb ed="R047" n="0053a17"/>说涅槃。即是灭谛。亦可为说之言。兼于道谛。涅槃 <lb ed="X" n="0027b15"/><lb ed="R047" n="0053a18"/>之道。即道谛也。所证灭理。即灭谛也。又遭苦。是总 <lb ed="X" n="0027b16"/><lb ed="R047" n="0053b01"/>标。厌老病死。是知苦。知苦故断集。为说涅槃。是知 <lb ed="X" n="0027b17"/><lb ed="R047" n="0053b02"/>灭。知灭故修道。此文具明声闻乘四谛分明。所修 <lb ed="X" n="0027b18"/><lb ed="R047" n="0053b03"/>行相者。若人遭苦而造恶业。苦不得尽。底下凡夫 <lb ed="X" n="0027b19"/><lb ed="R047" n="0053b04"/>是也。若人遭苦而修善业。苦亦不尽。厌下攀上。如 <lb ed="X" n="0027b20"/><lb ed="R047" n="0053b05"/>难陀为欲故持戒等是也。若人遭苦厌集。复厌依 <lb ed="X" n="0027b21"/><lb ed="R047" n="0053b06"/>果。感<persName>佛</persName>说涅槃者。此人能尽诸苦际也。他土亦开 <lb ed="X" n="0027b22"/><lb ed="R047" n="0053b07"/>三乘也。古师于此文前。不作花严消文。且遭苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0027b2201" n="0027b2201"/><anchor xml:id="beg0027b2201" n="0027b2201"/>已<anchor xml:id="end0027b2201"/> <lb ed="X" n="0027b23"/><lb ed="R047" n="0053b08"/>前。鹿苑之始。岂有各于世界之文。以小乘中无十 <lb ed="X" n="0027b24"/><lb ed="R047" n="0053b09"/>方<persName>佛</persName>故。顿後渐初。唯有鹿苑三乘。此文初乘四谛。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0027c" n="0027c"/> <lb ed="X" n="0027c01"/><lb ed="R047" n="0053b10"/>乃至下文<persName>佛</persName>子。三相宛然。如何不以五时消经耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c02"/><lb ed="R047" n="0053b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027c0201">若人有福。曾供养<persName>佛</persName>。志求勝法。为说缘觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c03"/><lb ed="R047" n="0053b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027c0301">此一行颂。次开中乘也。若供养<persName>佛</persName>少。遭苦致恼。若 <lb ed="X" n="0027c04"/><lb ed="R047" n="0053b13"/>供养<persName>佛</persName>多。虽遭苦而福。故云声闻三生种福。支<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0027c05"/><lb ed="R047" n="0053b14"/>百劫种福。形彼声闻故言有福。志求勝法者。声闻 <lb ed="X" n="0027c06"/><lb ed="R047" n="0053b15"/>厌苦而修行。支<persName>佛</persName>求道故修行。深求缘起勝妙之 <lb ed="X" n="0027c07"/><lb ed="R047" n="0053b16"/>理。即是彼土开中乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c08"/><lb ed="R047" n="0053b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027c0801">若有<persName>佛</persName>子。修种种行。求无上慧。为说净道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c09"/><lb ed="R047" n="0053b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027c0901">此一行颂。後开六度大乘。真慈悲能绍<persName>佛</persName>种。故言 <lb ed="X" n="0027c10"/><lb ed="R047" n="0054a01"/><persName>佛</persName>子。修于六度。故言种种行。志求作<persName>佛</persName>。故言无上 <lb ed="X" n="0027c11"/><lb ed="R047" n="0054a02"/>慧。六度中无六蔽。如药中无病。故言净道。非毕竟 <lb ed="X" n="0027c12"/><lb ed="R047" n="0054a03"/>净。又声闻苦谛为观门。缘觉集谛为观门。六度菩 <lb ed="X" n="0027c13"/><lb ed="R047" n="0054a04"/>萨道谛为观门。故言净道。况六度大乘。修种种行。 <lb ed="X" n="0027c14"/><lb ed="R047" n="0054a05"/>及无上慧。诸教共有。此中且明因光暂见。不合廣 <lb ed="X" n="0027c15"/><lb ed="R047" n="0054a06"/>求法相。但略堪表同。于理即足。若论修行。方可廣 <lb ed="X" n="0027c16"/><lb ed="R047" n="0054a07"/>辨矣。下去有三十一行半偈经。廣明二味。故须判。 <lb ed="X" n="0027c17"/><lb ed="R047" n="0054a08"/>此上文唯鹿苑中。三藏三乘竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c18"/><lb ed="R047" n="0054a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027c1801"><name role="" type="person">文殊师利</name>。我住于此。见闻若斯。及千亿事。如是众多。 <lb ed="X" n="0027c19"/><lb ed="R047" n="0054a10"/>今当略说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c20"/><lb ed="R047" n="0054a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027c2001">此一行半偈。结前开後也。见谓见上<persName>佛</persName>子等。是见 <lb ed="X" n="0027c21"/><lb ed="R047" n="0054a12"/>也。闻據渐顿诸教。皆云演说及为说等。幷是闻也。 <lb ed="X" n="0027c22"/><lb ed="R047" n="0054a13"/>见闻亿事。大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027001" n="0027001"/>网略足。故云若斯。同者略之谓千亿 <lb ed="X" n="0027c23"/><lb ed="R047" n="0054a14"/>事。即结前也。及千亿事如是众多等。即是开後也。 <lb ed="X" n="0027c24"/><lb ed="R047" n="0054a15"/>续後而说。故云今当。应知及千亿事一句。義可两 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0028a" n="0028a"/> <lb ed="X" n="0028a01"/><lb ed="R047" n="0054a16"/>牵。兰菊之言。斯有在也。此文结前二时。开後二意。</p> <lb ed="X" n="0028a02"/><lb ed="R047" n="0054a17"/><p xml:id="pX30p0028a0201">△下从我见彼土下。第五有三十一行半。问他土 <lb ed="X" n="0028a03"/><lb ed="R047" n="0054a18"/>菩萨种种修行也。下去但云菩萨修行。既居鹿苑 <lb ed="X" n="0028a04"/><lb ed="R047" n="0054b01"/>之後。又在涅槃之前。准下释般若。须兼二苏。以法 <lb ed="X" n="0028a05"/><lb ed="R047" n="0054b02"/>华相未决了故。从容释之。虽约二苏。唯云般若。教 <lb ed="X" n="0028a06"/><lb ed="R047" n="0054b03"/>多在三者。以方等三同般若三。小同鹿苑。故不别 <lb ed="X" n="0028a07"/><lb ed="R047" n="0054b04"/>指。就此为三。初一行总问。次十五行次第问。次十 <lb ed="X" n="0028a08"/><lb ed="R047" n="0054b05"/>五行半杂问。总科竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028a09"/><lb ed="R047" n="0054b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028a0901">我见彼土。恒沙菩萨。种种因缘。而求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028a10"/><lb ed="R047" n="0054b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028a1001">此一偈是初总问也。问云。下别文既该方等般若。 <lb ed="X" n="0028a11"/><lb ed="R047" n="0054b08"/>亦应具有两教二乘。何故总问唯求<persName>佛</persName>道。答。实如 <lb ed="X" n="0028a12"/><lb ed="R047" n="0054b09"/>所问。但总避繁文。小同鹿苑。故略不说。言恒沙者。 <lb ed="X" n="0028a13"/><lb ed="R047" n="0054b10"/><name role="" type="person">阿耨达池</name>四面各出一河。东银牛口出<name role="" type="person">殑伽河</name>。南 <lb ed="X" n="0028a14"/><lb ed="R047" n="0054b11"/>金象口出<name role="" type="person">信度河</name>。西琉璃马口出缚刍河。北颇胝 <lb ed="X" n="0028a15"/><lb ed="R047" n="0054b12"/>迦狮子口出徙多河。各绕池一迊。流入四大海。于 <lb ed="X" n="0028a16"/><lb ed="R047" n="0054b13"/>中殑伽沙细而多。外人所计以为福河。入洗灭罪。 <lb ed="X" n="0028a17"/><lb ed="R047" n="0054b14"/><persName>佛</persName>亦顺俗。故常指之。又<persName>佛</persName>说法多近此河。故以为 <lb ed="X" n="0028a18"/><lb ed="R047" n="0054b15"/>喩也。</p><p xml:id="pX30p0028a1803" cb:place="inline">△下去有十五行。次第问中为六。此中六度。 <lb ed="X" n="0028a19"/><lb ed="R047" n="0054b16"/>但指大体。若依二味具出其相。委如止观二及七 <lb ed="X" n="0028a20"/><lb ed="R047" n="0054b17"/>记引。就初问檀度。复有三意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028a21"/><lb ed="R047" n="0054b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028a2101">或有行施。金银珊瑚。珍珠摩尼。砗磲玛瑙。金刚诸珍。 <lb ed="X" n="0028a22"/><lb ed="R047" n="0055a01"/>奴婢车乘。宝饰辇舆。欢喜佈施。迴向<persName>佛</persName>道。愿得是乘。 <lb ed="X" n="0028a23"/><lb ed="R047" n="0055a02"/>三界第一。诸<persName>佛</persName>所歎。或有菩萨。驷马宝车。栏楯花盖。 <lb ed="X" n="0028a24"/><lb ed="R047" n="0055a03"/>轩饰佈施。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0028b" n="0028b"/> <lb ed="X" n="0028b01"/><lb ed="R047" n="0055a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028b0101">此四行偈。问捨财。珍宝奴婢。贵贱共能此施。驷马 <lb ed="X" n="0028b02"/><lb ed="R047" n="0055a05"/>宝车。豪侠者所施。四匹共乘。故云驷也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b03"/><lb ed="R047" n="0055a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028b0301">复见菩萨。身肉手足。及妻子施。求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b04"/><lb ed="R047" n="0055a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028b0401">此一偈问捨身也。妻子等是捨外身。例如迦葉捨 <lb ed="X" n="0028b05"/><lb ed="R047" n="0055a08"/>金色妇也。身肉等是自内身也。内身既捨。外身不 <lb ed="X" n="0028b06"/><lb ed="R047" n="0055a09"/>受不著。故名捨妻。或捨出家入道。受具戒故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b07"/><lb ed="R047" n="0055a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028b0701">又见菩萨。头目身体。欣乐施与。求<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b08"/><lb ed="R047" n="0055a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028b0801">此一偈问捨命。而不言法施者。让後般若也。又约 <lb ed="X" n="0028b09"/><lb ed="R047" n="0055a12"/>身命财。与生死後际。等得不壞常住。即是法施。故 <lb ed="X" n="0028b10"/><lb ed="R047" n="0055a13"/>不别说也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0028b1001" n="0028b1001"/><anchor xml:id="beg0028b1001" n="0028b1001"/>已<anchor xml:id="end0028b1001"/>上六行。幷问檀度竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b11"/><lb ed="R047" n="0055a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028b1101"><name role="" type="person">文殊师利</name>。我见诸王。往诣<persName>佛</persName>所。问无上道。便捨乐土。 <lb ed="X" n="0028b12"/><lb ed="R047" n="0055a15"/>宫殿臣妾。剃除鬚发。而披法服。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b13"/><lb ed="R047" n="0055a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028b1301">此二行颂。第二问戒度。约比丘论持戒者。在家施 <lb ed="X" n="0028b14"/><lb ed="R047" n="0055a17"/>易戒难。出家施难戒易。故约比丘明戒也。往诣等 <lb ed="X" n="0028b15"/><lb ed="R047" n="0055a18"/>者。表往非馀所。无上道者。所问尊极。云乐土者。所 <lb ed="X" n="0028b16"/><lb ed="R047" n="0055b01"/>弃不轻。剃除者。表身心俱離。王出家者。如五王经 <lb ed="X" n="0028b17"/><lb ed="R047" n="0055b02"/>云。昔有五王。邻国无竞。互为亲友。有一大王。名曰 <lb ed="X" n="0028b18"/><lb ed="R047" n="0055b03"/>普安。习菩萨行。以馀四王邪见炽盛。普安愍之。呼 <lb ed="X" n="0028b19"/><lb ed="R047" n="0055b04"/>来殿上。七日七夜娱乐受乐。四王曰。国事众多。请 <lb ed="X" n="0028b20"/><lb ed="R047" n="0055b05"/>退还家。普安自送。至于半道。而问之言。各何所好。 <lb ed="X" n="0028b21"/><lb ed="R047" n="0055b06"/>一云。愿春阳之日。遊戏原野。一云。愿常作王。种种 <lb ed="X" n="0028b22"/><lb ed="R047" n="0055b07"/>严饰。人民侍从。道路倾目。一云。愿得好妇儿端正 <lb ed="X" n="0028b23"/><lb ed="R047" n="0055b08"/>无双。一云。愿父母常在。多有兄弟。美食音乐。共相 <lb ed="X" n="0028b24"/><lb ed="R047" n="0055b09"/>娱乐。各各说<anchor xml:id="nkr_note_add_0028b2401" n="0028b2401"/><anchor xml:id="beg0028b2401" n="0028b2401"/>已<anchor xml:id="end0028b2401"/>。迴白普安。王何所愿。答。我先为说 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0028c" n="0028c"/> <lb ed="X" n="0028c01"/><lb ed="R047" n="0055b10"/>卿愿不长。若乐春遊。冬皆凋朽。若乐为王。福尽相 <lb ed="X" n="0028c02"/><lb ed="R047" n="0055b11"/>代。若乐妻儿。一朝疾病。受苦无量。若乐父母常在 <lb ed="X" n="0028c03"/><lb ed="R047" n="0055b12"/>等。一旦有事。为他所执。我所乐者。不生不灭。不苦 <lb ed="X" n="0028c04"/><lb ed="R047" n="0055b13"/>不乐。不饥不渴。不寒不热。存亡自在。四王问曰。此 <lb ed="X" n="0028c05"/><lb ed="R047" n="0055b14"/>乐何处求之。何处有师耶。普安曰。吾师号<persName>佛</persName>。近在 <lb ed="X" n="0028c06"/><lb ed="R047" n="0055b15"/>祇洹。诸王欢喜。各诣<persName>佛</persName>所。自责<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0601" n="0028c0601"/><anchor xml:id="beg0028c0601" n="0028c0601"/>己<anchor xml:id="end0028c0601"/>过。<persName>佛</persName>说八苦。王 <lb ed="X" n="0028c07"/><lb ed="R047" n="0055b16"/>及侍从无量人。得须陀洹。长阿含有四轮王。分于 <lb ed="X" n="0028c08"/><lb ed="R047" n="0055b17"/>一国。雇剃头人。捨国入道。大略同此。既云问无上 <lb ed="X" n="0028c09"/><lb ed="R047" n="0055b18"/>道。非关小果。且據捨土事同。故今引之。此只合明 <lb ed="X" n="0028c10"/><lb ed="R047" n="0056a01"/>所见意。以序表正宗。所引诸缘寄此泛明耳。被法 <lb ed="X" n="0028c11"/><lb ed="R047" n="0056a02"/>服者。璎珞经云。若天龙八部鬥争。念此袈裟。生慈 <lb ed="X" n="0028c12"/><lb ed="R047" n="0056a03"/>悲心。意令比丘安可不忍。亦令俗众乐慕。龙缕牛 <lb ed="X" n="0028c13"/><lb ed="R047" n="0056a04"/>触。免难解脱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028c14"/><lb ed="R047" n="0056a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028c1401">或见菩萨。而作比丘。独处闲静。乐诵经典。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028c15"/><lb ed="R047" n="0056a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028c1501">此一偈颂。第三问忍度也。忍有三种。闲林邃谷。恶 <lb ed="X" n="0028c16"/><lb ed="R047" n="0056a07"/>人恶兽。忍耐无嗔。即生忍。自节守志。即是苦忍。为 <lb ed="X" n="0028c17"/><lb ed="R047" n="0056a08"/>求<persName>佛</persName>道。即第一義忍。又而作比丘。即苦行忍。独处 <lb ed="X" n="0028c18"/><lb ed="R047" n="0056a09"/>闲静。即生忍。乐诵经典。即第一義忍。生忍苦忍。别 <lb ed="X" n="0028c19"/><lb ed="R047" n="0056a10"/>在初教。第一義忍。亦通前三。别唯圆别。又如别译 <lb ed="X" n="0028c20"/><lb ed="R047" n="0056a11"/>阿含。<persName>佛</persName>在舍卫。有一梵志。来至<persName>佛</persName>所。种种骂<persName>佛</persName>。种 <lb ed="X" n="0028c21"/><lb ed="R047" n="0056a12"/>种恼<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>告梵志。如汝以种种饮食上王。及遗亲 <lb ed="X" n="0028c22"/><lb ed="R047" n="0056a13"/>族。彼若不受食。为复属谁。梵志曰。此还属我。<persName>佛</persName>言 <lb ed="X" n="0028c23"/><lb ed="R047" n="0056a14"/>此亦如是。我既不受。还属于汝。故此不受。亦是生 <lb ed="X" n="0028c24"/><lb ed="R047" n="0056a15"/>忍也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0029a" n="0029a"/> <lb ed="X" n="0029a01"/><lb ed="R047" n="0056a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029a0101">又见菩萨。勇猛精进。入于深山。思惟<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a02"/><lb ed="R047" n="0056a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029a0201">此一偈第四问精进度也。夫深山可畏。非窳怯者 <lb ed="X" n="0029a03"/><lb ed="R047" n="0056a18"/>所居。勇进者能安之。傍若无物。思修实相。念念不 <lb ed="X" n="0029a04"/><lb ed="R047" n="0056b01"/>休。进求<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX30p0029a0407" cb:place="inline">△此下二行问禅度也。初一行问 <lb ed="X" n="0029a05"/><lb ed="R047" n="0056b02"/>修根本禅。後一行问修出世上上禅。通途皆得有 <lb ed="X" n="0029a06"/><lb ed="R047" n="0056b03"/>根本修。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a07"/><lb ed="R047" n="0056b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029a0701">又见離欲。常处空闲。深修禅定。得五神通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a08"/><lb ed="R047" n="0056b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029a0801">此一行问根本禅也。言離欲得五通。通教定也。又 <lb ed="X" n="0029a09"/><lb ed="R047" n="0056b06"/>根本本離欲偝捨。亦修不净等離欲。前两教也。若 <lb ed="X" n="0029a10"/><lb ed="R047" n="0056b07"/>别教兼離二乘欲也。若圆教中道。離顺道法爱欲 <lb ed="X" n="0029a11"/><lb ed="R047" n="0056b08"/>也。根本上上。具如止观禅境中说。深修禅定者。发 <lb ed="X" n="0029a12"/><lb ed="R047" n="0056b09"/>初禅一品。此定未深。乃至九品。传传为深。又偝捨 <lb ed="X" n="0029a13"/><lb ed="R047" n="0056b10"/>九定八勝十一切入等。传传为深。此定转变自在 <lb ed="X" n="0029a14"/><lb ed="R047" n="0056b11"/>能发诸通。凡夫但五通。二乘具六。别教菩萨让<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0029a15"/><lb ed="R047" n="0056b12"/>分有无漏。亦但称五通也。圆人初後皆具六通。一 <lb ed="X" n="0029a16"/><lb ed="R047" n="0056b13"/>天眼。二天耳。三他心。四宿命。五如意。六无漏通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a17"/><lb ed="R047" n="0056b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029a1701">又见菩萨。安禅合掌。以千万偈。赞诸法王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a18"/><lb ed="R047" n="0056b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029a1801">此一偈第二明上上禅。此是别圆之禅。静散不相 <lb ed="X" n="0029a19"/><lb ed="R047" n="0056b16"/>妨。不起灭定。现诸威仪。如修罗琴不拊而韵。无缘 <lb ed="X" n="0029a20"/><lb ed="R047" n="0056b17"/>无念。有感则形。故能安禅中赞<persName>佛</persName>也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0029a2001" n="0029a2001"/><anchor xml:id="beg0029a2001" n="0029a2001"/>已<anchor xml:id="end0029a2001"/>上二偈。问 <lb ed="X" n="0029a21"/><lb ed="R047" n="0056b18"/>禅度竟。</p><p xml:id="pX30p0029a2104" cb:place="inline">△此下第六三行问般若。分为二科。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a22"/><lb ed="R047" n="0057a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029a2201">复见菩萨。智深志固。能问诸<persName>佛</persName>。闻悉受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a23"/><lb ed="R047" n="0057a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029a2301">此一偈。问自行也。智深者。慧穷理本也。志固者。誓 <lb ed="X" n="0029a24"/><lb ed="R047" n="0057a03"/>愿廣大也。此即二种莊严。能问能持自行也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0029b" n="0029b"/> <lb ed="X" n="0029b01"/><lb ed="R047" n="0057a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029b0101">又见<persName>佛</persName>子。定慧具足。以无量喩。为众讲法。欣乐说法。 <lb ed="X" n="0029b02"/><lb ed="R047" n="0057a05"/>化诸菩萨。破魔兵众。而击法鼓。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b03"/><lb ed="R047" n="0057a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029b0301">此二偈。问化他也。未到定慧多。无色定多。四禅等。 <lb ed="X" n="0029b04"/><lb ed="R047" n="0057a07"/>又偝捨慧多。九定定多。十一切中等。方名具足。此 <lb ed="X" n="0029b05"/><lb ed="R047" n="0057a08"/>因缘释。又二乘定多。菩萨慧多。<persName>佛</persName>乃各等。方曰具 <lb ed="X" n="0029b06"/><lb ed="R047" n="0057a09"/>足。此约教義也。又空观定多。假观慧多。中观则等。 <lb ed="X" n="0029b07"/><lb ed="R047" n="0057a10"/>故云定慧具足。以无量喩。即是种种方便。诸教之 <lb ed="X" n="0029b08"/><lb ed="R047" n="0057a11"/>中。引无量譬类。助显第一義也。破魔兵众。空观破 <lb ed="X" n="0029b09"/><lb ed="R047" n="0057a12"/>四魔。假观次第破八魔。中观圆破八魔十魔一切 <lb ed="X" n="0029b10"/><lb ed="R047" n="0057a13"/>魔。击法鼓者。初发心住。便成正觉。百<persName>佛</persName>世界作<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0029b11"/><lb ed="R047" n="0057a14"/>即是圆教。圆击梵论法鼓。<anchor xml:id="nkr_note_add_0029b1101" n="0029b1101"/><anchor xml:id="beg0029b1101" n="0029b1101"/>已<anchor xml:id="end0029b1101"/>上始从或有行施。讫 <lb ed="X" n="0029b12"/><lb ed="R047" n="0057a15"/>此。次第问毕。</p><p xml:id="pX30p0029b1206" cb:place="inline">△此下去第三有十五行半。不复次 <lb ed="X" n="0029b13"/><lb ed="R047" n="0057a16"/>第。随见杂问也。问。向明所见。可非随见。答。幷是随 <lb ed="X" n="0029b14"/><lb ed="R047" n="0057a17"/>见。但二途不同。从不次第边。最为随见。尙许一见 <lb ed="X" n="0029b15"/><lb ed="R047" n="0057a18"/>具经五时。何妨睹行次与不次。问。上明六度。自收 <lb ed="X" n="0029b16"/><lb ed="R047" n="0057b01"/>得万行。何须更问。太繁杂耶。答。上问次第者。自渐 <lb ed="X" n="0029b17"/><lb ed="R047" n="0057b02"/>一途。非次第者。不定一途。既言种种相貌。何啻两 <lb ed="X" n="0029b18"/><lb ed="R047" n="0057b03"/>途而言繁耶。此次第杂乱。两番六度拟他土。开三 <lb ed="X" n="0029b19"/><lb ed="R047" n="0057b04"/>藏。後说方等十二部经。辨六度相貌。具如此问。不 <lb ed="X" n="0029b20"/><lb ed="R047" n="0057b05"/>异。就杂问中。文为七意。初二行问禅度。又二。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b21"/><lb ed="R047" n="0057b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029b2101">又见菩萨。寂然宴默。天龙恭敬。不以为喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b22"/><lb ed="R047" n="0057b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029b2201">此一偈。问入捨禅。即第四禅是自行。亦可别圆忘 <lb ed="X" n="0029b23"/><lb ed="R047" n="0057b08"/>怀之捨。忘彼禅故。名之为捨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b24"/><lb ed="R047" n="0057b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029b2401">又见菩萨。处林放光。济地狱苦。令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0029c" n="0029c"/> <lb ed="X" n="0029c01"/><lb ed="R047" n="0057b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029c0101">此一偈。问入悲禅。即是化他也。菩萨入定放光。种 <lb ed="X" n="0029c02"/><lb ed="R047" n="0057b11"/>种利益。菩萨六度。四教不同。故思益第一经云。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0029c03"/><lb ed="R047" n="0057b12"/>告思益梵天。能教众生一切智心。是名佈施。不捨 <lb ed="X" n="0029c04"/><lb ed="R047" n="0057b13"/>菩提心名持戒。不见心相生灭名忍。求心不可得 <lb ed="X" n="0029c05"/><lb ed="R047" n="0057b14"/>名进。除身心粗名禅。離诸戏论名慧。此是三藏六 <lb ed="X" n="0029c06"/><lb ed="R047" n="0057b15"/>度也。第二云。我说佈施。名为涅槃。愚谓大富。入诸 <lb ed="X" n="0029c07"/><lb ed="R047" n="0057b16"/>法实相故。持戒是涅槃。不作不起故。忍是涅槃。念 <lb ed="X" n="0029c08"/><lb ed="R047" n="0057b17"/>念灭故。精进是涅槃。无所取故。禅定是涅槃。不贪 <lb ed="X" n="0029c09"/><lb ed="R047" n="0057b18"/>著故。慧是涅槃。不得相故。此大乘通教六度。又第 <lb ed="X" n="0029c10"/><lb ed="R047" n="0058a01"/>四云。能达一切法无所捨名檀。达一切法无所漏 <lb ed="X" n="0029c11"/><lb ed="R047" n="0058a02"/>失名尸。达一切法无所伤损名忍。达一切法平等 <lb ed="X" n="0029c12"/><lb ed="R047" n="0058a03"/>名禅。达一切法无有起相名慧。如此六度次第修 <lb ed="X" n="0029c13"/><lb ed="R047" n="0058a04"/>者。大乘别教。若不动此念。一心具足。顿修六度。大 <lb ed="X" n="0029c14"/><lb ed="R047" n="0058a05"/>乘圆教也。故菩萨放光化他。诸相不一。须以教定 <lb ed="X" n="0029c15"/><lb ed="R047" n="0058a06"/>之。如思益中<name role="" type="person">网明菩萨</name>。放光遍照十方阿僧祇国。 <lb ed="X" n="0029c16"/><lb ed="R047" n="0058a07"/>一切烦恼。一切疾病。遇光安乐。乃至<persName>佛</persName>自放六度 <lb ed="X" n="0029c17"/><lb ed="R047" n="0058a08"/>光。触者蒙益。当知大乘一一禅中。须具慈悲喜捨。 <lb ed="X" n="0029c18"/><lb ed="R047" n="0058a09"/>具出花严。此不备引。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c19"/><lb ed="R047" n="0058a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029c1901">又见<persName>佛</persName>子。未尝睡眠。经行林中。勤求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c20"/><lb ed="R047" n="0058a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029c2001">第二一行。问精进。即是般舟三昧经念<persName>佛</persName>等法门 <lb ed="X" n="0029c21"/><lb ed="R047" n="0058a12"/>也。般舟此翻<persName>佛</persName>立。此擧除睡中最。以九十日常行 <lb ed="X" n="0029c22"/><lb ed="R047" n="0058a13"/>故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c23"/><lb ed="R047" n="0058a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029c2301">又见具戒。威仪无缺。净如宝珠。以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c24"/><lb ed="R047" n="0058a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029c2401">第三一行。问戒也。大论所出。戒有十种。一不缺戒 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0030a" n="0030a"/> <lb ed="X" n="0030a01"/><lb ed="R047" n="0058a16"/>者。即是持于性善乃至四重等。淸净如守护明珠。 <lb ed="X" n="0030a02"/><lb ed="R047" n="0058a17"/>犯者如珠破缺。二不破戒者。即持十三。无有损破。 <lb ed="X" n="0030a03"/><lb ed="R047" n="0058a18"/>犯如器破。三不穿戒者。是持波逸提等。犯如器漏。 <lb ed="X" n="0030a04"/><lb ed="R047" n="0058b01"/>此三戒是律仪戒也。四不杂戒者。持定共戒也。五 <lb ed="X" n="0030a05"/><lb ed="R047" n="0058b02"/>随道戒者。随顺谛理。能破见惑。名为随道。六无著 <lb ed="X" n="0030a06"/><lb ed="R047" n="0058b03"/>戒者。见真成圣。于思惟惑。无所染著。七智所赞戒 <lb ed="X" n="0030a07"/><lb ed="R047" n="0058b04"/>者。幷八自在戒。幷约菩萨化他。为<persName>佛</persName>所赞。故九随 <lb ed="X" n="0030a08"/><lb ed="R047" n="0058b05"/>定戒。十具足究竟戒。住首楞严定也。经言威仪无 <lb ed="X" n="0030a09"/><lb ed="R047" n="0058b06"/>缺。擧初不缺戒。净如宝珠。即第十究竟戒。经擧初 <lb ed="X" n="0030a10"/><lb ed="R047" n="0058b07"/>後。中间可知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a11"/><lb ed="R047" n="0058b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0030a1101">又见<persName>佛</persName>子。住忍辱力。增上慢人。恶骂捶打。皆悉能忍。 <lb ed="X" n="0030a12"/><lb ed="R047" n="0058b09"/>以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a13"/><lb ed="R047" n="0058b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0030a1301">第四一行半。问忍。即生法二忍。<anchor xml:id="nkr_note_add_0030a1301" n="0030a1301"/><anchor xml:id="beg0030a1301" n="0030a1301"/>已<anchor xml:id="end0030a1301"/>如前释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a14"/><lb ed="R047" n="0058b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0030a1401">又见菩萨。離诸戏笑。及痴眷属。亲近智者。一心除乱。 <lb ed="X" n="0030a15"/><lb ed="R047" n="0058b12"/>摄念山林。亿千万岁。以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a16"/><lb ed="R047" n="0058b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0030a1601">第五两行。更问禅也。初一行半明所離。次半行明 <lb ed="X" n="0030a17"/><lb ed="R047" n="0058b14"/>離意也。凡诸修禅皆须離盖。具如止观也。言離戏 <lb ed="X" n="0030a18"/><lb ed="R047" n="0058b15"/>笑。是却掉悔盖。離痴眷属。是却嗔盖。近智者。除疑 <lb ed="X" n="0030a19"/><lb ed="R047" n="0058b16"/>盖。一心除乱。是却贪盖。摄念山林。是除睡盖。须離 <lb ed="X" n="0030a20"/><lb ed="R047" n="0058b17"/>五盖者。意在<persName>佛</persName>道。又如宝积经。迦葉云。有四缘。急 <lb ed="X" n="0030a21"/><lb ed="R047" n="0058b18"/>走捨離百由旬外。一利养。二恶友。三恶众。四同住 <lb ed="X" n="0030a22"/><lb ed="R047" n="0059a01"/>多戏笑。或嗔鬥等。又云。若有打截大千众生。未名 <lb ed="X" n="0030a23"/><lb ed="R047" n="0059a02"/>为罪。若有恶心恼发菩提心人。其罪又过于是。般 <lb ed="X" n="0030a24"/><lb ed="R047" n="0059a03"/>舟经须令離痴人。痴眷属。及鄕里等。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0030b" n="0030b"/> <lb ed="X" n="0030b01"/><lb ed="R047" n="0059a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0030b0101">或见菩萨。肴膳饮食。百种汤药。施<persName>佛</persName>及僧。名衣上服。 <lb ed="X" n="0030b02"/><lb ed="R047" n="0059a05"/>價値千万。或无價衣。施<persName>佛</persName>及僧。千万亿种。栴檀宝舍。 <lb ed="X" n="0030b03"/><lb ed="R047" n="0059a06"/>众妙卧具。施<persName>佛</persName>及僧。淸净园林。花果茂盛。流泉浴池。 <lb ed="X" n="0030b04"/><lb ed="R047" n="0059a07"/>施<persName>佛</persName>及僧。如是等施。种种微妙。欢喜无厌。求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b05"/><lb ed="R047" n="0059a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0030b0501">第六五行。问檀度也。初四行明四事施。如是下一 <lb ed="X" n="0030b06"/><lb ed="R047" n="0059a09"/>行结成檀度也。初行饮食。次行汤药。第三行衣服。 <lb ed="X" n="0030b07"/><lb ed="R047" n="0059a10"/>第四行卧具房舍。园林浴池。桥樑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>美井。皆此事收 <lb ed="X" n="0030b08"/><lb ed="R047" n="0059a11"/>也。肴<g ref="#CB01469">菹</g>也。膳美食也。不知何事嘉祥及涉法师 <lb ed="X" n="0030b09"/><lb ed="R047" n="0059a12"/>皆以肴为肉。纵有一分字義通肉。何须置馀专用 <lb ed="X" n="0030b10"/><lb ed="R047" n="0059a13"/>于肉。使末代少识疑之。应云非穀而食曰肴。若作 <lb ed="X" n="0030b11"/><lb ed="R047" n="0059a14"/><g ref="#CB04514">肴</g>者啖也。说文曰。膳者具食也。祇从肉作。训啖尔。 <lb ed="X" n="0030b12"/><lb ed="R047" n="0059a15"/>谁即名为啖肉。或云是肉。乃未制之前。斯言更谬。 <lb ed="X" n="0030b13"/><lb ed="R047" n="0059a16"/>大乘顿制。一切断肉。何论楞伽前後制耶。况复幷 <lb ed="X" n="0030b14"/><lb ed="R047" n="0059a17"/>是光中所见。岂一万八千。咸同未施断肉之制。犹 <lb ed="X" n="0030b15"/><lb ed="R047" n="0059a18"/>以<g ref="#CB04514">肴</g>肉供<persName>佛</persName>僧耶。经云名衣等者。如此土迦葉袈 <lb ed="X" n="0030b16"/><lb ed="R047" n="0059b01"/>裟値十万两金。光中所见。或当有此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b17"/><lb ed="R047" n="0059b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0030b1701">或有菩萨。说寂灭法。种种教诏。无数众生。或见菩萨。 <lb ed="X" n="0030b18"/><lb ed="R047" n="0059b03"/>观诸法性。无有二相。犹如虚空。又见<persName>佛</persName>子。心无所著。 <lb ed="X" n="0030b19"/><lb ed="R047" n="0059b04"/>以此妙慧。求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b20"/><lb ed="R047" n="0059b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0030b2001">第七有三行。问般若也。此应五意消之。先直消经 <lb ed="X" n="0030b21"/><lb ed="R047" n="0059b06"/>者。初一行明不可说而说般若。次一行明不可观 <lb ed="X" n="0030b22"/><lb ed="R047" n="0059b07"/>而观般若。三一行言语道断。心行处灭。即说不可 <lb ed="X" n="0030b23"/><lb ed="R047" n="0059b08"/>说。观不可观般若也。第二约方等时释者。或可用 <lb ed="X" n="0030b24"/><lb ed="R047" n="0059b09"/>此三番般若成。上见他土说方等中六度。以五随 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0030c" n="0030c"/> <lb ed="X" n="0030c01"/><lb ed="R047" n="0059b10"/>般若故也。第三对般若时释者。或可别拟他土说 <lb ed="X" n="0030c02"/><lb ed="R047" n="0059b11"/>方等。後明大品教。盛谈般若寂灭。无二淸净不著。 <lb ed="X" n="0030c03"/><lb ed="R047" n="0059b12"/>表此彼同也。第四对三味释者。或可说寂灭法。是 <lb ed="X" n="0030c04"/><lb ed="R047" n="0059b13"/>方等中意。观诸法性。犹如虚空。是般若中意。正是 <lb ed="X" n="0030c05"/><lb ed="R047" n="0059b14"/>历法作观。法相无二。此義实与大品相会。若作彼 <lb ed="X" n="0030c06"/><lb ed="R047" n="0059b15"/>土见法花意者。以此妙慧求无上道一行是也。但 <lb ed="X" n="0030c07"/><lb ed="R047" n="0059b16"/>见修妙慧人。不见法花妙慧座席。若见座席。即知 <lb ed="X" n="0030c08"/><lb ed="R047" n="0059b17"/>此妙如彼。何事须疑。但见人不见座席。阖众疑问 <lb ed="X" n="0030c09"/><lb ed="R047" n="0059b18"/>也。第五重对般若释者。或可三番般若。与此间般 <lb ed="X" n="0030c10"/><lb ed="R047" n="0060a01"/>若相同。未知此後次何所说。是故疑问。上长行文 <lb ed="X" n="0030c11"/><lb ed="R047" n="0060a02"/>迮。但擧六意。偈颂既廣。显義泠然。况所见难量故。 <lb ed="X" n="0030c12"/><lb ed="R047" n="0060a03"/>详之至五。收罗既廣。不出于斯。问。第五释与第三 <lb ed="X" n="0030c13"/><lb ed="R047" n="0060a04"/>释。何别。答。第三直以不说而说等。与般若相同。故 <lb ed="X" n="0030c14"/><lb ed="R047" n="0060a05"/>且对之。第五中因第四释中。以第三行对于法花 <lb ed="X" n="0030c15"/><lb ed="R047" n="0060a06"/>者。良由妙慧二字。仍云见人不见座席。故却将初 <lb ed="X" n="0030c16"/><lb ed="R047" n="0060a07"/>後二行。归于中间一行。不观而观。正同般若。即与 <lb ed="X" n="0030c17"/><lb ed="R047" n="0060a08"/>不见法花座席同。等是不见故。未消法花。释之还同 <lb ed="X" n="0030c18"/><lb ed="R047" n="0060a09"/>般若。故有第五意。初皆云或者。意在于斯。上长行 <lb ed="X" n="0030c19"/><lb ed="R047" n="0060a10"/>但云种种因缘信解相貌。未分三味四教之别。释 <lb ed="X" n="0030c20"/><lb ed="R047" n="0060a11"/>者谁知此中三行。含于二味耶。此问般若时竟。始 <lb ed="X" n="0030c21"/><lb ed="R047" n="0060a12"/>上我见彼土恒沙菩萨。讫此。总第五问他土菩萨 <lb ed="X" n="0030c22"/><lb ed="R047" n="0060a13"/>行行经文毕。</p><p xml:id="pX30p0030c2206" cb:place="inline">△下从<name role="" type="person">文殊师利</name>又有去。第六问彼 <lb ed="X" n="0030c23"/><lb ed="R047" n="0060a14"/>土<persName>佛</persName>涅槃。有七行。明<persName>佛</persName>灭後。以舍利起塔者。正颂 <lb ed="X" n="0030c24"/><lb ed="R047" n="0060a15"/>上他土<persName>佛</persName>出五浊。从无相一法。开渐顿教故。有二 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0031a" n="0031a"/> <lb ed="X" n="0031a01"/><lb ed="R047" n="0060a16"/>法三道种种行类相貌不同。如上所见也。今见他 <lb ed="X" n="0031a02"/><lb ed="R047" n="0060a17"/>土<persName>佛</persName>般涅槃。<persName>佛</persName>子慕德。为树塔。即表无量悉归入 <lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R047" n="0060a18"/>一。一出无量。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a0301" n="0031a0301"/><anchor xml:id="beg0031a0301" n="0031a0301"/>已<anchor xml:id="end0031a0301"/>表。无量归一。正是入于涅槃 <lb ed="X" n="0031a04"/><lb ed="R047" n="0060b01"/>时也。此示竟竟。下但节文。就文为六。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R047" n="0060b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a0501"><name role="" type="person">文殊师利</name>。又有菩萨。<persName>佛</persName>灭度後。供养舍利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R047" n="0060b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a0601">初一行。总标<persName>佛</persName>灭度後起塔也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R047" n="0060b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a0701">又见<persName>佛</persName>子。造诸塔庙。无数恒沙。严饰国界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R047" n="0060b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a0801">第二一行。明塔数也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R047" n="0060b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a0901">宝塔高妙。五千由旬。纵廣正等。二千由旬。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R047" n="0060b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a1001">第三一行。明其塔量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R047" n="0060b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a1101">一一塔庙。各千幢幡。珠绞络幔。宝铃和鸣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R047" n="0060b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a1201">第四一行。明塔相也。梵语塔婆。此云方坟。方坟如 <lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R047" n="0060b10"/>此土冢墓。大灌顶翻为冢也。殿堂如此土灵宇。崇 <lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R047" n="0060b11"/>台峻阶。承露干雲。长表净域。归心上圣耳。新云窣 <lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R047" n="0060b12"/>睹波。此云高显处。即是安置身骨之处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R047" n="0060b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a1601">诸天龙神。人及非人。香花伎乐。常以供养。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R047" n="0060b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a1701">第五一行。明供养也。良以塔藏身骨。故供养者福 <lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R047" n="0060b15"/>大。不同殿堂形貌安处。故长阿含云。<persName>佛</persName>临涅槃。有 <lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R047" n="0060b16"/>梵摩比丘。<persName>佛</persName>前立执扇煽<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>言。却勿在吾前。阿 <lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R047" n="0060b17"/>难思念。此比丘常随侍<persName>佛</persName>。供给无厌。今者末後须 <lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R047" n="0060b18"/>其给使。乃令遣却何因缘耶。<persName>佛</persName>告阿难。今俱尸城 <lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R047" n="0061a01"/>十二由旬。诸天𡍫塞。嫌此比丘当<persName>佛</persName>前立。今者末 <lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R047" n="0061a02"/>後诸天神等。皆欲供养。而此比丘有大威德。光明 <lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R047" n="0061a03"/>映蔽。使我等不得亲近礼敬。是故令却。阿难白<persName>佛</persName>。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0031b" n="0031b"/> <lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R047" n="0061a04"/>何缘故有是身光。<persName>佛</persName>言。毘婆尸<persName>佛</persName>时。以欢喜心。手 <lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R047" n="0061a05"/>执火炬。照彼<persName>佛</persName>塔。使其身体光明乃尔。上至二十 <lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R047" n="0061a06"/>八天。身光不及。火照既尔。馀皆准知。舍利所住之 <lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R047" n="0061a07"/>处。其功不轻。慢之生罪。罪莫大焉。诸经斯例甚多。 <lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R047" n="0061a08"/>非今正意。略叙一缘生信。馀不具列。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R047" n="0061a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031b0601"><name role="" type="person">文殊师利</name>。诸<persName>佛</persName>子等。为供舍利。严饰塔庙。国界自然。 <lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R047" n="0061a10"/>殊特妙好。如天树王。其花开敷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R047" n="0061a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031b0801">第六两行。结供养等。天树者。即<name role="" type="person">忉利天</name>波利质多 <lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R047" n="0061a12"/>罗树也。经意正供舍利。傍严国界耳。若直尔严国。 <lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R047" n="0061a13"/>何须起塔。然上六行。幷见有灭度之相。则知<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0031b1001" n="0031b1001"/><anchor xml:id="beg0031b1001" n="0031b1001"/>已<anchor xml:id="end0031b1001"/> <lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R047" n="0061a14"/>入涅槃。虽见入于涅槃。不知尔前所说。何耶。时众 <lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R047" n="0061a15"/>不决。未测见由。不同古人畏妨寿量。但作起塔为 <lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R047" n="0061a16"/><persName>佛</persName>事释。况复尔前<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b1301" n="0031b1301"/><anchor xml:id="beg0031b1301" n="0031b1301"/>已<anchor xml:id="end0031b1301"/>见二苏。大小理足。不应褈说。 <lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R047" n="0061a17"/>始自偈初讫此。五十四行偈。颂彼此二土六瑞文 <lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R047" n="0061a18"/>竟。</p><p xml:id="pX30p0031b1502" cb:place="inline">△下从<persName>佛</persName>放一下。第二有八行。请答为二。初三 <lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R047" n="0061b01"/>行擧疑事述请。後五行释伏难。初擧事中又三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R047" n="0061b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031b1701"><persName>佛</persName>放一光。我及众会。见此国界。种种殊妙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R047" n="0061b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031b1801">此初一行。擧见此土事。白毫为本。白毫表中。为诸 <lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R047" n="0061b04"/>法之本。故先擧也。及见诸事。故云种种。问。但云<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R047" n="0061b05"/>放一光。见此国界。何曾关馀五瑞耶。答。因光见处。 <lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R047" n="0061b06"/>国界种种。一切皆妙。当知光是殊妙之本。况复诸 <lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R047" n="0061b07"/>瑞幷中为本。光即中也。他土由光亦尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R047" n="0061b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031b2301">诸<persName>佛</persName>神力。智慧稀有。放一净光。照无量国。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R047" n="0061b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031b2401">此一行。擧见他土事。诸<persName>佛</persName>为本。即总摄馀五也。言 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0031c" n="0031c"/> <lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R047" n="0061b10"/>诸<persName>佛</persName>者。擧诸显一。正指释迦也。神力智慧。即擧光 <lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R047" n="0061b11"/>本也。稀有即正歎也。尔前不尔。故云稀有。由二事 <lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R047" n="0061b12"/>故。其光乃净。言放一净光。即歎光体。次句歎用。所 <lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R047" n="0061b13"/>照国也。过万八千。方云无量。故前立数。且从所表。 <lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R047" n="0061b14"/>况复诸方所照亦尔。故云无量也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R047" n="0061b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031c0601">我等见此。得未曾有。<persName>佛</persName>子文殊。愿决众疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R047" n="0061b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031c0701">此一行。正请答也。初二句重擧所照。而歎过常。次 <lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R047" n="0061b17"/>二句擧见称号。以请答也。云见此者。二土瑞也。与 <lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R047" n="0061b18"/>一化异。故云未曾。既殊凡谄。未曾不虚。诸<persName>佛</persName>子等。 <lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R047" n="0062a01"/>疑事不轻。故重启之。非为专<anchor xml:id="nkr_note_add_0031c1001" n="0031c1001"/><anchor xml:id="beg0031c1001" n="0031c1001"/>己<anchor xml:id="end0031c1001"/>。故云众也。因此中 <lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R047" n="0062a02"/>正请。生出文殊初伏难也。请云<persName>佛</persName>子文殊愿决众 <lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R047" n="0062a03"/>疑。文殊仍此。起初伏难。汝云众疑。众未曾疑。若疑 <lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R047" n="0062a04"/>应问。众不发言有疑。我何所决。以质弥勒也。</p><p xml:id="pX30p0031c1318" cb:place="inline">△第 <lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R047" n="0062a05"/>二就释伏难为二。初四行正释伏难。次一行请答。 <lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R047" n="0062a06"/>言伏难者。文殊内心构难。不肯时答。其意有三。一 <lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R047" n="0062a07"/>者此瑞稀奇。不可仓猝轻尔有判。大事意远故也。 <lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R047" n="0062a08"/>二者智众如海。谦光推高。将护发起影响故。三者 <lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R047" n="0062a09"/>靳固前却。生众渴仰。将护当機结缘二众故。初二 <lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R047" n="0062a10"/>二義。共成第三。文殊故以伏难潜而拒之此。是文 <lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R047" n="0062a11"/>殊难意也。弥勒彰灼释难。意亦有三。一者瑞大疑 <lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R047" n="0062a12"/>大。若不为释。忧兕在怀。妨闻正法。二者众海乃多。 <lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R047" n="0062a13"/>機在仁者。三者阖众瞻仁。故知注诚慇重。所以彰 <lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R047" n="0062a14"/>言释难。请令时答。此示意文毕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R047" n="0062a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031c2401">四众欣仰。瞻仁及我。<persName>世尊</persName>何故。放斯光明。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0032a" n="0032a"/> <lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R047" n="0062a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a0101">此一行。弥勒释上正请後。文殊初伏难也。上伏难 <lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R047" n="0062a17"/>云众既无疑。今释云四众欣仰瞻仁及我。及我欲 <lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R047" n="0062a18"/>令我问。瞻仁欲得仁答。此释初难竟。文殊因此起 <lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R047" n="0062b01"/>第二难。众同有疑。不易可答。待<persName>佛</persName>出定。然後自决 <lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R047" n="0062b02"/>其疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R047" n="0062b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032a0601"><persName>佛</persName>子时答。决疑令喜。何所饶益。演斯光明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R047" n="0062b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a0701">弥勒即用此第二偈。释上次难也。若有疑在怀。忧 <lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R047" n="0062b05"/>兕不泰。应以时答。不知<persName>如来</persName>何时定起。故言<persName>佛</persName>子 <lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R047" n="0062b06"/>时答。即催促之辞。令其即答。决疑令喜。文殊因此 <lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R047" n="0062b07"/>释。故起第三伏难。我与仁者。同居学地。欲测于<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R047" n="0062b08"/>微共筹量。独令我答。于理不可。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a12"/><lb ed="R047" n="0062b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032a1201"><persName>佛</persName>坐道场。所得妙法。为欲说此。为当授记。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a13"/><lb ed="R047" n="0062b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a1301">弥勒即以此第三偈。释上第三难云。我亦微心下 <lb ed="X" n="0032a14"/><lb ed="R047" n="0062b11"/>男。踟蹰两楹。为说妙法。为当授记。故言<persName>佛</persName>坐道场 <lb ed="X" n="0032a15"/><lb ed="R047" n="0062b12"/>所得妙法。为欲说此。为当授记。文殊因此释故。起 <lb ed="X" n="0032a16"/><lb ed="R047" n="0062b13"/>第四难。若如汝说。即是释疑。何烦我答耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a17"/><lb ed="R047" n="0062b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032a1701">示诸<persName>佛</persName>土。众宝严净。及见诸<persName>佛</persName>。此非小缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a18"/><lb ed="R047" n="0062b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a1801">弥勒即以此第四偈。释上第四伏难。释意。安得以 <lb ed="X" n="0032a19"/><lb ed="R047" n="0062b16"/>我犹豫之心。而判大事。故言示诸<persName>佛</persName>土此非小缘。 <lb ed="X" n="0032a20"/><lb ed="R047" n="0062b17"/>文殊伏难既穷。谦光亦止。此四伏难。光宅受于次 <lb ed="X" n="0032a21"/><lb ed="R047" n="0062b18"/>师。次师受江北钊师。既是先贤文外巧思。故今天 <lb ed="X" n="0032a22"/><lb ed="R047" n="0063a01"/>台师用之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a23"/><lb ed="R047" n="0063a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032a2301">文殊当知。四众龙神。瞻察仁者。为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a24"/><lb ed="R047" n="0063a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a2401">此一行偈。弥勒重结请答。始自上尔时弥勒菩萨。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0032b" n="0032b"/> <lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R047" n="0063a04"/>欲自决疑。讫此。第四发问序毕。</p><p xml:id="pX30p0032b0113" cb:place="inline">△从尔时文殊师 <lb ed="X" n="0032b02"/><lb ed="R047" n="0063a05"/>利语弥勒下。讫偈。名答问序。有长行偈颂。长行为 <lb ed="X" n="0032b03"/><lb ed="R047" n="0063a06"/>四。一从语下。名唯忖答。二从善男子我于下。名略 <lb ed="X" n="0032b04"/><lb ed="R047" n="0063a07"/>曾见答。三从诸善下。名廣曾见答。四从今见下。名 <lb ed="X" n="0032b05"/><lb ed="R047" n="0063a08"/>分明判答也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b06"/><lb ed="R047" n="0063a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032b0601">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>。语弥勒菩萨摩诃萨。及诸大士。善男 <lb ed="X" n="0032b07"/><lb ed="R047" n="0063a10"/>子等。如我唯忖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b08"/><lb ed="R047" n="0063a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032b0801">此乃标章唯忖也。夫以下测上。止可罔像卜度。唯 <lb ed="X" n="0032b09"/><lb ed="R047" n="0063a12"/>昔俦今。不可顿决。所以初从彷彿。唯者思惟也。忖 <lb ed="X" n="0032b10"/><lb ed="R047" n="0063a13"/>者忖量也。唯今如昔。忖昔如今。然文殊古<persName>佛</persName>。岂应 <lb ed="X" n="0032b11"/><lb ed="R047" n="0063a14"/>不知迹示思惟也。此唯忖答。答上此土问也。故先 <lb ed="X" n="0032b12"/><lb ed="R047" n="0063a15"/>以下五句文。酬序六疑也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b13"/><lb ed="R047" n="0063a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032b1301">今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。欲说大法。雨大法雨。吹大法螺。击大法鼓。 <lb ed="X" n="0032b14"/><lb ed="R047" n="0063a17"/>演大法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b15"/><lb ed="R047" n="0063a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032b1501">此一节正唯忖答。答上迹门。六瑞事也。欲说大法 <lb ed="X" n="0032b16"/><lb ed="R047" n="0063b01"/>者。答说法瑞。唯昔诸<persName>佛</persName>。说无量義。後开权显实。收 <lb ed="X" n="0032b17"/><lb ed="R047" n="0063b02"/>无量归一。忖今<persName>佛</persName>既说法<anchor xml:id="nkr_note_add_0032b1701" n="0032b1701"/><anchor xml:id="beg0032b1701" n="0032b1701"/>已<anchor xml:id="end0032b1701"/>。亦应开权显实。会无 <lb ed="X" n="0032b18"/><lb ed="R047" n="0063b03"/>量以归一。一者即大法也。雨大法雨者。答上雨花 <lb ed="X" n="0032b19"/><lb ed="R047" n="0063b04"/>瑞。唯昔诸<persName>佛</persName>天雨四华之後。普入圆因住行向地。 <lb ed="X" n="0032b20"/><lb ed="R047" n="0063b05"/>忖于今<persName>佛</persName>雨花之後。皆成<persName>佛</persName>因。如天非小大。非赤 <lb ed="X" n="0032b21"/><lb ed="R047" n="0063b06"/>白。而雨赤白之花。第一義。非开示悟入。见此理时。 <lb ed="X" n="0032b22"/><lb ed="R047" n="0063b07"/>即证开示悟入。譬如种子得雨萌开。今闻大法雨。 <lb ed="X" n="0032b23"/><lb ed="R047" n="0063b08"/>润法性种。破无明糠。开于十住<persName>佛</persName>知见也。唯昔雨 <lb ed="X" n="0032b24"/><lb ed="R047" n="0063b09"/>华时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032b2401" n="0032b2401"/><anchor xml:id="beg0032b2401" n="0032b2401"/>已<anchor xml:id="end0032b2401"/>表当说圆因四位。故四而非果。忖今天花 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0032c" n="0032c"/> <lb ed="X" n="0032c01"/><lb ed="R047" n="0063b10"/>而四雨。了时会之一因。一因必四位为所阶。四雨 <lb ed="X" n="0032c02"/><lb ed="R047" n="0063b11"/>以義天为能表。吹大法螺者。答上大众心喜瑞。唯 <lb ed="X" n="0032c03"/><lb ed="R047" n="0063b12"/>昔四众见瑞。欢喜障除。機动即改人教行理。忖今 <lb ed="X" n="0032c04"/><lb ed="R047" n="0063b13"/>众喜。亦应障機动。改人教行理。所改既深。故言大 <lb ed="X" n="0032c05"/><lb ed="R047" n="0063b14"/>法螺。譬如吹螺知是改号。今之与先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c0501" n="0032c0501"/><anchor xml:id="beg0032c0501" n="0032c0501"/>已<anchor xml:id="end0032c0501"/>得十住。今 <lb ed="X" n="0032c06"/><lb ed="R047" n="0063b15"/>从十住。闻法更改。入十行。示<persName>佛</persName>知见。喜心内动。圆 <lb ed="X" n="0032c07"/><lb ed="R047" n="0063b16"/>障冥壞。改昔权人。成今妙众。言击大法鼓。答上地 <lb ed="X" n="0032c08"/><lb ed="R047" n="0063b17"/>动瑞。唯昔地动<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c0801" n="0032c0801"/><anchor xml:id="beg0032c0801" n="0032c0801"/>已<anchor xml:id="end0032c0801"/>後。即有六番破无明惑。忖于今 <lb ed="X" n="0032c09"/><lb ed="R047" n="0063b18"/><persName>佛</persName>地动之後。亦应六番破无明惑。声教极妙。故言 <lb ed="X" n="0032c10"/><lb ed="R047" n="0064a01"/>大鼓。譬如击鼓知是诫兵。今之与先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c1001" n="0032c1001"/><anchor xml:id="beg0032c1001" n="0032c1001"/>已<anchor xml:id="end0032c1001"/>在十行。闻 <lb ed="X" n="0032c11"/><lb ed="R047" n="0064a02"/>法诫入迴向。悟<persName>佛</persName>知见。故知诫兵。必破边疆之大 <lb ed="X" n="0032c12"/><lb ed="R047" n="0064a03"/>贼。地动则除中理之无明故。二乘昔来都无斯理。 <lb ed="X" n="0032c13"/><lb ed="R047" n="0064a04"/>序中冥利。时众未知。演大法義者。答上放光瑞。唯 <lb ed="X" n="0032c14"/><lb ed="R047" n="0064a05"/>昔诸<persName>佛</persName>放白毫光。後说法花。彼此道同。忖于今<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0032c15"/><lb ed="R047" n="0064a06"/>放光後。廣明五<persName>佛</persName>道同。又演之言布。横阔竖深。乃 <lb ed="X" n="0032c16"/><lb ed="R047" n="0064a07"/>是演義。今之与先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c1601" n="0032c1601"/><anchor xml:id="beg0032c1601" n="0032c1601"/>已<anchor xml:id="end0032c1601"/>在十向。又重闻法。从向入地。 <lb ed="X" n="0032c17"/><lb ed="R047" n="0064a08"/>入<persName>佛</persName>知见。穷无明源。尽法界边。深廣备足。又忖今 <lb ed="X" n="0032c18"/><lb ed="R047" n="0064a09"/>同昔。睹光<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c1801" n="0032c1801"/><anchor xml:id="beg0032c1801" n="0032c1801"/>已<anchor xml:id="end0032c1801"/>表开显道同。故以一光。俱照彼此。此 <lb ed="X" n="0032c19"/><lb ed="R047" n="0064a10"/>表释迦。彼表四<persName>佛</persName>。既是<persName>佛</persName>道。故言演大法義。如是 <lb ed="X" n="0032c20"/><lb ed="R047" n="0064a11"/>五句。悉是唯昔判今。忖今类昔。会文附義。唯少入 <lb ed="X" n="0032c21"/><lb ed="R047" n="0064a12"/>定一瑞。而雨花动地放光等。皆由入定故尔。意则 <lb ed="X" n="0032c22"/><lb ed="R047" n="0064a13"/>兼具。无劳疑也。然此唯忖一答。大圣忖量。不徒涉 <lb ed="X" n="0032c23"/><lb ed="R047" n="0064a14"/>虑。当知此初唯忖。乃为略廣二答之基。故弥勒思 <lb ed="X" n="0032c24"/><lb ed="R047" n="0064a15"/>瑞以设疑。文殊附疑以忖𢜬。是故思惟昔<persName>佛</persName>正前 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0033a" n="0033a"/> <lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R047" n="0064a16"/>之六瑞忖量今<persName>佛</persName>瑞後之三周。故下廣略答。适时 <lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R047" n="0064a17"/>方显思忖。此即一经之骨目也。问。大法法義二句 <lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R047" n="0064a18"/>何殊。答。大法表此土开显。法義。表彼此道同。此照 <lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R047" n="0064b01"/>于彼。彼同于此。故云演也。幷一代所无。信答问有 <lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R047" n="0064b02"/>在。当知经之五句。初句是总。後四句是别。言总者 <lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R047" n="0064b03"/>大法是也。以下四句皆是大法。故知下四为成初 <lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R047" n="0064b04"/>句之总也。言别者。雨吹击演。开示悟入是也。即以 <lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R047" n="0064b05"/>雨等别彼大法。令入住等。对四位故。名之为别。然 <lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R047" n="0064b06"/>私谓。此四别对住行向地。且从竖義言之。若一一 <lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R047" n="0064b07"/>位各论横竖。当位自具从始至末。如雨花用表四 <lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R047" n="0064b08"/>位。吹螺通表改于四位。击鼓亦通表四番破惑。演 <lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R047" n="0064b09"/>说通于横竖深廣。始自雨花。终至法義。一一该于 <lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R047" n="0064b10"/>迹门廣说。句句皆含为令众生<persName>佛</persName>知之见。一位具 <lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R047" n="0064b11"/>足一切位也。然从竖释者。且从闻法得益不同。今 <lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R047" n="0064b12"/>从入住者。且名法雨。乃至入地。且名法義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R047" n="0064b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0033a1601">诸善男子。我于过去诸<persName>佛</persName>。曾见此瑞。放斯光<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a1601" n="0033a1601"/><anchor xml:id="beg0033a1601" n="0033a1601"/>已<anchor xml:id="end0033a1601"/>。即说 <lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R047" n="0064b14"/>大法。是故当知。今<persName>佛</persName>现光。亦复如是。欲令众生。咸得 <lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R047" n="0064b15"/>闻知一切世间。难信之法。故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R047" n="0064b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0033a1901">此乃妙德引过去略曾见。答上他土问也。然此土 <lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R047" n="0064b17"/>五瑞。不通他土。唯放光一瑞。遍照东方。既云放斯 <lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R047" n="0064b18"/>光<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a2101" n="0033a2101"/><anchor xml:id="beg0033a2101" n="0033a2101"/>已<anchor xml:id="end0033a2101"/>。即说大法。他土六瑞。以光为总。因光先睹圣 <lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R047" n="0065a01"/>主演说。故知略曾见答。专答放光。是答他土之问 <lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R047" n="0065a02"/>也。初文且以<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a2301" n="0033a2301"/><anchor xml:id="beg0033a2301" n="0033a2301"/>己<anchor xml:id="end0033a2301"/>智唯忖。今文略引曾见答義。小分明于 <lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R047" n="0065a03"/>前。且从言说阶渐释耳。善男子者。即开前七方便 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0033b" n="0033b"/> <lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R047" n="0065a04"/>为善。堪闻独妙名男。男子即大丈夫。能见<persName>佛</persName>性者 <lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R047" n="0065a05"/>是也。男子通在五时。须约教判。当知妙德今见如 <lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R047" n="0065a06"/>昔。昔只是今。故引过去。酬上问他。显序正同也。曾 <lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R047" n="0065a07"/>见者。即是见廣言中庠序。略廣渐增。为答之方。宾 <lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R047" n="0065a08"/>主仪耳。欲令众生。咸得闻知者。欲令之言。谈教意 <lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R047" n="0065a09"/>也。闻即闻慧。知即思慧。即开显之闻思。故云难信。 <lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R047" n="0065a10"/>二慧必须修也。如下文云若闻是经思惟修习也。 <lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R047" n="0065a11"/>闻知亦信法雨行也。以一部文。凡论入法。不出二 <lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R047" n="0065a12"/>行。二慧得入诸位。二行须各有三慧故也。闻知何 <lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R047" n="0065a13"/>法義耶。然闻知收无量归一。即上大法意。又闻知 <lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R047" n="0065a14"/>改三乘教理。即上法螺十行。又闻知六番破无明。 <lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R047" n="0065a15"/>即上法鼓十向。又闻诸<persName>佛</persName>道同。即上大法義十地。 <lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R047" n="0065a16"/>又闻开示等。即上法雨十住。故知略曾还述唯忖 <lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R047" n="0065a17"/>也。通指诸位幷开<persName>佛</persName>知见。故云一切世间难信之 <lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R047" n="0065a18"/>法。当知难信之珠。四十馀年。方乃信解故。何義指 <lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R047" n="0065b01"/>今文为彼。指上为此耶。良以唯忖有今<persName>佛</persName>之言。略 <lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R047" n="0065b02"/>曾有过去之语。以今表此。以过表彼也。若尔廣曾 <lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R047" n="0065b03"/>亦有过去之言。何以双表。然廣中具述三同。以显 <lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R047" n="0065b04"/>此。复有过去之语。以表他也。</p><p xml:id="pX30p0033b1912" cb:place="inline">△此诸善男子。至下 <lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R047" n="0065b05"/>汝身是也。一节经文。是第三廣曾见。答此土他土 <lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R047" n="0065b06"/>之问也。再引廣曾见答。更分明于略。弥勒因光横 <lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R047" n="0065b07"/>见东方。以为问。文殊引昔竖见而为答。横竖显诸 <lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R047" n="0065b08"/><persName>佛</persName>道同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R047" n="0065b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0033b2401">诸善男子。如过去无量无边。不可思议。阿僧祇劫。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0033c" n="0033c"/> <lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R047" n="0065b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0033c0101">初此是引一<persName>佛</persName>同中。初明过去时节文也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R047" n="0065b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0033c0201">尔时有<persName>佛</persName>。号日月灯明<persName>如来</persName>。<persName>应供</persName>。<persName>正遍知</persName>。<persName>明行足</persName>。善 <lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R047" n="0065b12"/>逝。<persName>世间解</persName>。<persName>无上士</persName><persName>调御丈夫</persName>。<persName>天人师</persName>。<persName>佛</persName>。<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R047" n="0065b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0033c0401">此初一<persName>佛</persName>次标名同也。通号可与今<persName>佛</persName>同。别名云 <lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R047" n="0065b14"/>何同。此当以名别義同为释。何者。日是慧。月是定。 <lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R047" n="0065b15"/>定慧是自行德。灯明是化他德。能仁能定慧。能自 <lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R047" n="0065b16"/>他。故同也。又日月灯是三智。今<persName>佛</persName>亦三智。随缘称 <lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R047" n="0065b17"/>别。義则不殊。故言名同。若尔何<persName>佛</persName>无定慧三智。独 <lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R047" n="0065b18"/>云灯明与释迦同耶。然馀<persName>佛</persName>纵具此義。不及灯明 <lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R047" n="0066a01"/>義显。何者。如楞严中。坚意问寿。<persName>佛</persName>令往东方。过三 <lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R047" n="0066a02"/>万二千<persName>佛</persName>土。有<persName>佛</persName>名照明莊严自在王。坚意往问 <lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R047" n="0066a03"/>竟。阿难云。如我解<persName>佛</persName>所说。彼<persName>佛</persName>是释迦异名尔。故 <lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R047" n="0066a04"/>照明之言。正与日月灯明。義同。故云義同也。此十 <lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R047" n="0066a05"/>号者。即一体三身之十号。须更约教分判相别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R047" n="0066a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0033c1501">演说正法。初善中善後善。其義深远。其语巧妙。纯一 <lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R047" n="0066a07"/>无杂。具足淸白梵行之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R047" n="0066a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0033c1701">此是初一<persName>佛</persName>。第三说法同。即昔<persName>佛</persName>先顿後渐。同是 <lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R047" n="0066a09"/>五时故也。演说正法初中後善者。即是顿教花严 <lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R047" n="0066a10"/>时七善也。夫七善之语。乃通大小。若准<persName>佛</persName>慧同。今 <lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R047" n="0066a11"/>应云圆乘七善也。言初中後善者。即是顿教序正 <lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R047" n="0066a12"/>流通。即名时节善。其義深远。即是顿教了義之理。 <lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R047" n="0066a13"/>二乘不测其边底。故言深远。是第二義善。其语巧 <lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R047" n="0066a14"/>妙。即是顿教八音所吐。会理直说。悦菩萨心。即顿 <lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R047" n="0066a15"/>教之文。名第三语善。纯一无杂。不与二乘共。即是 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0034a" n="0034a"/> <lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R047" n="0066a16"/>顿教第四独一善。具足者。具明界内界外满字之 <lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R047" n="0066a17"/>法。即是第五顿教圆满善。淸白。无二边瑕秽。即是 <lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R047" n="0066a18"/>第六顿教调柔善。梵行之相者。即是第七顿教无 <lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R047" n="0066b01"/>缘慈善也。此即最初说顿初同。答弥勒问他土<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R047" n="0066b02"/>初说顿法同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R047" n="0066b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0034a0601">为求声闻者。说应四谛法。度生老病死。究竟涅槃。为 <lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R047" n="0066b04"/>求辟支<persName>佛</persName>者。说应十二因缘法。为诸菩萨。说应六波 <lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R047" n="0066b05"/>罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R047" n="0066b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0034a0901">此即引初古<persName>佛</persName>次顿之後。开渐教法同也。不明方 <lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R047" n="0066b07"/>等般若者何。但以六波罗蜜拟之。即是二苏只文 <lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R047" n="0066b08"/>略耳。上问若人遭苦等。今引古<persName>佛</persName>亦开此渐。以答 <lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R047" n="0066b09"/>斯问也。次引为求辟支<persName>佛</persName>等。答上若人有福问也。 <lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R047" n="0066b10"/>次引为诸菩萨等。答上<persName>佛</persName>子修种种行之问也。此 <lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R047" n="0066b11"/>引古<persName>佛</persName>说法。至波罗蜜等。明今<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a1401" n="0034a1401"/><anchor xml:id="beg0034a1401" n="0034a1401"/>已<anchor xml:id="end0034a1401"/>与昔同二苏也。 <lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R047" n="0066b12"/>此六通云波罗蜜者。幷是西土之言。秦翻经论多 <lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R047" n="0066b13"/>不同。略出三翻。或云事究竟。或云到彼岸。或云度 <lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R047" n="0066b14"/>无极。云何事究竟。菩萨修此六法。能究竟通别二 <lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R047" n="0066b15"/>种因果。一切自行化他之事。故云事究竟。菩萨成 <lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R047" n="0066b16"/>此六法。能从二种生死此岸。到二种涅槃彼岸故 <lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R047" n="0066b17"/>也。菩萨因此六法。能度通别二种事理。诸法之旷 <lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R047" n="0066b18"/>远。故云度无极。此是经论三翻名義也。一檀波罗 <lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R047" n="0067a01"/>蜜者。云何檀名波罗蜜耶。梵云檀那。秦言佈施。所 <lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R047" n="0067a02"/>谓内有信心。外有福田。更有财物。三事和合。心生 <lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R047" n="0067a03"/>捨法。破悭贪法者。名为檀。言施有二种。一者财施。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0034b" n="0034b"/> <lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R047" n="0067a04"/>所谓四事。妻子身命。随所需者。皆能施与。俱名财 <lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R047" n="0067a05"/>施也。二者法施。所谓从诸<persName>佛</persName>及善知识所。或从经 <lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R047" n="0067a06"/>论幷自观行。心知闻见世间出世间法。菩萨以淸 <lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R047" n="0067a07"/>净心。为人演说一相平等行。此二种之行。名为檀 <lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R047" n="0067a08"/>也。波罗蜜者。翻名如前。由菩萨以淸净质直心。于 <lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R047" n="0067a09"/>檀中。能具修五种心故。檀名波罗蜜。五者云何。一 <lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R047" n="0067a10"/>者知施实相。若佈施人。受人。及财物三事。皆空俱 <lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R047" n="0067a11"/>不可得。入实相正观。以无所捨法。随他所需。能捨 <lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R047" n="0067a12"/>不吝。名知施实相。二名起慈悲心者。故菩萨虽知 <lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R047" n="0067a13"/>佈施实相。而无所有。起大慈悲心。欲因此施与一 <lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R047" n="0067a14"/>切乐。拔一切苦。名起慈悲心也。三名发愿者。施时 <lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R047" n="0067a15"/>愿因此施。得无上<persName>佛</persName>果。不求凡夫二乘果报。名发 <lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R047" n="0067a16"/>愿也。四名迴向者。随所施时。迴所施功德。向萨婆 <lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R047" n="0067a17"/>若。及施一切众生。名迴向也。五名具足方便。所谓 <lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R047" n="0067a18"/>能于佈施一法。旋转通达一切<persName>佛</persName>法。遍修诸行。名 <lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R047" n="0067b01"/>具足方便也。若能具足此五心。是时随有所施。因 <lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R047" n="0067b02"/>中说果。亦名事究竟。名到彼岸。名度无极。是菩萨 <lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R047" n="0067b03"/>所行佈施。故名为菩萨行檀波罗蜜。若至无上<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R047" n="0067b04"/>果。方是檀波罗蜜具足满也。二尸罗。三羼提。四毘 <lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R047" n="0067b05"/>梨。五禅。六般若。各有翻名幷五种心。幷是波罗蜜。 <lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R047" n="0067b06"/>例檀度中释。不委出相状也。此六更须约部教简 <lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R047" n="0067b07"/>判。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R047" n="0067b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0034b2301">令得阿耨多罗三藐三菩提。成一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R047" n="0067b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0034b2401">此引古<persName>佛</persName>会渐同也。即古<persName>佛</persName>开顿渐。後显实之说。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0034c" n="0034c"/> <lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R047" n="0067b10"/>始终修行究竟。此答上弥勒见他土<persName>佛</persName>涅槃後起 <lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R047" n="0067b11"/>塔之问也。即是今<persName>佛</persName>当与昔同。此即引最初古<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R047" n="0067b12"/>与<anchor xml:id="nkr_note_add_0034c0301" n="0034c0301"/><anchor xml:id="beg0034c0301" n="0034c0301"/>已<anchor xml:id="end0034c0301"/>今当同。同今<persName>佛</persName>三。初一<persName>佛</persName>三同竟。次当引二 <lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R047" n="0067b13"/>万同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R047" n="0067b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0034c0501">次复有<persName>佛</persName>。亦名日月灯明。次复有<persName>佛</persName>。亦名日月灯明。 <lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R047" n="0067b15"/>如是二万<persName>佛</persName>。皆同一字。号日月灯明。又同一姓。姓颇 <lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R047" n="0067b16"/>罗惰。弥勒当知。初<persName>佛</persName>後<persName>佛</persName>皆同一字。名日月灯明。十 <lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R047" n="0067b17"/>号具足。所可说法。初中後善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R047" n="0067b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0034c0901">此引二万<persName>佛</persName>。亦答弥勒上问。说法名号。皆同初<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R047" n="0068a01"/>也。此中只擧说顿同。故言初中後善。即古<persName>佛</persName>说华 <lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R047" n="0068a02"/>严教也。何故不明开渐耶。文殊巧说。为避繁文。但 <lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R047" n="0068a03"/>例初後。三同義足。文殊见时。皆具五味。然最後一 <lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R047" n="0068a04"/><persName>佛</persName>。但擧开渐同。次第互擧耳。而不引二万之前<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R047" n="0068a05"/>者。正为名字说法皆同。據義为便耳。皆是为顿开 <lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R047" n="0068a06"/>渐。过去<persName>佛</persName>既尔。验知他土不过万八千者。以过此 <lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R047" n="0068a07"/>外不同也。然二万者。表权实满故。二万约界如论。 <lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R047" n="0068a08"/>权实各一万。成二万法门也。灯明如前解也。姓颇 <lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R047" n="0068a09"/>罗惰者。此翻捷疾。亦云利根等。即婆罗门中一贵 <lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R047" n="0068a10"/>姓也。十号如前释。既云引同。姓何故异。纵使姓异。 <lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R047" n="0068a11"/>未足为乖。作義同时。不无其理。尊贵多闻。義同名 <lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R047" n="0068a12"/>别。岂以今古同名释迦耶。说顿法如前释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R047" n="0068a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0034c2201">其最後<persName>佛</persName>。未出家时。有八王子。一名有意。二名善意。 <lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R047" n="0068a14"/>三名无量意。四名宝意。五名增意。六名除疑意。七名 <lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R047" n="0068a15"/>响意。八名法意。是八王子。威德自在。各领四天下。是 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0035a" n="0035a"/> <lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R047" n="0068a16"/>诸王子。闻父出家。得阿耨多罗三藐三菩提。悉捨王 <lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R047" n="0068a17"/>位。亦随出家。发大乘意。常修梵行。皆为法师。<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a0201" n="0035a0201"/><anchor xml:id="beg0035a0201" n="0035a0201"/>已<anchor xml:id="end0035a0201"/>于千 <lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R047" n="0068a18"/>万<persName>佛</persName>所。殖诸善本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R047" n="0068b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035a0401">此即是第三最後一<persName>佛</persName>。开出渐同也。此一节是有 <lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R047" n="0068b02"/>子。明过去曾与今<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>八子。即是开出渐義。不明顿 <lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R047" n="0068b03"/>者。例前初<persName>佛</persName>幷二万<persName>佛</persName>。则三同義足。昔<persName>佛</persName>八子。今 <lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R047" n="0068b04"/><persName>佛</persName>一子。数虽不等。幷出同居土。土有见思。俱示有 <lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R047" n="0068b05"/>子。有子事同。一八赴缘之别。生一子。表一道淸净。 <lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R047" n="0068b06"/>生八子。表八正道。取有子義同也。然昔<persName>佛</persName>子出家 <lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R047" n="0068b07"/>发大乘意。今<persName>佛</persName>子出家住小乘果。云何同耶。答。昔 <lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R047" n="0068b08"/>化导<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1101" n="0035a1101"/><anchor xml:id="beg0035a1101" n="0035a1101"/>已<anchor xml:id="end0035a1101"/>竟。显本事彰。故云发大乘意。今未发迹。犹 <lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R047" n="0068b09"/>言罗汉。下文发本即是菩萨。其義同也。然出家者。 <lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R047" n="0068b10"/>即须出五住烦恼。二死之家也。得阿耨等者。此翻 <lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R047" n="0068b11"/>无上<persName>正遍知</persName>觉。捨王位者。捨金轮圣帝之位也。梵 <lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R047" n="0068b12"/>行。六度行愿也。得道<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1501" n="0035a1501"/><anchor xml:id="beg0035a1501" n="0035a1501"/>已<anchor xml:id="end0035a1501"/>後。以自行法。随機说教。导 <lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R047" n="0068b13"/>利人天。四弘誓愿。即大乘意。此明曾见与今<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1601" n="0035a1601"/><anchor xml:id="beg0035a1601" n="0035a1601"/>已<anchor xml:id="end0035a1601"/>同 <lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R047" n="0068b14"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R047" n="0068b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035a1801">是时日月灯明<persName>佛</persName>。说大乘经。名无量義。教菩萨法。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R047" n="0068b16"/>所护念。说是经<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1901" n="0035a1901"/><anchor xml:id="beg0035a1901" n="0035a1901"/>已<anchor xml:id="end0035a1901"/>。即于大众中。结跏趺坐。入于无量 <lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R047" n="0068b17"/>義处三昧。身心不动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R047" n="0068b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035a2101">此即古<persName>佛</persName>同此土智定一双也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R047" n="0069a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035a2201">是时天雨曼荼罗花。摩诃曼荼罗花。曼殊沙花。摩诃 <lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R047" n="0069a02"/>曼殊沙花。而散<persName>佛</persName>上及诸大众。普<persName>佛</persName>世界六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R047" n="0069a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035a2401">此即是古<persName>佛</persName>同此土因果一双。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0035b" n="0035b"/> <lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R047" n="0069a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035b0101">尔时会中比丘。比丘尼。优婆塞。优婆夷。天龙夜叉。乾 <lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R047" n="0069a05"/>闼婆。阿修罗。迦楼罗。紧那罗。摩睺罗伽。人非人。及诸 <lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R047" n="0069a06"/>小王。转轮圣王等。是诸大众。得未曾有。欢喜合掌。一 <lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R047" n="0069a07"/>心观<persName>佛</persName>。尔时<persName>如来</persName>。放眉间白毫相光。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R047" n="0069a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035b0501">此是古<persName>佛</persName>同此土感应一双。始从是时日下。讫此 <lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R047" n="0069a09"/>三双文。幷是文殊引古<persName>佛</persName>同此土六与今同。昔<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R047" n="0069a10"/>自土六瑞。悉与今<persName>佛</persName>瑞同。委释众等六瑞如前。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R047" n="0069a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035b0801">照东方万八千<persName>佛</persName>土。靡不周遍。如今所见是诸<persName>佛</persName>土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R047" n="0069a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035b0901">此是文殊引古<persName>佛</persName>同今<persName>佛</persName>他土六瑞。总云如今所 <lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R047" n="0069a13"/>见。则知昔<persName>佛</persName>他土六瑞。亦与今同。<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b1001" n="0035b1001"/><anchor xml:id="beg0035b1001" n="0035b1001"/>已<anchor xml:id="end0035b1001"/>上明古<persName>佛</persName>彼 <lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R047" n="0069a14"/>此六瑞同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R047" n="0069a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035b1201">弥勒当知。尔时会中。有二十亿菩萨。乐欲听法。是诸 <lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R047" n="0069a16"/>菩萨。见此光明。普照<persName>佛</persName>土。得未曾有。欲知此光所为 <lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R047" n="0069a17"/>因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R047" n="0069a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035b1501">此明古<persName>佛</persName>怀疑序同此土今也。然昔<persName>佛</persName>明别序。既有 <lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R047" n="0069b01"/>现瑞怀疑二序。而文无集众发问答问三序者。義 <lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R047" n="0069b02"/>推则有。既言说法。知必集众。既道怀疑。应知有问。 <lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R047" n="0069b03"/>若问必答。但例二序。兼得三序同。又若述昔答。则 <lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R047" n="0069b04"/>不俟文殊费辞。既不言答。亦不出问。又只缘不叙 <lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R047" n="0069b05"/>昔答。故以<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b2001" n="0035b2001"/><anchor xml:id="beg0035b2001" n="0035b2001"/>己<anchor xml:id="end0035b2001"/>辞。具腾始末。始说法花。终尽灭後。乃 <lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R047" n="0069b06"/>至结会。方结述云今见此瑞与本无异等。乃至偈 <lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R047" n="0069b07"/>云我见灯明<persName>佛</persName>。本光瑞如此。以是知今<persName>佛</persName>。欲说法 <lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R047" n="0069b08"/>华经等。利物乘機。巧申<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b2301" n="0035b2301"/><anchor xml:id="beg0035b2301" n="0035b2301"/>己<anchor xml:id="end0035b2301"/>见。何劳费辞耶。从上是 <lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R047" n="0069b09"/>时。讫此。引文殊曾见事。与今今同毕。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0035c" n="0035c"/> <lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R047" n="0069b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035c0101">时有菩萨。名曰妙光。有八百弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R047" n="0069b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035c0201">从此一节。至下汝身是也。明文殊曾见事。与今当 <lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R047" n="0069b12"/>同。文有六段。消释如下。此一节。是初昔因人同今因 <lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R047" n="0069b13"/>人也。昔因妙光。今因身子。正是所因人同。又昔<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R047" n="0069b14"/>八子师于妙光。<persName>如来</persName>起定。对告妙光。又付托妙光。 <lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R047" n="0069b15"/>今<persName>佛</persName>子罗雲亦师身子。<persName>佛</persName>从定起。亦对告身子。迹 <lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R047" n="0069b16"/>门譬说竟。又付讬身子。今古孱齐。是昔因人。与今 <lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R047" n="0069b17"/>因人同也。不同古师谬解。夫妙光菩萨。身子是声 <lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R047" n="0069b18"/>闻。云何同耶。然昔事<anchor xml:id="nkr_note_add_0035c0901" n="0035c0901"/><anchor xml:id="beg0035c0901" n="0035c0901"/>已<anchor xml:id="end0035c0901"/>彰。谈为菩萨。今事未发。道 <lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R047" n="0070a01"/>是声闻。比及发迹。身子即是大菩萨。非同何谓。昔 <lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R047" n="0070a02"/>妙光垂迹。何必不作声闻耶。此特是文殊巧说。方 <lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R047" n="0070a03"/>便隐显意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R047" n="0070a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035c1301">是时日月灯明<persName>佛</persName>。从三昧起。因妙光菩萨。说大乘经。 <lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R047" n="0070a05"/>名妙法莲花。教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R047" n="0070a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035c1501">此一文述曾见事。与今当同。中次说法名同也。上 <lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R047" n="0070a07"/>弥勒见他土初顿。顿後见鹿苑之渐。渐後见方等般 <lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R047" n="0070a08"/>若种种行。行後无境。不见法花涅槃之会。但见起 <lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R047" n="0070a09"/>塔供养之事。不见法花。怀疑请问。今文殊答曾见 <lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R047" n="0070a10"/><persName>佛</persName>初顿次渐後种种行毕。即说见法花。此彼六瑞 <lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R047" n="0070a11"/>之後。答出法花之相。明说法花後。即入涅槃。此分 <lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R047" n="0070a12"/>明定答他土之问也。上弥勒问中。无此法花之相。 <lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R047" n="0070a13"/>今文殊引曾见。答出定决众疑也。从三昧者。即调 <lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R047" n="0070a14"/>直定首楞严定也。起者出定之相。所表如下释。因 <lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R047" n="0070a15"/>者即对告人。是所因之人也。说大乘至莲花者。即 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0036a" n="0036a"/> <lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R047" n="0070a16"/>是正宗开显。一道淸净。无复馀乘。十方<persName>佛</persName>土中。唯 <lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R047" n="0070a17"/>有一乘法之大乘也。此一非对二得名。此大非对 <lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R047" n="0070a18"/>小名大。此乃離见闻觉知。法界明然淸净。所言教 <lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R047" n="0070b01"/>菩萨。至护念者。不同序中能生之義。此乃正宗异 <lb ed="X" n="0036a05"/><lb ed="R047" n="0070b02"/>名義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a06"/><lb ed="R047" n="0070b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036a0601">六十小劫。不起于座。时会听者。亦坐一处。六十小劫。 <lb ed="X" n="0036a07"/><lb ed="R047" n="0070b04"/>身心不动。听<persName>佛</persName>所说。谓如食顷。是时众中。无有一人 <lb ed="X" n="0036a08"/><lb ed="R047" n="0070b05"/>若身若心。而生懈倦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a09"/><lb ed="R047" n="0070b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036a0901">此是文殊引古时节当同之相。如今<persName>佛</persName>下文五十 <lb ed="X" n="0036a10"/><lb ed="R047" n="0070b07"/>小劫。谓如半日。即是时节同古<persName>佛</persName>也。须信经中六 <lb ed="X" n="0036a11"/><lb ed="R047" n="0070b08"/>十小劫。经文不虚。盖由機宜躬肃。闻法坚志。感<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0036a12"/><lb ed="R047" n="0070b09"/>威加。一坐经时。忘其久耳。不同生公表重寄时。注 <lb ed="X" n="0036a13"/><lb ed="R047" n="0070b10"/>家<persName>佛</persName>促自是機宜。谓如食顷。且夫时众那能促长 <lb ed="X" n="0036a14"/><lb ed="R047" n="0070b11"/>为短耶。然闻若志固。及经法力。兼<persName>佛</persName>威加。如食顷 <lb ed="X" n="0036a15"/><lb ed="R047" n="0070b12"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a16"/><lb ed="R047" n="0070b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036a1601">日月灯明<persName>佛</persName>。于六十小劫。说是经<anchor xml:id="nkr_note_add_0036a1601" n="0036a1601"/><anchor xml:id="beg0036a1601" n="0036a1601"/>已<anchor xml:id="end0036a1601"/>。即于梵魔沙门。 <lb ed="X" n="0036a17"/><lb ed="R047" n="0070b14"/>婆罗门。及天人。阿修罗众中。而宣此言。<persName>如来</persName>于今日 <lb ed="X" n="0036a18"/><lb ed="R047" n="0070b15"/>中夜。当入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a19"/><lb ed="R047" n="0070b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036a1901">此即引古<persName>佛</persName>唱灭当同。昔<persName>佛</persName>说法花竟。即便入灭。 <lb ed="X" n="0036a20"/><lb ed="R047" n="0070b17"/>亦如迦葉<persName>佛</persName>。盖彼是同居净土故也。今<persName>佛</persName>云<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0036a21"/><lb ed="R047" n="0070b18"/>不久当入涅槃。又云将死不久。化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0036a2101" n="0036a2101"/><anchor xml:id="beg0036a2101" n="0036a2101"/>已<anchor xml:id="end0036a2101"/>足。唱灭事 <lb ed="X" n="0036a22"/><lb ed="R047" n="0071a01"/>齐也。然古<persName>佛</persName>即入灭。时今<persName>佛</persName>说涅槃教了。方始入 <lb ed="X" n="0036a23"/><lb ed="R047" n="0071a02"/>灭。如何同耶。然古<persName>佛</persName>土净。不须扶律。今<persName>佛</persName>为在秽 <lb ed="X" n="0036a24"/><lb ed="R047" n="0071a03"/>土。须赎命。赎命者。既开显<anchor xml:id="nkr_note_add_0036a2401" n="0036a2401"/><anchor xml:id="beg0036a2401" n="0036a2401"/>已<anchor xml:id="end0036a2401"/>。法法莫不皆如。恐生 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0036b" n="0036b"/> <lb ed="X" n="0036b01"/><lb ed="R047" n="0071a04"/>不了即恶为行。乃说扶律赎法身命。又为兼权明 <lb ed="X" n="0036b02"/><lb ed="R047" n="0071a05"/>实。助发实故。带实用权。显权力故。过常未常。始末 <lb ed="X" n="0036b03"/><lb ed="R047" n="0071a06"/>一故。灭虽进否。等皆灭故。言梵魔者。即色界主。亦 <lb ed="X" n="0036b04"/><lb ed="R047" n="0071a07"/>三界主。魔是欲界主。沙门此云勤息。勤息恶故。婆 <lb ed="X" n="0036b05"/><lb ed="R047" n="0071a08"/>罗门此云净行。外道中出家净行种。更云及天人 <lb ed="X" n="0036b06"/><lb ed="R047" n="0071a09"/>等。但所列不同。幷趣擧耳。所以六道标善略恶。皆 <lb ed="X" n="0036b07"/><lb ed="R047" n="0071a10"/>取入<persName>佛</persName>法易故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036b08"/><lb ed="R047" n="0071a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036b0801">时有菩萨。名曰德藏。日月灯明<persName>佛</persName>。即授其记。告诸比 <lb ed="X" n="0036b09"/><lb ed="R047" n="0071a12"/>丘。是<name role="" type="person">德藏菩萨</name>。次当作<persName>佛</persName>。号曰净身<persName>多陀阿伽度</persName>。阿 <lb ed="X" n="0036b10"/><lb ed="R047" n="0071a13"/>罗诃。<persName>三藐三佛陀</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036b11"/><lb ed="R047" n="0071a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036b1101">此是文殊引古<persName>佛</persName>授记当同今<persName>佛</persName>也。然古<persName>佛</persName>自授 <lb ed="X" n="0036b12"/><lb ed="R047" n="0071a15"/>菩萨记。今经授声闻记。云何同。当知昔事<anchor xml:id="nkr_note_add_0036b1201" n="0036b1201"/><anchor xml:id="beg0036b1201" n="0036b1201"/>已<anchor xml:id="end0036b1201"/>成。故 <lb ed="X" n="0036b13"/><lb ed="R047" n="0071a16"/>言授菩萨记。然正是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>曾三皈一声闻得记。文殊若 <lb ed="X" n="0036b14"/><lb ed="R047" n="0071a17"/>便说昔授声闻记者。<persName>佛</persName>从定起。更何所论。文殊巧 <lb ed="X" n="0036b15"/><lb ed="R047" n="0071a18"/>谈。故不发迹耳。若说授菩萨记。诸经皆尔。执教者 <lb ed="X" n="0036b16"/><lb ed="R047" n="0071b01"/>未惊。而隐古<persName>佛</persName>记小之言。从後以菩萨立号。又恐 <lb ed="X" n="0036b17"/><lb ed="R047" n="0071b02"/>二乘闻後惊疑惮教。或恐拂席以亡後闻。当知正 <lb ed="X" n="0036b18"/><lb ed="R047" n="0071b03"/>为授记功超一代。且如花严法界。何所不含融。彼 <lb ed="X" n="0036b19"/><lb ed="R047" n="0071b04"/>声闻使如聋哑。後分虽有。授记事乖。鹿苑初闻。一 <lb ed="X" n="0036b20"/><lb ed="R047" n="0071b05"/>向谈小。方等尙昧。般若犹生。虽楞伽方等有记小 <lb ed="X" n="0036b21"/><lb ed="R047" n="0071b06"/>之言。楞伽乃密对菩萨。方等为斥夺声闻故。一代 <lb ed="X" n="0036b22"/><lb ed="R047" n="0071b07"/>教文。彰灼授记。唯在于此。请搜检大藏。方验有所 <lb ed="X" n="0036b23"/><lb ed="R047" n="0071b08"/>归。委释授记之名。如下品题。次当作<persName>佛</persName>者。<persName>佛</persName>指德 <lb ed="X" n="0036b24"/><lb ed="R047" n="0071b09"/>藏。言净身者。成<persName>佛</persName>别号。多陀等。此云<persName>如来</persName>。<persName>阿罗诃</persName>。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0036c" n="0036c"/> <lb ed="X" n="0036c01"/><lb ed="R047" n="0071b10"/>此云<persName>应供</persName>。三藐等。此云<persName>正遍知</persName>。此是通号十中。且 <lb ed="X" n="0036c02"/><lb ed="R047" n="0071b11"/>擧三号耳。即授记同当。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c03"/><lb ed="R047" n="0071b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c0301"><persName>佛</persName>授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0036c0301" n="0036c0301"/><anchor xml:id="beg0036c0301" n="0036c0301"/>已<anchor xml:id="end0036c0301"/>。便于中夜。入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c04"/><lb ed="R047" n="0071b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c0401">此下至赞歎文。是引古<persName>佛</persName>通经<anchor xml:id="nkr_note_add_0036c0401" n="0036c0401"/><anchor xml:id="beg0036c0401" n="0036c0401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0036c0401"/>当今<persName>佛</persName>。四节次第。 <lb ed="X" n="0036c05"/><lb ed="R047" n="0071b14"/>如下释。此一节文。正明时节同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c06"/><lb ed="R047" n="0071b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c0601"><persName>佛</persName>灭度後。妙光菩萨。持妙法莲花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c07"/><lb ed="R047" n="0071b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c0701">此明通经人。是其妙光也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c08"/><lb ed="R047" n="0071b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c0801">满八十小劫。为人演说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c09"/><lb ed="R047" n="0071b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c0901">此即持经久近时节。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c10"/><lb ed="R047" n="0072a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c1001">日月灯明<persName>佛</persName>八子。皆师妙光。妙光教化。令其坚固阿 <lb ed="X" n="0036c11"/><lb ed="R047" n="0072a02"/>耨多罗三藐三菩提。是诸王子。供养无量百千万亿 <lb ed="X" n="0036c12"/><lb ed="R047" n="0072a03"/><persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0036c1201" n="0036c1201"/><anchor xml:id="beg0036c1201" n="0036c1201"/>已<anchor xml:id="end0036c1201"/>。皆成<persName>佛</persName>道。其最後成<persName>佛</persName>者。名曰燃灯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c13"/><lb ed="R047" n="0072a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c1301">此明妙光弘经所化弟子。八子行成。先得<persName>佛</persName>之相 <lb ed="X" n="0036c14"/><lb ed="R047" n="0072a05"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c15"/><lb ed="R047" n="0072a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c1501">八百弟子中有一人。号曰求名。贪著利养。虽复读诵 <lb ed="X" n="0036c16"/><lb ed="R047" n="0072a07"/>众经。而不通利。多所忘失。故号求名。是人亦以种诸 <lb ed="X" n="0036c17"/><lb ed="R047" n="0072a08"/>善根因缘故。得値无量百千万亿诸<persName>佛</persName>。供养恭敬。尊 <lb ed="X" n="0036c18"/><lb ed="R047" n="0072a09"/>重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c19"/><lb ed="R047" n="0072a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c1901">此明妙光所化八百之一方成。所以引此八子八 <lb ed="X" n="0036c20"/><lb ed="R047" n="0072a11"/>百者。近则释疑。远则密开寿量。释疑者。乃文殊或 <lb ed="X" n="0036c21"/><lb ed="R047" n="0072a12"/>恐後人谓疑弥勒補处是大。文殊非補处。则是小。 <lb ed="X" n="0036c22"/><lb ed="R047" n="0072a13"/>小不应答。大不应问。故擧八百。显弥勒宜应有问。 <lb ed="X" n="0036c23"/><lb ed="R047" n="0072a14"/>妙光昔亲对<persName>佛</persName>。先复为师。故释疑非谬。乃擧八子 <lb ed="X" n="0036c24"/><lb ed="R047" n="0072a15"/>八百。预释後人之疑。善巧之要也。又云密开寿量 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0037a" n="0037a"/> <lb ed="X" n="0037a01"/><lb ed="R047" n="0072a16"/>者。为八子其最小成<persName>佛</persName>。号曰燃灯。燃灯是锭光。妙光 <lb ed="X" n="0037a02"/><lb ed="R047" n="0072a17"/>是释迦九世祖师。孙今成<persName>佛</persName>。师祖为弟子。师弟无 <lb ed="X" n="0037a03"/><lb ed="R047" n="0072a18"/>定。将知密显生非生灭非灭。此乃预击时众。密发 <lb ed="X" n="0037a04"/><lb ed="R047" n="0072b01"/>疑端。岂有伽耶近成。而以师为弟子。两时弟子。何 <lb ed="X" n="0037a05"/><lb ed="R047" n="0072b02"/>者为尊。二处之师。谁为是实。师弟无定。本迹难凭。 <lb ed="X" n="0037a06"/><lb ed="R047" n="0072b03"/>终须剋核令理有归。密生其端。本门方审。预密表 <lb ed="X" n="0037a07"/><lb ed="R047" n="0072b04"/>之。若尔利根者。莫自预晓本寿耶。然利根纵其<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a0701" n="0037a0701"/><anchor xml:id="beg0037a0701" n="0037a0701"/>已<anchor xml:id="end0037a0701"/> <lb ed="X" n="0037a08"/><lb ed="R047" n="0072b05"/>知。须待弥勒扣发。见本眷属。闻说无疑也。若尔弥 <lb ed="X" n="0037a09"/><lb ed="R047" n="0072b06"/>勒昔见诸<persName>佛</persName>。曾闻法花。虽不通利。安可不闻。今为 <lb ed="X" n="0037a10"/><lb ed="R047" n="0072b07"/>補处。宿智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037001" n="0037001"/>颇忘。何故疑问耶。答。时众機宜。应须扣 <lb ed="X" n="0037a11"/><lb ed="R047" n="0072b08"/>发。此依权道不从实行。实行何妨曾见六瑞及闻 <lb ed="X" n="0037a12"/><lb ed="R047" n="0072b09"/>正宗等事。故知实位補处。辅应化<persName>佛</persName>。示历五味。亦 <lb ed="X" n="0037a13"/><lb ed="R047" n="0072b10"/>且从权。文中当从权释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a14"/><lb ed="R047" n="0072b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037a1401">弥勒当知。尔时妙光菩萨。岂异人乎。我身是也。求名 <lb ed="X" n="0037a15"/><lb ed="R047" n="0072b12"/>菩萨。汝身是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a16"/><lb ed="R047" n="0072b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037a1601">此一节结会古今也。始自从其最後<persName>佛</persName>。直至此中。 <lb ed="X" n="0037a17"/><lb ed="R047" n="0072b14"/>是最後一<persName>佛</persName>。明三同文竟。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1701" n="0037a1701"/><anchor xml:id="beg0037a1701" n="0037a1701"/>已<anchor xml:id="end0037a1701"/>今当三也。然古人 <lb ed="X" n="0037a18"/><lb ed="R047" n="0072b15"/>但作<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1801" n="0037a1801"/><anchor xml:id="beg0037a1801" n="0037a1801"/>已<anchor xml:id="end0037a1801"/>同当同。不作今同解释。今寻文云今见此 <lb ed="X" n="0037a19"/><lb ed="R047" n="0072b16"/>瑞与本无异。此正语今同。云何唤六瑞。作<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1901" n="0037a1901"/><anchor xml:id="beg0037a1901" n="0037a1901"/>已<anchor xml:id="end0037a1901"/>同释 <lb ed="X" n="0037a20"/><lb ed="R047" n="0072b17"/>耶。然瑞是今同。谢方名<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a2001" n="0037a2001"/><anchor xml:id="beg0037a2001" n="0037a2001"/>已<anchor xml:id="end0037a2001"/>。云何在定。华地炳然。众 <lb ed="X" n="0037a21"/><lb ed="R047" n="0072b18"/>喜充怀。毫光溢目。古人称<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a2101" n="0037a2101"/><anchor xml:id="beg0037a2101" n="0037a2101"/>已<anchor xml:id="end0037a2101"/>。殊不体文。唯说法适 <lb ed="X" n="0037a22"/><lb ed="R047" n="0073a01"/>休。况众犹未散。故从多瑞皆名为今。據文为三同 <lb ed="X" n="0037a23"/><lb ed="R047" n="0073a02"/>解释。斯方当理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a24"/><lb ed="R047" n="0073a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037a2401">今见此瑞。与本无异。是故唯忖。今日<persName>如来</persName>。当说大乘 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0037b" n="0037b"/> <lb ed="X" n="0037b01"/><lb ed="R047" n="0073a04"/>经。名妙法莲花。教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b02"/><lb ed="R047" n="0073a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b0201">此一节文。分明判上忖略廣答也。今昔六瑞既同。 <lb ed="X" n="0037b03"/><lb ed="R047" n="0073a06"/>唯忖决定不谬。当知唯忖见<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b0301" n="0037b0301"/><anchor xml:id="beg0037b0301" n="0037b0301"/>已<anchor xml:id="end0037b0301"/>分明。为成答问之 <lb ed="X" n="0037b04"/><lb ed="R047" n="0073a07"/>仪。先微後著。略曾廣曾。皆决定也。今乃明判。显向 <lb ed="X" n="0037b05"/><lb ed="R047" n="0073a08"/>非疑。今见等言分明判也。当说大乘经。故决定前 <lb ed="X" n="0037b06"/><lb ed="R047" n="0073a09"/>说瑞也。名妙法莲花。决定前雨花瑞也。教菩萨法。 <lb ed="X" n="0037b07"/><lb ed="R047" n="0073a10"/>决定前众喜瑞。<persName>佛</persName>所护念。决定前地动瑞也。入定 <lb ed="X" n="0037b08"/><lb ed="R047" n="0073a11"/>瑞兼总在中。馀瑞由中定有故。分明判答文竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b09"/><lb ed="R047" n="0073a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037b0901">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>。于大众中。欲褈宣此義。而说偈言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b10"/><lb ed="R047" n="0073a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b1001">然此下有四十五行偈。不颂上唯忖略曾见答。于 <lb ed="X" n="0037b11"/><lb ed="R047" n="0073a14"/>廣曾见中。但颂前後。不颂中间也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b12"/><lb ed="R047" n="0073a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037b1201">我念过去世。无量无数劫。有<persName>佛</persName>人中尊。号日月灯明。 <lb ed="X" n="0037b13"/><lb ed="R047" n="0073a16"/><persName>世尊</persName>演说法。度无量众生。无数亿菩萨。令入<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b14"/><lb ed="R047" n="0073a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b1401">此两行。颂上廣曾见中时节同。即初二句是也。次 <lb ed="X" n="0037b15"/><lb ed="R047" n="0073a18"/>二句颂名号同也。次四句颂上说法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037002" n="0037002"/>等同。此颂廣 <lb ed="X" n="0037b16"/><lb ed="R047" n="0073b01"/>曾见最初一<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b17"/><lb ed="R047" n="0073b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037b1701"><persName>佛</persName>未出家时。所生八王子。见大圣出家。亦随修梵行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b18"/><lb ed="R047" n="0073b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b1801">此上一行。颂廣曾见中。最後一<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0037b1801" n="0037b1801"/><anchor xml:id="beg0037b1801" n="0037b1801"/>已<anchor xml:id="end0037b1801"/>同。消经文如 <lb ed="X" n="0037b19"/><lb ed="R047" n="0073b04"/>长行释竟。下去更颂今当二同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b20"/><lb ed="R047" n="0073b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037b2001">时<persName>佛</persName>说大乘。经名无量義。于诸大众中。而为廣分别。 <lb ed="X" n="0037b21"/><lb ed="R047" n="0073b06"/><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b2101" n="0037b2101"/><anchor xml:id="beg0037b2101" n="0037b2101"/>已<anchor xml:id="end0037b2101"/>。即于法座上。跏趺坐三昧。名无量義处。 <lb ed="X" n="0037b22"/><lb ed="R047" n="0073b07"/>天雨曼陀花。天鼓自然鸣。诸天龙鬼神。供养人中尊。 <lb ed="X" n="0037b23"/><lb ed="R047" n="0073b08"/>一切诸<persName>佛</persName>土。即时大震动。<persName>佛</persName>放眉间光。现诸稀有事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b24"/><lb ed="R047" n="0073b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b2401">此颂上曾见事与今今同。此四行颂此土六瑞同。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0037c" n="0037c"/> <lb ed="X" n="0037c01"/><lb ed="R047" n="0073b10"/>而长出天鼓自然鸣。表无问自说也。如方便品初 <lb ed="X" n="0037c02"/><lb ed="R047" n="0073b11"/>从三昧起。告舍利弗。廣歎略歎。此土他土。寄言绝 <lb ed="X" n="0037c03"/><lb ed="R047" n="0073b12"/>言。若境若智。此乃一经之根本。五味之要津。此事 <lb ed="X" n="0037c04"/><lb ed="R047" n="0073b13"/>不轻。故须先表。即十二部中之一也。初一行颂说 <lb ed="X" n="0037c05"/><lb ed="R047" n="0073b14"/>法。次一行颂入定。次二句颂上雨花。但加天鼓以 <lb ed="X" n="0037c06"/><lb ed="R047" n="0073b15"/>助妙因。次半行颂众喜。次半行地动。次一句颂放 <lb ed="X" n="0037c07"/><lb ed="R047" n="0073b16"/>光。次现诸稀有事一句。总结颂上诸瑞故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c08"/><lb ed="R047" n="0073b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037c0801">此光照东方。万八千<persName>佛</persName>土。示一切众生。生死业报处。 <lb ed="X" n="0037c09"/><lb ed="R047" n="0073b18"/>有见诸<persName>佛</persName>土。以众宝莊严。琉璃玻璃色。斯由<persName>佛</persName>光照。 <lb ed="X" n="0037c10"/><lb ed="R047" n="0074a01"/>及见诸天人。龙神夜叉众。乾闼紧那罗。各供养其<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c11"/><lb ed="R047" n="0074a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0037c1101" n="0037c1101"/><anchor xml:id="beg0037c1101" n="0037c1101"/>已<anchor xml:id="end0037c1101"/>上三行。颂上曾见事与今今同中。此是颂见他 <lb ed="X" n="0037c12"/><lb ed="R047" n="0074a03"/>土六趣众生同。初半行重明总瑞。次一句正擧六 <lb ed="X" n="0037c13"/><lb ed="R047" n="0074a04"/>趣。故云一切。次一句中总明生死因果及处。生死 <lb ed="X" n="0037c14"/><lb ed="R047" n="0074a05"/>两字总标。业字明生死之因。报是明生死之果。处 <lb ed="X" n="0037c15"/><lb ed="R047" n="0074a06"/>即二十五有。亦是与此土同。次一行明所依土。前 <lb ed="X" n="0037c16"/><lb ed="R047" n="0074a07"/>长行及问答。皆不云光色。至此方云。準前应有。土 <lb ed="X" n="0037c17"/><lb ed="R047" n="0074a08"/>同秽故。由光照乃净耳。次一行明诸趣供养。虽云 <lb ed="X" n="0037c18"/><lb ed="R047" n="0074a09"/>供养。意表機成。準此前文亦应有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c19"/><lb ed="R047" n="0074a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037c1901">又见诸<persName>如来</persName>。自然成<persName>佛</persName>道。身色如金山。端严甚微妙。 <lb ed="X" n="0037c20"/><lb ed="R047" n="0074a11"/>如净琉璃中。内现真金像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c21"/><lb ed="R047" n="0074a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037c2101">此一行两句。颂见<persName>佛</persName>同。云自然成<persName>佛</persName>道者。若方便 <lb ed="X" n="0037c22"/><lb ed="R047" n="0074a13"/>道位中。则加心修习。即藏教四善根。通教性地。别 <lb ed="X" n="0037c23"/><lb ed="R047" n="0074a14"/>圆地住之前。皆名方便道。若发真道。即自然。任运 <lb ed="X" n="0037c24"/><lb ed="R047" n="0074a15"/>与理合也。上明所照六道。即所化之機。须具四种。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0038a" n="0038a"/> <lb ed="X" n="0038a01"/><lb ed="R047" n="0074a16"/>当知四教之機。既遍于诸趣。即有四<persName>佛</persName>。遍赴于物 <lb ed="X" n="0038a02"/><lb ed="R047" n="0074a17"/>情。是故四教各有真道。一坐任运。三十四念。一念 <lb ed="X" n="0038a03"/><lb ed="R047" n="0074a18"/>相应。不加功力。别圆妙觉。本得自然。他不见之。大 <lb ed="X" n="0038a04"/><lb ed="R047" n="0074b01"/>小混乱。上明六道。须有四機。辨能化<persName>佛</persName>。四教不同。 <lb ed="X" n="0038a05"/><lb ed="R047" n="0074b02"/>自然亦尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a06"/><lb ed="R047" n="0074b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038a0601"><persName>世尊</persName>在大众。敷演深法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a07"/><lb ed="R047" n="0074b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038a0701">此半行。颂上纯一无杂。无杂七善顿教同。但云深 <lb ed="X" n="0038a08"/><lb ed="R047" n="0074b05"/>法。不语菩萨。只将法约人。须之法既深玄。必运大 <lb ed="X" n="0038a09"/><lb ed="R047" n="0074b06"/>機。开顿教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a10"/><lb ed="R047" n="0074b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038a1001">一一诸<persName>佛</persName>土。声闻众无数。因<persName>佛</persName>光所照。悉见彼大众。 <lb ed="X" n="0038a11"/><lb ed="R047" n="0074b08"/>或有诸比丘。在于山林中。精进持净戒。犹如护明珠。 <lb ed="X" n="0038a12"/><lb ed="R047" n="0074b09"/>又见诸菩萨。行施忍辱等。其数如恒沙。斯由<persName>佛</persName>光照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a13"/><lb ed="R047" n="0074b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038a1301">此颂上开渐三乘同。但云声闻。不云四谛。将人约 <lb ed="X" n="0038a14"/><lb ed="R047" n="0074b11"/>法。须之人既二乘。必知开三藏说也。虽不颂出缘 <lb ed="X" n="0038a15"/><lb ed="R047" n="0074b12"/>觉。摄在其中。又见菩萨等。即颂上六度大乘。又初 <lb ed="X" n="0038a16"/><lb ed="R047" n="0074b13"/>二行约声闻。初直明所见人。次明所修行。次一行 <lb ed="X" n="0038a17"/><lb ed="R047" n="0074b14"/>明菩萨。以施辱等馀四度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a18"/><lb ed="R047" n="0074b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038a1801">又见诸菩萨。深入诸禅定。身心寂不动。以求无上道。 <lb ed="X" n="0038a19"/><lb ed="R047" n="0074b16"/>又见诸菩萨。知法寂灭相。各于其国土。说法求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a20"/><lb ed="R047" n="0074b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038a2001">此颂上见他土菩萨。种种因缘行行同。此中略不 <lb ed="X" n="0038a21"/><lb ed="R047" n="0074b18"/>答颂上起塔也。盖上问中不见他土法花相。故次 <lb ed="X" n="0038a22"/><lb ed="R047" n="0075a01"/>见起塔。今答出法花相。故起塔入灭事。在後答也。 <lb ed="X" n="0038a23"/><lb ed="R047" n="0075a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0038a2301" n="0038a2301"/><anchor xml:id="beg0038a2301" n="0038a2301"/>已<anchor xml:id="end0038a2301"/>同毕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a24"/><lb ed="R047" n="0075a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038a2401">尔时四部众。见日月灯<persName>佛</persName>。现大神通力。其心皆欢喜。 <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0038b" n="0038b"/> <lb ed="X" n="0038b01"/><lb ed="R047" n="0075a04"/>各各自相问。是事何因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b02"/><lb ed="R047" n="0075a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b0201">此颂上昔<persName>佛</persName>四众疑念。今同毕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b03"/><lb ed="R047" n="0075a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b0301">天人所奉尊。适从三昧起。赞妙光菩萨。汝为世间眼。 <lb ed="X" n="0038b04"/><lb ed="R047" n="0075a07"/>一切所归信。能奉持法藏。如我所说法。唯汝能证知。 <lb ed="X" n="0038b05"/><lb ed="R047" n="0075a08"/><persName>世尊</persName>既赞歎。令妙光欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b06"/><lb ed="R047" n="0075a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b0601">从此乃至毕偈。即颂曾见与今当同也。此两行二 <lb ed="X" n="0038b07"/><lb ed="R047" n="0075a10"/>句偈文。颂上昔因人同。既云从三昧起。即赞妙光。 <lb ed="X" n="0038b08"/><lb ed="R047" n="0075a11"/>赞後方始说经。故知正是对告。故不可依古作流 <lb ed="X" n="0038b09"/><lb ed="R047" n="0075a12"/>通解之。况复<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/>但云证知。不云流通故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b10"/><lb ed="R047" n="0075a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b1001">说是法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b11"/><lb ed="R047" n="0075a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b1101">此一句。即是颂上说法同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b12"/><lb ed="R047" n="0075a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b1201">满六十小劫。不起于此座。所说上妙法。是妙光法师。 <lb ed="X" n="0038b13"/><lb ed="R047" n="0075a16"/>悉皆能受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b14"/><lb ed="R047" n="0075a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b1401">此一行一句。颂上时节同。约不思议延促劫智義 <lb ed="X" n="0038b15"/><lb ed="R047" n="0075a18"/>也。妙光皆悉受持。亦如身子受<persName>佛</persName>付嘱也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b16"/><lb ed="R047" n="0075b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b1601"><persName>佛</persName>说是法花。令众欢喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b1601" n="0038b1601"/><anchor xml:id="beg0038b1601" n="0038b1601"/>已<anchor xml:id="end0038b1601"/>。寻即于是日。告于天人众。 <lb ed="X" n="0038b17"/><lb ed="R047" n="0075b02"/>诸法实相義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b1701" n="0038b1701"/><anchor xml:id="beg0038b1701" n="0038b1701"/>已<anchor xml:id="end0038b1701"/>为汝等说。我今于中夜。当入于涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b18"/><lb ed="R047" n="0075b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b1801">此二行。即是曾见当同。唱灭他土入灭意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b19"/><lb ed="R047" n="0075b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b1901">汝一心精进。当離于放逸。诸<persName>佛</persName>甚难値。亿劫时一遇。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b20"/><lb ed="R047" n="0075b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b2001">此颂当同有嘱累也。如此土遗教。嘱累同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b21"/><lb ed="R047" n="0075b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b2101"><persName>世尊</persName>诸子等。闻<persName>佛</persName>入涅槃。各各怀悲恼。<persName>佛</persName>灭一何速。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b22"/><lb ed="R047" n="0075b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b2201">此颂当同。有悲泣。如此土涅槃。弟子涕泣盈目。遍 <lb ed="X" n="0038b23"/><lb ed="R047" n="0075b08"/>体血现。如波罗奢华。此即是恭法慕人之志故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b24"/><lb ed="R047" n="0075b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b2401">圣主法之王。安慰无量众。我若灭度时。汝等勿忧怖。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0038c" n="0038c"/> <lb ed="X" n="0038c01"/><lb ed="R047" n="0075b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c0101">此一行。是同此土慰谕。亦如遗教。汝等比丘勿怀 <lb ed="X" n="0038c02"/><lb ed="R047" n="0075b11"/>悲恼。乃至<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c0201" n="0038c0201"/><anchor xml:id="beg0038c0201" n="0038c0201"/>已<anchor xml:id="end0038c0201"/>作得度因缘等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c03"/><lb ed="R047" n="0075b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c0301">是<name role="" type="person">德藏菩萨</name>。于无漏实相。心<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c0301" n="0038c0301"/><anchor xml:id="beg0038c0301" n="0038c0301"/>已<anchor xml:id="end0038c0301"/>得通达。其次当作<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0038c04"/><lb ed="R047" n="0075b13"/>号曰为净身。亦度无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c05"/><lb ed="R047" n="0075b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c0501">此一行半。即是颂上授记事同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c06"/><lb ed="R047" n="0075b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c0601"><persName>佛</persName>此夜灭度。如薪尽火灭。分佈诸舍利。而起无量塔。 <lb ed="X" n="0038c07"/><lb ed="R047" n="0075b16"/>比丘比丘尼。其数如恒沙。倍复加精进。以求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c08"/><lb ed="R047" n="0075b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c0801">此上二行。颂昔灭後时节。四众得益<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c0801" n="0038c0801"/><anchor xml:id="beg0038c0801" n="0038c0801"/>已<anchor xml:id="end0038c0801"/>。如薪尽火 <lb ed="X" n="0038c09"/><lb ed="R047" n="0075b18"/>灭者。小乘<persName>佛</persName>以果报身为薪。智慧为火。慧依报身。 <lb ed="X" n="0038c10"/><lb ed="R047" n="0076a01"/>身灭智亡。大乘<persName>佛</persName>以機为薪。逗应为火。生尽应灭。 <lb ed="X" n="0038c11"/><lb ed="R047" n="0076a02"/>倍加精进者。以灭得度也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c12"/><lb ed="R047" n="0076a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c1201">是妙光法师。奉持<persName>佛</persName>法藏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c13"/><lb ed="R047" n="0076a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c1301">此上二句。颂上<persName>佛</persName>灭後。弘经之人同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c14"/><lb ed="R047" n="0076a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c1401">八十小劫中。廣宣法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c15"/><lb ed="R047" n="0076a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c1501">此颂昔<persName>佛</persName>灭後。行经时节同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c16"/><lb ed="R047" n="0076a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c1601">是诸八王子。妙光所开化。坚固无上道。当见无数<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0038c17"/><lb ed="R047" n="0076a08"/>供养诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0038c1701" n="0038c1701"/><anchor xml:id="beg0038c1701" n="0038c1701"/>已<anchor xml:id="end0038c1701"/>。随顺行大道。相继得成<persName>佛</persName>。转次而授记。 <lb ed="X" n="0038c18"/><lb ed="R047" n="0076a09"/>最後天中天。号曰燃灯<persName>佛</persName>。诸仙之导师。度脱无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c19"/><lb ed="R047" n="0076a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c1901">此上三行。颂上所益<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c1901" n="0038c1901"/><anchor xml:id="beg0038c1901" n="0038c1901"/>已<anchor xml:id="end0038c1901"/>成弟子同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c20"/><lb ed="R047" n="0076a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c2001">是妙光法师。时有一弟子。心常怀懈怠。贪著于名利。 <lb ed="X" n="0038c21"/><lb ed="R047" n="0076a12"/>求名利无厌。多遊族姓家。弃捨所习诵。废忘不通利。 <lb ed="X" n="0038c22"/><lb ed="R047" n="0076a13"/>以是因缘故。号之为求名。亦行众善业。得见无数<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0038c23"/><lb ed="R047" n="0076a14"/>供养于诸<persName>佛</persName>。随顺行大道。具六波罗蜜。今见释狮子。 <lb ed="X" n="0038c24"/><lb ed="R047" n="0076a15"/>其後当作<persName>佛</persName>。号名曰弥勒。廣度诸众生。其数无有量。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0039a" n="0039a"/> <lb ed="X" n="0039a01"/><lb ed="R047" n="0076a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039a0101">此上五行。即是颂上当成弟子。即弥勒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039a02"/><lb ed="R047" n="0076a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039a0201">彼<persName>佛</persName>灭度後。懈怠者汝是。妙光法师者。今则我身是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039a03"/><lb ed="R047" n="0076a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039a0301">此偈一行。即是颂上结会古今之文。</p><p xml:id="pX30p0039a0315" cb:place="inline">△此後四偈。 <lb ed="X" n="0039a04"/><lb ed="R047" n="0076b01"/>颂上分明判答。文为三。初我见灯明下。初有一行。 <lb ed="X" n="0039a05"/><lb ed="R047" n="0076b02"/>颂上当说大乘经。次今相如本瑞下。第二两行。颂 <lb ed="X" n="0039a06"/><lb ed="R047" n="0076b03"/>教菩萨法。次诸求三乘人下。第三一行。颂上<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0039a07"/><lb ed="R047" n="0076b04"/>护念。在文可解。此後四行。即是颂上分明判答也。 <lb ed="X" n="0039a08"/><lb ed="R047" n="0076b05"/>不同旧作结成为剩。又阙颂上判文矣。当知後四 <lb ed="X" n="0039a09"/><lb ed="R047" n="0076b06"/>行偈。通二義消之。至下笺经。但作文殊释弥勒四 <lb ed="X" n="0039a10"/><lb ed="R047" n="0076b07"/>伏疑解释。然四伏疑者。何耶。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>又由前文弥勒菩萨。 <lb ed="X" n="0039a11"/><lb ed="R047" n="0076b08"/>先释<name role="" type="person">文殊师利</name>四种伏难竟。令文殊菩萨。必定有 <lb ed="X" n="0039a12"/><lb ed="R047" n="0076b09"/>答。以释众疑。此中却是文殊述此四偈。断弥勒四 <lb ed="X" n="0039a13"/><lb ed="R047" n="0076b10"/>种伏疑。使弥勒不复更问也。然四伏疑者。弥勒一 <lb ed="X" n="0039a14"/><lb ed="R047" n="0076b11"/>疑其名。二疑名下之体。三疑其宗。四疑其用。且第 <lb ed="X" n="0039a15"/><lb ed="R047" n="0076b12"/>一弥勒疑名者。因上长行文殊廣引先<persName>佛</persName>曾说法 <lb ed="X" n="0039a16"/><lb ed="R047" n="0076b13"/>华。分明判答。故弥勒潜疑欲问云。诸<persName>佛</persName>赴缘機。缘 <lb ed="X" n="0039a17"/><lb ed="R047" n="0076b14"/>人时各异。古<persName>佛</persName>虽名法花。未知今释迦定起何必 <lb ed="X" n="0039a18"/><lb ed="R047" n="0076b15"/>如此仍说法花耶。此因上廣答。故弥勒疑今<persName>佛</persName>定 <lb ed="X" n="0039a19"/><lb ed="R047" n="0076b16"/>起说法名同。此初伏疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039a20"/><lb ed="R047" n="0076b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039a2001">我见灯明<persName>佛</persName>。本光瑞如此。以是知今<persName>佛</persName>。欲说法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039a21"/><lb ed="R047" n="0076b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039a2101">此一偈。文殊断上弥勒潜疑其名也。弥勒因文殊 <lb ed="X" n="0039a22"/><lb ed="R047" n="0077a01"/>此偈。断疑其名。因此弥勒又疑名下之体。自有名 <lb ed="X" n="0039a23"/><lb ed="R047" n="0077a02"/>同体同。自有名同体异。未审此<persName>佛</persName>说法花之名。名 <lb ed="X" n="0039a24"/><lb ed="R047" n="0077a03"/>下体何所显召耶。弥勒次疑名下之体也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0039b" n="0039b"/> <lb ed="X" n="0039b01"/><lb ed="R047" n="0077a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039b0101">今相如本瑞。是诸<persName>佛</persName>方便。今<persName>佛</persName>放光明。助发实相義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b02"/><lb ed="R047" n="0077a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039b0201">文殊即以此一偈。断弥勒疑名下之体。故云助发 <lb ed="X" n="0039b03"/><lb ed="R047" n="0077a06"/>实相義。即名下之体也。弥勒因此断疑其体。复疑 <lb ed="X" n="0039b04"/><lb ed="R047" n="0077a07"/>其宗。未知实相何人会之耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b05"/><lb ed="R047" n="0077a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039b0501">诸人今当知。合掌一心待。<persName>佛</persName>当雨法雨。充足求道者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b06"/><lb ed="R047" n="0077a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039b0601">文殊以此一行之偈。断弥勒第三伏疑其宗。故云 <lb ed="X" n="0039b07"/><lb ed="R047" n="0077a10"/><persName>佛</persName>当雨法雨。弥勒因此。又疑其用。<persName>佛</persName>雨法雨。唯只 <lb ed="X" n="0039b08"/><lb ed="R047" n="0077a11"/>洽菩萨。亦润二乘耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b09"/><lb ed="R047" n="0077a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039b0901">诸求三乘人。若有疑悔者。<persName>佛</persName>当为除断。令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b10"/><lb ed="R047" n="0077a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039b1001">文殊即以此一偈。断弥勒疑用。故云诸求三乘人 <lb ed="X" n="0039b11"/><lb ed="R047" n="0077a14"/>等。然弥勒联翩构疑。文殊频繁为断。既事穷理尽。 <lb ed="X" n="0039b12"/><lb ed="R047" n="0077a15"/>即得之于怀。可谓善于问答。具二莊严。光宅但知 <lb ed="X" n="0039b13"/><lb ed="R047" n="0077a16"/>前述钊师弥勒释文殊四种伏难。使文殊必答。显 <lb ed="X" n="0039b14"/><lb ed="R047" n="0077a17"/>弥勒之美。而不见此中文殊释弥勒四种伏疑。令 <lb ed="X" n="0039b15"/><lb ed="R047" n="0077a18"/>弥勒不问。不见此義。乃成抑妙德之能也。章安师 <lb ed="X" n="0039b16"/><lb ed="R047" n="0077b01"/>云。释此四伏疑文。出自天台。非传他疏。寄语後贤。 <lb ed="X" n="0039b17"/><lb ed="R047" n="0077b02"/>勿遏人长。自钊师<anchor xml:id="nkr_note_add_0039b1701" n="0039b1701"/><anchor xml:id="beg0039b1701" n="0039b1701"/>已<anchor xml:id="end0039b1701"/>後。数百年中。讲法花者。溢路 <lb ed="X" n="0039b18"/><lb ed="R047" n="0077b03"/>颇有斯见。非长何谓也。此乃别序文毕。然<persName>佛</persName>世之 <lb ed="X" n="0039b19"/><lb ed="R047" n="0077b04"/>機。闻此别序。有获实利否。答序正流通。俱有种熟 <lb ed="X" n="0039b20"/><lb ed="R047" n="0077b05"/>脱三。获利大益。盖闻者所从获种熟等故。别序五 <lb ed="X" n="0039b21"/><lb ed="R047" n="0077b06"/>中节节益异。如说无量義。密得种等三益不同。故 <lb ed="X" n="0039b22"/><lb ed="R047" n="0077b07"/>睹定见光觉动蒙华。乃至问答俱有种等。如其久 <lb ed="X" n="0039b23"/><lb ed="R047" n="0077b08"/>远蒙<persName>佛</persName>善巧。合种<persName>佛</persName>道因缘。中间相値。更以异方 <lb ed="X" n="0039b24"/><lb ed="R047" n="0077b09"/>便。助显第一義。而成熟之。今日雨花动地。以<persName>如来</persName> <pb ed="X" xml:id="X30.0600.0039c" n="0039c"/> <lb ed="X" n="0039c01"/><lb ed="R047" n="0077b10"/>灭度而灭度之。即其相也。若只云是序未得论种 <lb ed="X" n="0039c02"/><lb ed="R047" n="0077b11"/>等益者。则昧序中种等过未因果。幷上通序。总是 <lb ed="X" n="0039c03"/><lb ed="R047" n="0077b12"/>大段序分竟。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0039c04"/><lb ed="R047" n="0077b13"/> <lb ed="X" n="0039c05"/><lb ed="R047" n="0077b14"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法莲花经入疏卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0002a1301" to="#end0002a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b1701" to="#end0003b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b1801" to="#end0003b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b2101" to="#end0003b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004a1001" to="#end0004a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004a1301" to="#end0004a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004a1401" to="#end0004a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004a1901" to="#end0004a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004b1601" to="#end0004b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004b1701" to="#end0004b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004b2401" to="#end0004b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004c1401" to="#end0004c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004c1501" to="#end0004c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004c1601" to="#end0004c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004c1701" to="#end0004c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004c1801" to="#end0004c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004c1901" to="#end0004c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004c2101" to="#end0004c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005a0601" to="#end0005a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005a0701" to="#end0005a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005a0801" to="#end0005a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005a1001" to="#end0005a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005a1401" to="#end0005a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005b1701" to="#end0005b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c0301" to="#end0005c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1301" to="#end0005c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1302" to="#end0005c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1601" to="#end0005c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1602" to="#end0005c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1701" to="#end0005c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1702" to="#end0005c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1801" to="#end0005c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1901" to="#end0005c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c2301" to="#end0005c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c2401" to="#end0005c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006a0601" to="#end0006a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006a0701" to="#end0006a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006b0701" to="#end0006b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006b1601" to="#end0006b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006b1602" to="#end0006b1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006c0401" to="#end0006c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006c1501" to="#end0006c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006c2201" to="#end0006c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006c2401" to="#end0006c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007a0101" to="#end0007a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007a0301" to="#end0007a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007a0302" to="#end0007a0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007a0303" to="#end0007a0303"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007b0201" to="#end0007b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007b0501" to="#end0007b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007b1101" to="#end0007b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007b1102" to="#end0007b1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007c0501" to="#end0007c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0008a0401" to="#end0008a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0008b0601" to="#end0008b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0008c1301" to="#end0008c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009a1001" to="#end0009a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009b0801" to="#end0009b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009b0802" to="#end0009b0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009b1101" to="#end0009b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009b2301" to="#end0009b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009c0101" to="#end0009c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009c0401" to="#end0009c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009c1301" to="#end0009c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009c1901" to="#end0009c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010a1401" to="#end0010a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010b0401" to="#end0010b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010b1501" to="#end0010b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010b1601" to="#end0010b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010b2201" to="#end0010b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010b2401" to="#end0010b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010c0101" to="#end0010c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010c1001" to="#end0010c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010c2101" to="#end0010c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011a0101" to="#end0011a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011a0901" to="#end0011a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011a1201" to="#end0011a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011b1201" to="#end0011b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011b2001" to="#end0011b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011b2101" to="#end0011b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011c0301" to="#end0011c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011c1301" to="#end0011c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011c1401" to="#end0011c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011c2301" to="#end0011c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0012a0901" to="#end0012a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0012a1001" to="#end0012a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0012a1101" to="#end0012a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0012a2101" to="#end0012a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0012a2201" to="#end0012a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0012b1901" to="#end0012b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0012b2001" to="#end0012b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0012c0101" to="#end0012c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013a1001" to="#end0013a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013a1101" to="#end0013a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013b0701" to="#end0013b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013b1401" to="#end0013b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013b1601" to="#end0013b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013c0401" to="#end0013c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013c0901" to="#end0013c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013c1001" to="#end0013c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013c1101" to="#end0013c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013c1201" to="#end0013c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0014a1101" to="#end0014a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0014c0101" to="#end0014c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0014c1001" to="#end0014c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0014c1501" to="#end0014c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0014c1901" to="#end0014c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015a1801" to="#end0015a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015a1802" to="#end0015a1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015b0301" to="#end0015b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015b0401" to="#end0015b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015b1201" to="#end0015b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015b1501" to="#end0015b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015b2101" to="#end0015b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015b2301" to="#end0015b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c0401" to="#end0015c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c0501" to="#end0015c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c0801" to="#end0015c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c0901" to="#end0015c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c1701" to="#end0015c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c2301" to="#end0015c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016a0101" to="#end0016a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016a0801" to="#end0016a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016b1101" to="#end0016b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0017c1001" to="#end0017c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0018b1101" to="#end0018b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0018b2101" to="#end0018b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0018c0501" to="#end0018c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0019a0701" to="#end0019a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0019c2001" to="#end0019c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020a0601" to="#end0020a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020c1701" to="#end0020c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020c1702" to="#end0020c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020c1703" to="#end0020c1703"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021c0601" to="#end0021c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a0801" to="#end0022a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a2001" to="#end0022a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a2201" to="#end0022a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022b0201" to="#end0022b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022b1101" to="#end0022b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0023a0801" to="#end0023a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0023b0301" to="#end0023b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0024b1301" to="#end0024b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0024b1501" to="#end0024b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0025a2401" to="#end0025a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0025c1101" to="#end0025c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0025c1301" to="#end0025c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0026c1101" to="#end0026c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0026c2101" to="#end0026c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0027b2201" to="#end0027b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028b1001" to="#end0028b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028b2401" to="#end0028b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0601" to="#end0028c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0029a2001" to="#end0029a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0029b1101" to="#end0029b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0030a1301" to="#end0030a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031a0301" to="#end0031a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031b1001" to="#end0031b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031b1301" to="#end0031b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031c1001" to="#end0031c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032b1701" to="#end0032b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032b2401" to="#end0032b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032c0501" to="#end0032c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032c0801" to="#end0032c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032c1001" to="#end0032c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032c1601" to="#end0032c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032c1801" to="#end0032c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033a1601" to="#end0033a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033a2101" to="#end0033a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033a2301" to="#end0033a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034a1401" to="#end0034a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034c0301" to="#end0034c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035a0201" to="#end0035a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035a1101" to="#end0035a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035a1501" to="#end0035a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035a1601" to="#end0035a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035a1901" to="#end0035a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035b1001" to="#end0035b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035b2001" to="#end0035b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035b2301" to="#end0035b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035c0901" to="#end0035c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036a1601" to="#end0036a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036a2101" to="#end0036a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036a2401" to="#end0036a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036b1201" to="#end0036b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036c0301" to="#end0036c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036c0401" to="#end0036c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">[02]</rdg></app> <app from="#beg0036c1201" to="#end0036c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a0701" to="#end0037a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a1701" to="#end0037a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a1801" to="#end0037a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a1901" to="#end0037a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a2001" to="#end0037a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a2101" to="#end0037a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b0301" to="#end0037b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b1801" to="#end0037b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b2101" to="#end0037b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037c1101" to="#end0037c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038a2301" to="#end0038a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038b1601" to="#end0038b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038b1701" to="#end0038b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038c0201" to="#end0038c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038c0301" to="#end0038c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038c0801" to="#end0038c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038c1701" to="#end0038c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038c1901" to="#end0038c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0039b1701" to="#end0039b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0001001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">目录新作</note> <note n="0002001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002001">经卷第一</note> <note n="0003001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003001">身疑心</note> <note n="0003002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003002">婆疑问娑</note> <note n="0003003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003003">乃疑仍</note> <note n="0008001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001 #note_star_1">口下应有则字次微下同</note> <note n="0011001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011001">故下应有言字</note> <note n="0011002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011002">与疑须</note> <note n="0012001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012001">奋下应有迅字</note> <note n="0012002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012002">不下应有可字</note> <note n="0013001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013001">三应作二</note> <note n="0014001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014001">难疑歎</note> <note n="0016001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016001">忘疑妄</note> <note n="0018001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018001">有应作在</note> <note n="0019001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019001">俯疑腑</note> <note n="0020001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020001">教疑释</note> <note n="0020002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020002">馀字疑剩</note> <note n="0022001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022001">会疑曾</note> <note n="0027001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027001">网疑纲</note> <note n="0030001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">美疑義</note> <note n="0035001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">八疑一</note> <note n="0036001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">曾疑会</note> <note n="0037001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037001">颇疑叵</note> <note n="0037002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037002">等字疑衍</note> <note n="0038001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">＊且一作＊但（且一作但ハ但一作且ナラン。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0039001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">又疑良</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0002a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0002a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0003b1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0003b1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0003b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004b1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1302">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1602">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1702">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006a0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006a0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006b0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006b1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006b1602">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007a0302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0302">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007a0303" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0303">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007b0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007b1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007b1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007b1102">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007c0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0008a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0008b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0008c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008c1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009b0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009b0802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009b0802">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009b1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009b2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010a1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011a0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011a1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011b1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011b2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0012a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0012a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0012a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0012a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0012a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0012b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0012b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0012c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013a1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0014a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014a1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0014c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0014c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0014c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0014c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014c1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015a1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015a1802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015a1802">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0016a0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0016a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0016b1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0017c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0017c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0018b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018b1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0018b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0018c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0019a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019a0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0019c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020c1702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020c1703" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1703">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0023a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0023b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0024b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0024b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0024b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0024b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0025a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0025c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0025c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0026c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0026c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0026c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0026c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0027b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0029a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0029a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0029b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0029b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0030a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0030a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033a2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035b2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035b2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c0401">［－］【CB】，[02]【卍续】</note> <note n="0036c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0039b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0039b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>